خوزتوریسم

گردش گلهای آفتابگردان به سمت آفتاب

خوزستان یکی از قطب‌های مهم کشاورزی در کشور است که خاک حاصلخیز و آفتاب سوزانش باعث شده پرورش گل‌ آفتابگردان نیز در آن رونق داشته باشد.جالبترین مساله در مورد گلهای آفتابگردان،حرکت منظم آنها است که به نظر میرسد خورشید را دنبال میکنند .این گلها هنگام صبح به سمت شرق می‌ایستند که آفتاب از آن طلوع میکند و خورشید را در طول روز، هنگام حرکت در آسمان و تا زمان غروب در سمت غرب دنبال میکنند.گل آفتابگردان در هنگام شب مجددا صورت خود را در تاریکی به سمت شرق برگردانده و آماده طلوع خورشید در روز بعد می‌شود

مسجد ولیعصر (عج) نهر خین شهرستان خرمشهر

خرمشهر - ایرنا - مسجد ولیعصر (عج) نهر خین شهرستان خرمشهر از بناهای ثبتی كشور است كه با معرفی صحیح، می تواند به عنوان یكی از جاذبه های گردشگری فرهنگی و گردشگری جنگ شهرستان و استان خوزستان مطرح شود.

مسجد ولیعصر (عج) در شهرستان خرمشهر بنایی ارزشمند، باقی مانده از دوران پهلوی بوده كه زخم‌های نقش بسته برقامت آن گویای مقاومت این بنا در دوران دفاع مقدس می‌باشد.
این مسجد در كنار یادمان شهدای نهرخَیِن در نزدیكی روستای خین در جاده ‌ی شلمچه قرار دارد و هشتم دیماه 1390 با شماره 30768 در فهرست آثار ملی كشور به ثبت رسید.
پیش از جنگ تحمیلی شهركی توریستی - گردشگری به نام ولیعصر و روستایی به نام خَیِن در كنار نهرخین وجود داشته كه این روزها جز مسجد ولیعصر كه در دوران دفاع مقدس به عنوان سنگر استفاده می‌شده و یك قبرستان قدیمی، چیز دیگری از این شهرك گردشگری باقی نمانده است.
از مسجد ولیعصر نیز تنها یك شبستان و سردر ورودی باقی مانده و دیوارهای صحن و سایر بخش‌ها از بین رفته‌اند.
مسجد دارای یك سردر ورودی با چفد تیزه دار از نوع شبدری كُند می‌باشد.
قوس ورودی دارای تزییناتی تركیبی از آجر و كاشی به صورت معقلی بوده كه این روزها، تنها چند كاشی سبز و آبی رنگ از آن برجای مانده است.
ورودی شبستان نیز دارای چَفدی تیزه ‌دار از نوع پنج او هفت تُند می‌باشد و آسمانه (پوشش) شبستان مسجد را گنبدی نار با قوسی تیزه ‌دار به‌ صورت یك پوسته بر زمینه دایره تشكیل می‌دهد كه به روش گردچین اجرا شده است.
در این روش رگهای آجر متمایل به مركز گنبد هستند و به صورت شعاعی چیده می‌شوند.
چفد تشكیل دهنده‌ ی گنبدشبستان ازنوع شبدری تُند است و این چفد باربر بوده و از لحاظ نیارش (ایستایی) برای پوشش خارجی گنبد (خود) پوشش منطقی و مناسبی به شمار می‌رود.
بدنه‌ ی خارجی شبستان دارای تعدادی ستون به صورت پیل پابوده كه علاوه برآذین بنا نفش پشتبند را برای شبستان بازی می‌كنند و در ایستایی آن تاثیر دارند.
دور تا دور دیوارهای داخلی شبستان تاق‌نماهایی با چفد مازه‌ دار كنُد ساخته شده‌اند كه در آنها بازشوهایی به ابعاد متفاوت جهت كوران هوا متناسب با اقلیم منطقه تعبیه شده است.
فضای داخلی شبستان شامل تزیینات گچبری برجسته و برهشته بوده كه به‌ صورت یك رینگ در قسمت پاتاق گنبد سرتاسر دیوارها را پوشانده‌اند كه اكنون بخش اندكی از آن باقی مانده‌ است.
محراب مسجد نیز شامل گچبری‌های برجسته متشكل از اشكال اسلیمی، هندسی و آیات قرآن می‌باشد كه به ‌صورت زیبایی با همدیگر تركیب شده‌اند.
شبستان مسجد دارای سه ورودی است كه یكی از آنها مقابل محراب و در آكس ورودی اصلی مسجد قرار گرفته و دوتای دیگر در دو ضلع كناری محراب جای دارند.
به گزارش ایرنا یادمان شهدای نهر خین خرمشهر در فاصله حدود سه كیلومتری میدان مقاومت خرمشهر و پس از پل غیر همسطح این مسیر قرار دارد.
به گفته كارشناسان و رزمندگان سال های دفاع مقدس، لشكرها، تیپ ها و گردان های زیادی در این منطقه مستقر بودند كه از جمله آن می توان از لشكر ۵ نصر و ۲۱ امام رضا (ع) یاد كرد.
گفته می شود، مقر فرماندهی و اطلاعات عملیات این رزمندگان، پاساژی در نزدیكی مسجد قرار داشته است.
پیش از اجرای عملیات والفجر۸، رزمندگان لشكر ۲۱ با كمك نیروهای ارتش، در این منطقه تك ایذایی اجرا كردند و بعثی ها با گمان اینكه عملیات شده، نیروهای خود را در این بخش متمركز كرده و رزمندگان اسلام در اروندرود عملیات غرور افرین والفجر ۸ را انجام می دهند.
نویسندگان:
نجلا درخشانی كارشناس ارشد مرمت و احیاء بناها و بافت های تاریخی
سجاد پاك گهر كارشناس ارشد حفاظت و مرمت آثار فرهنگی و تاریخی

نفت سفید پاریس ایران ، شهر نیمه مرده

پاریس ایران؛ جایی در دل کوه که شعله‌های رقصانش، چهره‌های درهم شکسته مردان و زنانی را نوازش می‌دهد که گذر عمری سخت را بر دستان و صورت خود به تصویر کشیده‌اند.تصویری بر بلندای شعله‌های روشن گاز در روستایی زیبا، روستایی زیبا که در اطراف خود، در دل کوه و دشت، چشمه‌های جوشان نفتی غیرقابل باوری را پرورانده که نفس را در سینه‌ات حبس می‌کند.....

سفر به روستایی که پیدایش چاه نفت، آن را به عرش رساند و با بسته شدن چاه و رفتن نفت، به فرش رسید! سفر به خوزستان معمولاً خاطراتی را در تو زنده می‌کند که جنگ و ایستادگی و شجاعت مردم نجیب و غیور آن، از بارزترین این خاطرات است.

زادگاه حماسه؛ جایی که در عین روسپیدی در جنگی نابرابر که سال‌ها مقاومت را در مردمانش پرورش داد، در جای‌جای خود، چشمه‌های جوشان سیاهی را همچون بغضی فروخورده بیرون می‌دهد که می‌تواند در عین حال، زیباترین قسمت سفر و شاید غمگین‌ترین بخش آن باشد، سفری از نفت سیاه به نفت سفید!

روایتی تلخ از یک شهر نیمه مرده که بیشتر خانواده‌ها آن را ترک کرده‌اند و تنها معدودی به ناچار، ساکن آن هستند. "نفت سفید" نشانگر صعود و نزول تاریخی یک زندگی عشایری است که با ظهور نفت و کشف مخازن نفتی به ناگهان دگرگون و از یک زندگی روستایی خودکفا به شهری صنعتی با شیوه زندگی مدرن تبدیل و با خشک شدن چاه نفت، تبدیل به روستایی کاملاً ابتدایی شد.

عکاس :

مهدی پدرام خو :تسنیم/احمد بلباسیخبرگزاری صدا و سیما

گزارش کامل در لینک زیر:

گزارش هفته نامه "دانش نفت" از روستای نفت سفید

جشن آتش؛ وداع با تاریکی زمستان

چهارشنبه‌سوری جشنی که از سال‌های بسیار دور در بین ایرانی‌ها رواج داشته است. جشنی ملی و باستانی که با آن به استقال بهار و نوروز می‌روند. امسال اما با توجه به شرایط شیوع بیماری ناشی از ویروس کرونا، قاعدتا این رویداد هم با توجه به ضرورت گردهمایی و مواجه افراد، ممکن نیست؛ اما ذکر و یادی از آن هم خالی از لطف نیست.

ایرانی‌ها از دیرباز در آخرین غروب سه‌شنبه سال، هیزم، بوته‌های خار، گون، گز و... را روی بام‌ها یا در حیاط خانه‌ها، یا در گذرگاه‌ها در چند کپه پشت سر هم می‌گذاردند، روشن می‌کرند و می‌خواندند: «زردی من از تو، سرخی تو از من/ غم برو شادی بیا، محنت برو روزی بیا»

در بین ایرانی‌ها این اعتقاد وجود داشت که آتش پاک‌کننده هر ناپاکی است. همچنین بارها شنیده‌ایم که نگاه کردن به آتش، آرامش روحی به انسان می‌بخشد.

بنا به گفته رشید شهمردان –تاریخ‌نگار و ایران‌شناس- بر اساس باور قدیم ایرانی، آتش با جهان هستی پیوسته و در هر ذره وجود دارد. آتش عامل حرارت و گرمی عامل حرکت، تلاش و فعالیت است. برای همین، افراد بیکار، افرادی سرد خوانده می‌شوند و بر عکس به گفتار موثر «گفتار آتشین» گفته می‌شود.

این محقق زرتشتی در مقاله‌ای با عنوان «آتش و چهارشنبه‌سوری» با اشاره به طور سینا، آورده است که قرآن کریم هم خدا را نور آسمان‌ها و زمین معرفی می‌کند. از سوی دیگر در دین زرتشت هم خدا نور است و نورهای مادی و جهانی مظهر و نمونه نور حقیقی است.

نور و آتش در فرهنگ ایرانی از اهمیت بالایی برخودار است. زرتشتی‌ها در اهمیت نور و آتش تعبیر جالبی دارند، بدین شرح که «یک چراغ فتیله‌ای به دست آور و نگذار روغنش تمام شود. آنگاه می‌توانی از شعله سوزان این چراغ کوچک، هر قدر چراغ، شمع و آتش بخواهی در جهان روشن کنی بدون اینکه از شعله آن بکاهد. این تعریفی از ذات خداست که تا از ازل بوده و تا ابد بدون تغییر خواهد بود.»

به همین دلیل است که روشنایی نماد آرامش و تاریکی نشان ترس دانسته می‌شود. برای همین این باور در بین ایرانیان وجود دارد که و آتش‌بازی شادمانی می‌آورد. ایرانیان در شب چهارشنبه‌سوری با روشن کردن آتش و پریدن از روی آن با تاریکی و زمستان خداحافظی می‌کنند.

در بین ایرانی‎‌ها رایج بوده است که تا قبل از چهارشنبه‌سوری، کارهای مربوط به خانه‌‎تکانی به اتمام می‌رسد. در شب چهارشنبه‌سوری علاوه بر روشن کردن آتش، دود کردن اسفند، قاشق‌زنی، خیرات برای اموات و شال‌اندازی، پوشیدن لباس نو و خوردن آجیل از جمله رسومی است که اجرا می‌شود. بر اساس مطالب مورد اشاره در مقاله «چهارشنبه‌سوری در فرهنگ عامه»، آب‌پاشی به در و دیوار و اثاث خانه از دیگر رسومی است که در آخرین چهارشنبه سال انجام می‌شود.

ایرانی‌ها معمولاً در شب چهارشنبه‌سوری در کنار خانواده، دوستان، همسایه‌ و قوم خویش آتش روشن می‌کنند. از روی آتش می‌پرند. غم، ناراحتی، کدورت و بیماری‌های سال رو به پایان را به شعله‌های آتش می‌سپارند و از آن برای خود و عزیزانشان آرزوی سلامتی و کامیابی می‌کنند. گرچه امسال به دلیل شیوع ویروس کرونا دورهمی‌ و تجمع‌ها با محدودیت مواجه است اما می‌توانیم در این شب در کنار خانواده‌های کوچک هم برای آمدن سالی پر از نیکی و سلامتی برای همه انسان‌ها آرزو کنیم.

معرفی سازه های آیینی الیماییان

پژوهش های باستان شناسی الیمایی هنوز در آغاز راه است. کاوش گاه های اندک باستان شناسی الیمایی با آن که آگاهی های ارزنده ای به دنیای باستان شناسی بخشیده است، اما درباره ی این دوره ی کم شناخته و در تاریکی مانده بسیار ناچیز است. از این رو به کاوش های هدف مند در آینده چشم دوخته ایم. کاوش هایی که نه تنها دوره ی الیمایی بلکه فراتر از آن پیچیدگی ها و گره های ناگشوده ی پهنه ی جغرافیای سیاسی دوره ی پارت را بیشابیش می گشاید. نه تنها باور، آیین و دین باوری الیماییان در هاله ی تاریکی است، بلکه نا آگاه از بسیاری آگاهی هایی هستیم که کم و بیش درباره ی دیگر دوران ها دانسته ایم. الیماییان (2-163ق.م-124م)، بومیان سرزمین کوهستانی شمال خاوری خوزستان بودند، که بارها در برابر سلوکیان و پارت ها ایستادگی کرده و مبادرت به تشکیل یک حکومت نیمه مستقل و خودمختار در منطقه نمودند. دایره فرمانروایی الیماییان میانه های زاگرس میانی تا کرانه های خلیج فارس، در درازایی از فارس تا مرز های میان رودان را در برمی گرفت. پراکندگی ریز سکه های مسین و مفرغین الیماییان که نماد های آیینی و سیاسی شان را نمایان می -سازد؛ گاه گستره ی حکومتی آنان را بسیار وسیع تر از آن چه گفته شد، نشان می دهد. علاوه بر این، نگارکندهای سنگی و صخره ای این قوم که در استان های کهکیلویه و بویر احمد، چهارمحال و بختیاری، خوزستان و تا حدودی لرستان بر کوه ها و صخره ها نقش شده اند، هنر و جنبه های مختلف مذهبی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، قومی و فرهنگی آنان را نمایش می دهد. از الیماییان سازه های عظیم سنگی در سر مسجد، برد نشانده، قلعه بردی مسجد سلیمان، و ... به جای مانده، که باستان-شناسان معتقدند این بناهای باشکوه نیایشگاه های الیماییان می باشند. این مقاله به معرفی در سازه-های معماری آیینی الیماییان هم چون تخت گاه های بردنشانده، تخت گاه سر مسجد، با سازه ها ی نیایشگاهی دوگانه و دیگر سازه های آیینی الیمایی چون کل چندار شمی، به همسانی های آن با سازه-های آیینی همزمان و همجوار خود، می پردازد.

برای دانلود روی تصویر زیر کلیک کنید

طبیعت تالاب هورالعظیم

هور العظیم یا (هور بزرگ الهویزه)، بزرگ‌ترین تالاب استان خوزستان و یکی از بزرگ‌ترین تالاب‌های داخلی ایران است که در غرب استان خوزستان در انتهای رود کرخه در منطقه مرزی دشت آزادگان قرار دارد.این تالاب از آب‌های مازاد رود‌های کرخه، دویرچ و اروندرود تشکیل شده است. مساحت این تالاب که توسط اداره کل محیط زیست خوزستان مشخص شده حدود ۱۱۸ هزار هکتار است که حدود یک سوم آن در ایران و بقیه آن در کشور عراق است.

میلاد حمادی

مطالعه کارکرد سازه آبی حصار سوم محوطه باستانی چغازنبیل با مطالعه میدانی و مدل سازی هیدرولیکی هیدرولوژیکی

محوطه باستانی چغازنبیل به عنوان اولین میراث جهانی ثبت شده در ایران، دربرگیرنده سه محوطه هم مرکز اصلی با مرزهای حصار مرکزی، حصار میانی و حصار بیرونی است که بناهای شاخص مانند زیگورات، مجموعه کاخ ها و آرامگاه ها و تأسیسات شهری را در خود جای داده است. یکی از مهم ترین سازه های این محوطه، سازه آبی حصار سوم می باشد که مشاهدات و مطالعات ژئوفیزیک این پژوهش، دو آنومالی مدفون دیگر را نیز با مصالح مشابه در نقاط دیگری از حصار سوم شناسایی کرده است. رومَن گیرشمن (1895 ۱۹۷۹) باستان شناس و حفار مجموعه، اعتقاد داشت که آب انتقال یافته از رودخانه کرخه در محل سازه آبی تصفیه شده و مورد استفاده ساکنان شهر قرار می گرفته است؛ لیکن مرتفع بودن محوطه باستانی نسبت به نقاط اطراف و عدم حضور شواهدی مبنی بر کانال انتقال آب از کرخه به سمت حصار سوم در نقطه سازه آبی، سؤال اصلی این پژوهش را مبنی بر نوع و مکانیسم عملکرد سازه آبی مورد مطالعه ایجاد می کند. دیدگاه عملکرد دفعی سازه آبی موجود با عنایت به نتایج بررسی های اخیر نیز به عنوان یکی از فرضیه های اصلی از دیدگاه مهندسی آب در این پژوهش، مورد مطالعه دقیق قرار می گیرد. این پژوهش با مطالعات میدانی زمین شناسی زهکش های طبیعی و بررسی وضعیت تخلیه رواناب و زهاب شهری، مطالعات بیولوژیکی و محیط زیستی آغاز شد. مطالعات دقیق ژئوفیزیک حصار سوم برای شناسایی احتمال وجود سازه های مشابه و اسکن لیزر سازه آبی موجود برای تشخیص هندسه دقیق مجاری داخلی سازه انجام شد. با توجه به میزان توان تولید هیدرولوژیکی رواناب در زیرحوزه های منتهی به سازه های آبی موجود و تطبیق آن با ظرفیت گذردهی هیدرولیکی، وضعیت توپوگرافی و زمین شناسی و همچنین پلان قرارگیری سایر آنومالی های سازه آبی در قسمت های دیگر حصار سوم، می توان عملکرد زهکشی رواناب و زهاب شهری زیرحوزه های محوطه را از دیدگاه مهندسی آب و هیدرولیک، تأیید و تصدیق نمود.

برای دانلودروی تصویر زیر کلیک کنید

عکاسخانه ی ژرژ یونانی، اولین عکاسی مدرن در آبادان

احیاء بناهای تاریخی و ارزشمند با همیاری بخش خصوصی در راستای اهداف گردشگری، میتواند جانی تازه به کالبد بی رمق ثروتهای فرهنگی بجای مانده از گذشتگانمان دهد که برایند آن اقتصادی پویا و اشتغالی پایدار خواهد بود.
که عکاس آن شخصی به نام میسالیدیس یونانی تبار بوده است. وی بهمره خانواده اش بخاطر جنگ جهانی دوم به آبادان مهاجرت کرده و به عکاسی مشغول شده است.
این عکاس‌خانه‌ در محله ی امیری آبادان که یکی از محلات قدیمی محسوب می‌شود، قرار گرفته است. این بنا که مربوط به دوره پهلوی می‌باشد، در دو طبقه و بصورت حیاط مرکزی با حوض و باغچه‌ای در وسط آن ساخته شده است. در ضلع غربی ساختمان در داخل و خارج بالکن‌هایی جهت ایجاد ارتباط بصری بیشتر با فضای خارجی ساختمان قرار احداث شده است.
ورودی خانه با الهام از المان هشتی در خانه‌های سنتی و ایجاد حریم و عدم دید مستقیم به درون خانه بصورت مدور ساخته شده است که پله‌های دسترسی طبقه ی اول نیز بصورت بسیار هنرمندانه در این فضا جانمایی شده‌اند. ورودی‌های دورتادور حیاط دارای قوس‌ها و تزیینات آجری زیبایی شامل گل انداز، حصیری و آبشاری هستند که با کمک عقب و جلو نشاندن آجرها و یا تغییر زاویه آنها ایجاد شده‌اند. پوشش سقف‌های خانه در طبقه هم‌کف از تیرهای چوبی (چندل)، حصیر و کاهگل و در طبقه ی نخست از تاق ضربی با تیر‌آهن تشکیل شده است.
ویژگی‌های معماری عکاس‌خانه ژرژیونانی:
▪️ وجود حیاط مرکزی همراه با فضاهای جنب آن و یک باغجه و حوض آب در وسط حیاط (درونگرا بودن)
▪️ارتباط بصری مستقیم با فضای بیرون از طریق بازشو و بالکن و ایوان
▪️ایجاد بازشوها و روزن‌های دوتایی (یکی در بالای دیگری) در جهت وزش باد جهت ایجاد کوران هوا (مطابق با اقلیم منطقه)
▪️استفاده از کرکری‌های چوبی در پنجره‌ها که مخصوص جنوب ایران می‌باشد جهت استفاده از باد مطبوع
▪️سبک بودن پوشش طبقه همکف و استفاده از تیر چوبی، حصیر و کاهگل (مصالح بوم آورد)

این بنای ارزشمند در صورت مرمت و احیاء میتواند به یک موزه ی عکاسی، رستوران سنتی، کافه و گالری هنری، یا یک هتل سنتی تبدیل شده و در محور گردشگری فرهنگی تاریخی منطقه ی آزاد اروند قرار بگیرد. 🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸

. ✏️ نجلادرخشانی؛ کارشناسی ارشد مرمت و احیا بناها و بافتهای تاریخی

در نامه حاجی سعید به مونسان مطرح شد؛

کرونا راهنمایان گردشگری را ۹ ماه بیکار می کند

رئیس کانون راهنمایان گردشگری در نامه ای به وزیر میراث فرهنگی نوشت در وضعیت فعلی راهنمایان گردشگری باید حدود ۹ ماه بیکاری را تحمل یا با صنعت گردشگری خداحافظ کنند.

به گزارش خبرنگار مهر، محسن حاجی‌سعید رئیس هیئت مدیره کانون انجمن‌های صنفی کارگری راهنمایان گردشگری سراسر کشور به علی اصغر مونسان وزیر میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری نامه ای نوشت که در آن درباره مشکلات راهنمایان گردشگری پس از شیوع ویروس کرونا در کشور آن هم در زمان نزدیک به عید نوروز صحبت شده است. 

در متن این نامه آمده است:

همانطور که مستحضرید از آبان‌ماه سال جاری به صورت سلسله‌وار اتفاقاتی مانند اعتراضات مردمی، اقدامات خصمانه، تنش‌های سیاسی و حوادث غیرمترقبه گریبانگیر صنعت گردشگری و مشاغل وابسته به آن شده است. شوربختانه شیوع ویروس کرونا پیامدهای عمده‌ای در رفت و آمد مردم در سراسر دنیا و به طبع آن کاهش چشمگیر گردشگری و سفر شد و نتیجه آن منجر به لغو بسیاری از پروازها و تورها به کشور شده است. بنابراین تا اواسط شهریور ماه سال ۹۹ بواسطه شیوع ویروس و فصل‌خلوت گردشگری این شرایط اسفناک ادامه پیدا خواهد کرد.

در سالی که شعار سازمان جهانی گردشگری (گردشگری و مشاغل؛ آینده بهتر برای همه) تاکید ویژه‌ای بر مشاغل داشت، راهنمایان گردشگری در ایران باید حدود ۹ ماه بیکاری را تحمل یا با صنعت گردشگری خداحافظی کنند. تعطیلات نوروز تنها امید این قشر برای جان دوباره گرفتن بود اما با اعمال محدودیت تردد، سفر و اقامت در اکثر نقاط کشور بواسطه اهمیت حفظ سلامتی جامعه، این امید تبدیل به یاس شد.

همگی واقفیم یکی از وظایف ذاتی، مسئولیت اخلاقی و مسئولیت مدنی وزارت گردشگری، تلاش برای حفظ نیروی انسانی متخصص در شرایط اضطرار است. بر این اساس و برای حفظ این زنجیره حیاتی در صنعت، پیشنهاد کانون انجمن‌های راهنمایان گردشگری سراسر کشور، دستور حضرتعالی برای پیگیری مجدانه و سریع جهت ارائه تسهیلات در قالب وام کم‌بهره به مبلغ ۲۰ میلیون تومان به راهنمایان گردشگری با تنفس یکساله از محل صندوق کارآفرینی، اعتبارات درون سازمانی و یا صندوق توسعه ملی است. لازم‌است تاکید کنیم در صورت خروج این قشر خبره از صنعت گردشگری، آموزش و جایگزینی نیروی انسانی، زمانبر و پرهزینه‌تر از اینگونه مساعدتها خواهد بود.

همچنین پیشنهاد می‌شود ایجاد صندوق حمایت از فعالان گردشگری و کسب‌وکارهای وابسته زیر نظر وزارت متبوع را در دستورجلسه بعدی شورای سیاستگذاری گردشگری قرار دهید.

کتاب خاطرات یک‌باستان‌شناس از دهه ۳۰ ایران منتشر شد

کتاب «وقتی بچه بودم» شامل خاطرات اسماعیل یغمایی باستان‌شناس از دهه ۳۰ ایران توسط انتشارات دادکین منتشر و راهی بازار نشر شد.

به گزارش خبرنگار مهر، کتاب «وقتی که بچه بودم…»، خاطرات کودکی اسماعیل یغمایی باستان‌شناس پیشکسوت ایرانی به‌تازگی توسط انتشارات دادکین منتشر و راهی بازار نشر شده که در آن نقبی به اتفاقات تاریخی دهه ۳۰ ایران زده شده است؛ حوادثی که با زندگی او گره خورده و حالا او با نگارش این خاطرات، مخاطب را به روزهای سخت مصدق در زندان، اعتراضات مردم در بلوای نان دوران حکیم‌الملک، زندگی در عزلت ملک‌الشعرا بهار و روزهای پرشکوه انتشارات امیرکبیر و.... می‌برد.

از این باستان‌شناس، تاکنون کتاب‌های «داستان پیامبران»، «بررسی‌های باستان‌شناسی در منطقه ایوه-با پرفسور هنری رایت»، «امامزاده‌های تهران، ری و شمیران»، «شوش، شهر پانزدهم»، «کاخ بردک سیاه»، «آرایه‌های زینتی در ایران باستان»، «گیسوان هزارساله» و کتابی در حوزه کودکان با نام «خانم پنگوئن و آقای کانگورو» منتشر شده است.

کتاب «وقتی که بچه بودم…» حکایت پر فراز و نشیب تاریخ ماست که روی سرنوشت و زندگی نسل به نسل مردمان این سرزمین تأثیرگذار است.

نویسنده در این کتاب آورده است:

«همان روزها بی‌آن‌که بخواهم توانستم، ببینم استاد بهار را که برای کبوترهایش دانه می‌ریخت، دکتر مصدق را که سرم داد می‌زند؛ بچه برو کنار و کف دست‌های زرد و بی‌روح صادق هدایت را با آن خط‌های صاف؛ و از ترس این‌که باغبان حکیم‌الملک مرا به کلانتری نبرد، ساعت‌ها یک گوشه قائم شدم. شاید…»

این کتاب در ۱۴۸ صفحه با عکس‌هایی از آن دوران تاریخی منتشر شده است. انتشارات دادکین برای جلوگیری از شیوع کرونا، به تازگی صفحه‌ای در شبکه‌های اجتماعی ایجاد کرده که علاقمندان می‌توانند سفارش خود را به‌صورت غیرحضوری در این صفحه ثبت کنند.

راه های آبی کارون و تاثیر آن بر اکتشاف و بهره برداری نفت در جنوب

تاریخچه رودخانه کارون:

کارون تنها رود ایران است که به آب های بین المللی و اقیانوس راه دارد. طول این رودخانه 950 کیلومتر و سرچشمه اصلی آن، آب کاج از زردکوه بختیاری در رشته کوه زاگرس است. كارون با ورود به شوشتر در خوزستان به دو شاخه گرگر و شطیط تقسیم می شود، ولی دوباره در جنوب شوشتر به هم متصل شده و سپس رود دز در شمال اهواز به این رودخانه ملحق می شود. علاوه بر این ها، رود کارون، با ورود به خرمشهر، دو شاخه شده و یکی از شاخه ها به اروندرود در مرز ایران و عراق می ریزد و دیگری با ادامه مسیر به خلیج فارس می پیوندد.

همچنین رودخانه کارون، تنها رودخانه ایران است که بخشی از آن قابل کشتیرانی است. بدین معنی که آن قسمت از این رودخانه که بین بند قیر و خرمشهر واقع شده و شامل مجموعه آب رودخانه های کارون و دز می باشد، قابل کشتیرانی است و طول این مسیر به طور تقریبی به ۱۹۰ کیلومتر می رسد.

مسیر عبوری رودخانه کارون از شهرستان های شهرکرد، بروجن، لردگان، ایذه، مسجد سلیمان، شوشتر، اهواز و خرمشهر، استان های چهار محال و بختیاری و خوزستان است. این رودخانه دایمی و حوزه آن خلیج فارس و دریای عمان است. طول آن 950 کیلومتر و ارتفاع سرچشمه 3000 متر می باشد و مسیر کلی آن نخست جنوب شرقی سپس غربی و شمال غربی است و در شهرستان های شوشتر و اهواز و خرمشهر جنوب غربی است. سواحل این رودخانه چشم اندازهای زیبایی دارد.

زمانی کارون عریض‌ترین و پرآب‌ترین رودخانه ایران بود. اما امروز بیشتر از آنکه شبیه یک رود پرخروش باشد، به نهر کم آب و کوچکی می‌ماند که برای دفع آب های سطحی ساخته شده است. سدهای مختلفی روی این رودخانه ساخته شده‌اند که مهم‌ترین آنها سدهای کارون ۱، کارون ۳، کارون ۴، مسجد سلیمان و در پایین‌تر، سدهای گتوند علیا و سد تنظیمی گتوند می‌باشند.

ادامه متن در ادامه مطلب

دبیر ستاد خدمات سفر استان:نوروز ۹۹ به خوزستان سفر نکنید

دبیر اجرایی ستاد دائمی خدمات سفر خوزستان گفت: «با توجه به شیوع بیماری کرونا به لحاظ حفظ بهداشت همگانی، به خوزستان سفر نکنید»

به گزارش روابط عمومی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خوزستان، سیدحکمت‌اله موسوی امروز چهارشنبه ۲۱ اسفندماه ۹۸ اظهار کرد: «باتوجه به شیوع ویروس کرونا، به لحاظ حفظ سلامت و بهداشت همگانی، به هم‌میهنان عزیز در خصوص سفر به استان خوزستان هشدار داده می‌شود؛ چراکه قریب به اتفاق شهرستان‌های استان درگیر شیوع این ویروس هستند و خوزستان در شرایط کنونی همانند سایر نقاط کشورمان نمی‌تواند مقصد مناسبی برای سفر باشد.»
 
او ادامه داد: « از اصلی‌ترین اهداف سفر، ایجاد روحیه نشاط، شادابی، آشنایی با آداب و رسوم جوامع محلی، بازدید از جاذبه‌های معنوی، تاریخی و گردشگری و ... است که شرایط کنونی تأمین‌کننده هیچ‌یک از این اهداف نیست و مضرات و خطرات حائز اهمیتی را برای مهمانان، میزبانان و حفظ سلامت عمومی دربر دارد و یقیناً از موانع اساسی قطع چرخه انتقال ویروس خواهد بود .
 
دبیر اجرایی ستاد دائمی خدمات سفر خوزستان با اشاره به درپیش بودن تعطیلات نوروزی اظهار کرد: «خون‌گرمی و مهمان‌نوازی رسم دیرینه و افتخار خوزستانی‌ها بوده و هست، اما امسال به دلیل شیوع بیماری کرونا به هموطنان به صورت اکید توصیه می‌کنیم به استان خوزستان سفر نکنند.»
 
او با بیان این‌که همه مراکز اقامتی، پذیرائی، تفریحی، تاریخی، موزه ها، بخش‌های خصوصی و دولتی در ایام نوروز از چرخه پذیرش بازدیدکننده و مراجعه کننده‌ها خارج شده‌اند و تعطیل هستند ادامه داد: «براساس دستور رئیس ستاد خدمات سفر استان، پذیرش مهمانان نوروزی در مدارس، کمپ‌ها، زائرسراها، مهمانسراهای دستگاه‌های دولتی و خصوصی، خوابگاه‌های دانشجویی، مسافرخانه‌ها و مهمانپذیرها، خوابگاه‌های خصوصی، بوم‌گردی‌ها و خانه‌مسافر ممنوع است و این مراکز مجاز به ارائه  خدمات به مهمانان نوروزی نخواهند بود و هرگونه پذیرش ممنوع و با متخلفان برخورد قاطع و قانونی صورت خواهد گرفت.»
 
موسوی با اشاره به این‌که همه مراکز گردشگرپذیر استان تعطیل هستند افزود: «براساس تصمیم و ابلاغیه شورای تأمین استان، همه اماکن گردشگری، محوطه‌های تاریخی و موزه‌های استان را تعطیل اعلام کردیم و این مراکز نیز تا اطلاع بعدی که پیش‌بینی می‌شود پس از برچیده شدن آثار اشاعه ویروس کرونا و اعلام وضعیت سفید از سوی ستاد پیشگیری و مقابله با ویروس کرونا باشد، پذیرای گردشگران نخواهند بود.»
 
او اضافه کرد: «همچنین براساس دستور وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی همه برنامه‌های فرهنگی نظیر جشن نوروزگاه‌ها و رویدادهایی که باعث تجمع و یا ترغیب سفر می‌شوند را‌ در نوروز لغو کردیم و برگزار نخواهند شد.»
 
دبیر اجرایی ستاد دائمی خدمات سفر خوزستان در ادامه به ضرورت ایجاد هماهنگی برنامه‌های تدوین‌شده با اقدامات پیش‌بینی شده در ستاد پیشگیری و مقابله با شیوع ویروس کرونا اشاره و تأکید کرد: «اولویت ما حفظ سلامت جامعه، همراهی و هماهنگی کامل با ستاد مقابله با شیوع ویروس کرونا در استان و لبیک به اقدامات و برنامه‌های پیشگیرانه است.»
 
او افزود: « براساس دستور دکتر شریعتی استاندار خوزستان و رئیس شورای تأمین استان، همه مبادی و مسیرهای ورودی و خروجی استان به منظور تشدید نظارت‌ها، با استقرار نهادهای ذی‌ربط نظامی و انتظامی، پایش و کنترل جدی می‌شوند.»
 
موسوی در پایان توصیه کرد: « از همه مردم خوب کشورمان خواهشمندم در منازل خود باقی بمانند تا به یاری خدا نوروز را با سلامتی و شادابی در کنار خانواده و در کانون گرم خانواده سپری کنند و از هر نوع سفر درون‌شهری و یا برون‌شهری، درون و یا برون‌استانی اکیداً خودداری کنند، سفر به خوزستان را در وضعیت فعلی از برنامه‌های خود حذف نمایند و به بعد از چالش موجود و رفع کامل اثرات شیوع ویروس کووید ۱۹ موکول کنند تا سعات داشته باشیم و میزبانانی لایق برای هم‌وطنان بوده و با گشاده‌رویی و تأمین کلیه مایحتاج اولیه، پذیرای مهمانان باشیم .»
 

عکسهای زیبا از اهواز در شب

شهر اهواز مرکز استان خوزستان در شب .

خوزستان بهشت پرندگان

خوزستان بهشت پرندگان ایران است و باید آن را شاهراه پرندگان مهاجر بدانیم. با توجه به جغرافیای طبیعی و اقلیم استان خوزستان، شاهد حضور پرندگان مختلف مهاجر و همچنین پرندگان بومی در منطقه هستیم.

خوزستان پرتنوع‌ترین استان از لحاظ گونه‌های پرنده است و از ۵۳۰ گونه شناسایی شده در ایران ۳۸۵ گونه در خوزستان است.

از مهم‌ترین گونه‌های پرندگان در استان خوزستان می‌توان به اردک مرمری، تنجه، غاز، فلامینگو اشاره کرد که برخی از این پرندگان در تالاب‌های شادگان، هورالعظیم، خوریات اقدام به تولیدمثل و لانه سازی می‌کنند.

متأسفانه در سال‌های اخیر برخی گونه‌های کمیاب همانند غاز پیشانی سفید و عروس غاز که در دهه‌های ۴۰ تا ۶۰ به خوزستان نقل مکان می‌کردند، به دلیل خشکسالی و شور شدن آب تالاب‌ها و از همه مهمتر شکار پرندگان غیر قانونی، مسیر مهاجرت شان تغییر کرده است.

امروزه شکارچیان سودجو از شهر‌های مجاور به خوزستان سفر کرده و علاوه بر شکار پرندگان، به روند رو به انقراض آن‌ها کمک می‌کنند.

طبق تحقیقات پژوهشگران نزدیک به ۱۳درصد همه گونه‌های شناخته‌شده پرندگان در دنیا با خطر انقراض مواجه‌اند. بدتر از این آمار این است که حدود یک سوم تا یک چهارم پرندگانی که به ایران مهاجرت می‌کنند توسط شکارچیان شکار می‌شوند.

ما تنها ساکنان زمین نیستیم و هر منطقه‌ای که در آن زندگی می‌کنیم زیستگاه جانداران و پرندگانی است که از سال‌ها پیش از ما ساکن آن هستند. طبیعت‌نگری و مشاهده این موجودات، لذت دیدن زیبایی‌های پنهان است.

عکاس :مهدی پورعابدی/صداو سیما

گذری به سوسنگرد

سوسنگرد- خبرگزاری مهر : سوسنگرد طبق تقسیمات کشوری مرکز شهرستان دشت آزادگان استان خوزستان است. هویزه در جنوب غربی سوسنگرد و بستان در شمال غربی سوسنگرد قرار دارد و رودخانهٔ کرخه از آن می‌گذرد پیشه عمده مردم کشاورزی می‌باشد.

عکس/ نیما رعدپارسا/مهر

✅ چرایی شناسایی و حفاظت آثار به‌جامانده از دوران جنگ در خرمشهر

تك‌‌دانه‌های ارزشمند موجود در بافت‌های تاریخی، بخشی از هویت و تاریخ معماری هر شهر محسوب می‌شوند كه حفظ، نگهداری و مرمت آنها علاوه بر حفظ كالبد بنا باعث حفظ اصالت و هویت معماری ارزشمند باقی مانده در بافت خواهد شد.
احیای بافت‌های تاریخی و تك‌دانه‌های ارزشمند فاقد كاربری موجود در بافت‌ها، امری همه‌جانبه‌گرا و جامع و فرایندی پویا و توانمند است كه هدف اصلی آن برگرداندن فعالیت و سرزندگی به محلات قدیمی در كنار  رفع نیازها و كمبودهای بافت است. برای دستیابی به این هدف مهم در سه بعد كالبدی، اقتصادی و اجتماعی، به بهسازی و نوسازی كالبدی، بهسازی اقتصادی و توانمندسازی تعاملات اجتماعی صحیح نیاز است.
همان گونه كه گردش خون، جریان اكسیژن از طریق دم و بازدم و متابولیسم در بدن انسان باعث ادامه روند حیات در او می‌شود، در بافت‌های تاریخی نیز وجود زندگی با حضور انسان، تحرك و تعاملات اجتماعی و فرهنگی، ضامن بقا و حیات بافت‌هاست و این مسأله محقق نخواهد شد مگر با حفظ تك‌‌دانه‌های ارزشمند از طریق مرمت و احیا و تزریق كاربری متناسب با بافت پیرامون آنها.

نیاز به مشاركت محلی در حفاظت و احیاء:
طرح های مرمت و احیا و بهسازی زمانی موفق خواهند بود كه در كنار آنها از مشاركت مردم محلی در جریان برنامه‌ریزی و اجرای طرح های مرمتی بهره گرفته شود. احیاء به تمهیداتی نیاز دارد كه نه از جنس كالبد است و نه اقتصاد، بلكه باید فضا را به مكانی مناسب برای زندگی و حركت تبدیل كرد و با تزریق عملكرد جدید و مورد نیاز بافت و همساز با بنای مورد نظر زمینه‌های رشد اقتصادی و حضور مردم را در بافت‌های ارزشمند ایجاد كرد.
رشد روزافزون فرهنگی و اجتماعی شهرها موجب ایجاد نوعی احساس نیاز به خاطرات و تعلق خاطر آنها به گذشته‌ تاریخی و اصالت خود شده است كه از طریق حفظ نشانه‌ها و عناصر موجود در شهر چه از نظر معنوی و چه از نظر كالبدی و فیزیكی می‌توان به این احساس نیاز پاسخ گفت.
مرمت و احیای تك‌‌دانه‌های ارزشمند علاوه بر تقویت حس تعلق خاطر و حفظ هویت و اصالت معماری از نظر اقتصادی نیز نسبت به توسعه‌ شهر در نواحی پیرامون مقرون به‌‌صرفه بوده و باعث ایجاد جاذبه‌های توریستی و گردشگری در مراكز شهری و در نهایت كسب درآمدهای اقتصادی خواهد شد. احیای تك‌‌دانه‌های ارزشمند موجود در بافت‌های شهری  برای اهداف گردشگری باعث جذب گردشگر و همچنین ایجاد اشتغال پایدار می‌شود كه از این طریق كمك زیادی به رشد اقتصادی شهر خواهد كرد.

رویکرد کشورهای توسعه یافته در حفظ بناهای شاخص و ارزشمند:
در طول تاریخ، جنگ‌های مختلفی بین كشورها رخ ‌داده است كه بخش زیادی از بناهای ارزشمند شهری تخریب‌ شده‌اند، اما در خصوص روش مواجهه‌ كشورهای مختلف با بناهای باقی مانده می‌توان گفت تقریبا یك رویكرد مشترك وجود دارد كه حفظ تك بناهای واجد ارزش تاریخی و زیبایی شناسی  برای جذب توریست است.
به‌عنوان‌ مثال در جنگ‌های جهانی اول و دوم و ازجمله حمله‌ اتمی آمریكا به ژاپن، بخش زیادی از ساختارهای معماری شهری از بین رفت كه بعداز اتمام جنگ بناهای واجد ارزش یا مرمت و احیاء شدند یا به عنوان جاذبه‌های گردشگری جنگ استفاده ‌شدند.
در كشورهای توسعه‌ یافته، توسعه و ساخت شهرهای جدید با چند رویكرد دنبال شده كه اهم آن‌ها شامل موارد ذیل است:
الف: تلاش ویژه برای حفظ بافت‌های تاریخی و ارزشمند و توانمندسازی اجتماعی بافت‌ها
ب: حفظ بناهای شاخصی كه دارای ارزش‌های زیبایی شناسی از منظر آثار و علائم باقی‌مانده از جنگ هستند
پ: نگاه موزه‌ای به بناهای حفظ‌ شده و برنامه‌ریزی شهری  برای معرفی این بناها به‌عنوان بخشی از جاذبه‌ گردشگری شهری
ت: استفاده از بناهای تاریخی و ارزشمند برای ایجاد گردشگری پایدار

لزوم توجه به بافت ارزشمند و تاریخی:
شهرستان خرمشهر در منتهی‌‌الیه جنوب‌غربی استان خوزستان و در همسایگی با كشور عراق (شهر بصره)، به دلیل موقعیت استراتژیك، وجود رودخانه‌های پر آب‌ و خاك حاصلخیز، پیوسته مسكونی بوده است.
با ورود به دوران صنعتی و توسعه راه‌های ارتباطی، روند رشد و توسعه‌ شهری و بالطبع ساخت‌وسازها با توجه به معماری سنتی و بومی منطقه افزایش پیدا كرد. با آغاز جنگ تحمیلی به دلیل شدت عملیات و بمباران‌های صورت گرفته، شهرستان خرمشهر، بیشترین آسیب جنگ را در نسبت به دیگر شهرها دید.
پس از پایان جنگ و آغاز روند بازسازی در این شهرستان، متأسفانه هیچ‌ توجهی به حفظ بافت‌های قدیمی و بناهای دارای ارزش تاریخی این شهر نشده و تقریبأ جز تعداد انگشت ‌شماری بنا از آن دوران باقی نمانده است.
بر این اساس نگارندگان اقدام به شناسایی تعدادی از بناهای دارای ارزش زیبایی‌شناسانه در قالب یک کتاب كرده اند و براساس دو نظریه‌ زیر لزوم حفظ معرفی این آثار را عنوان می‌كنند:
۱)با توجه به قدمت این بناها (نزدیک شدن به صدسال) می‌توان آن‌ها را به‌عنوان هویت تاریخی شهری معرفی کرد و در راستای حفظ این بناها اقدام نمود.
۲) با توجه به وجود آثار و شواهد باقی‌مانده از جنگ، با ساماندهی و انجام اقدمات موردنیاز، می‌توانند به‌عنوان بخشی از جاذبه‌ی گردشگری شهرستان معرفی گردند.
۳) تکدانه‌های واجد ارزش معماری و تاریخی را در حوزه‌ی اهداف گردشگری با حفظ ارزش‌های آنها مرمت و احیاء  نمود.

پیشنهادهایی برای حفظ بافت تاریخی:
آنچه مسلم است حفظ و نگهداری بناهای باقی مانده از جنگ در وضعیت فعلی و بدین شکل شایسته نبوده و می‌تواند منظر شهری را نیز مخدوش کند. به‌همین منظور پیشنهاد‌های ذیل در راستای حفظ و هویت بخشی به منظر شهری بناهای ارزشمند باقی‌مانده از جنگ، پیشنهاد می‌گردد:
ثبت بناهای شاخص و ارزشمند در فهرست آثار ملی و دفاع مقدس
آغاز مطالعات طرح حفاظت و مرمت این بناها
تهیه طرح احیاء با توجه به ارزش‌های تاریخی – فرهنگی در حیطه اهداف گردشگری و ایجاد اشتغال پایدار
تأمین نیازهای اجتماعی و اقتصادی ساکنان و جذب مشارکت مردمی
ایجاد محیط بهداشتی، سالم و زیبا از نظر کالبدی
تقویت حس تعلق خاطر و روحیه‌ی خویشتن‌یابانه در ساکنین بافت‌های تاریخی

رویکرد پیشنهادی مداخله در بافت های ارزشمند شهرستان خرمشهر و تک بناهای باقی مانده شامل: 
- احیاء و باززنده‌سازی با هدف توسعه‌ی گردشگری
- بهسازی و توانمندسازی کالبدی، اقتصادی و اجتماعی
- معاصرسازی بهمراه مشارکت مردمی

لزوم باززنده سازی با رویکرد توسعه گردشگری:
يکي از عواملي که «مرمت و باززنده‌سازي شهري» عصر «جهاني شدن» را تحت تاثير قرار مي‌دهد، حضور بيش از پيش گردشگران در عرصه‌ي شهرهاست. گردشگري که آن را اصلي‌ترين «صنعت» عصر جديد مي‌دانند، پديده‌ي فراگير عصر جهاني شدن است. در چند دهه‌ي اخير، نوعي از گردشگري که رواج بيشتري نسبت به انواع متنوع اين صنعت پيدا کرده، «گردشگري شهري و گردشگري جنگ»  مي‌باشد.
درشهرستان خرمشهر بخش عمده‌اي از گردشگري شهري را آثار و بقاياي جنگ تشکيل مي‌دهد که مي‌توان با سياست‌گذاري و ارائه‌ي راهبردهاي توسعه‌ي گردشگري جنگ از طريق ايجاد زيرساخت‌هاي مورد نياز، زمينه‌ي رونق اقتصاد شهري و پيشبرد اهداف باززنده‌سازي بناهاي باقي مانده ازجنگ را فراهم‌ نمود.
براي گسترش چنين رويکردي در شهر و استفاده‌ي بهينه از مرمت و حفاظت شهري، لازم است توانمندسازي اجتماعي را نيز يکي از عوامل مهم و تاثيرگذار دانست. با تغيير در ديدگاه شهروندان نسبت به مقوله‌ي حفاظت و باززنده‌سازي بناهاي باقي مانده از جنگ در راستاي توسعه و رونق گردشگري، مي‌توان بستري مناسب جهت آشتي دادن دو جريان گردشگري و حفاظت شهري ايجاد کرد.
نبايد فراموش کرد که ميراث شهري ايران، واجد عناصر باارزش و تکرار نشدني است، آن هم در نقاطي مشخص و غير قابل جابجايي؛ اما، براي دوام آوردن در اين رقابت، تکيه بر يگانگي عناصر تاريخي و ارزشمند موجود کافي نيست، بلکه مي‌بايست با استفاده از اين تک عنصرها، به مجموعه‌ها و مکان‌هايي ابداعي، شکل داده شود که جذابيت هرچه بيشتري براي يک گردشگر جهاني که اکنون «شهروندي جهاني» نيز شده، داشته باشد. اين تک عنصرها و مکان‌هاي ارزشمند بخشي از حافظه‌ي تاريخي و خاطره‌ي ساکنان هر شهر مي‌باشند که در پي يک واقعه مانند جنگ در شهر باقي مانده‌اند. حفظ خاطرات و توجه به آنها مي‌تواند حس تعلق خاطر به فضا را بيشتر و حس تأثيرگذاري بر فضا را توسط انسان تقويـت كند. مردم همواره، علاقمند به حفاظت از هويت و اصالت بوده و بايـد ايـن امكان فراهم شود كـه نيازهـاي معاصر آنهـا عامل اصلي تصميمات و برنامه‌ريزي‌هاي مهم در احياء و باززنده‌سازي بناهاي واجد ارزش در شهر باشد تا بدين وسيله حس مشارکت آنها در زمينه‌ي توسعه‌ي گردشگري پايدار ايجاد شود.

✍️نویسندگان:
نجلا درخشانی،و؛ كارشناسی ارشد مرمت و احیای بناها و بافت‌های تاریخی 
سجاد پاك‌‌گهر؛ کارشناسی ارشد حفاظت و مرمت آثار فرهنگی تاریخی

کتاب "باززنده سازی بناهای باقی مانده از جنگ در خرمشهر با رویکرد توسعه گردشگری

منطقه شکار ممنوع کرائی در ۲۵ کیلومتری جنوب شرق شهرستان شوشتر و ۳۵ کیلومتری جنوب شهرستان مسجدسلیمان به مساحت ۳۹۳۵۳ هکتار و شامل رشته کوه سیاه (کوه شه) می باشد. این رشته کوه از پیش کوههای زاگرس و حداکثر ارتفاع آن ۶۰۰ متر از سطح دریا می باشد؛ این منطقه از سال ۷۶ به عنوان شکار ممنوع بوده و هم اکنون جهت ارتقاء و تبدیل به حفاظت شده در دستور کار شورای عالی محیط زیست قرار دارد.

راههای دسترسی

جاده آسفالته شوشتر به مسجدسلیمان و سپس راه شنی روستایی معروف به کرائی- راهدار مهمترین راه دسترسی به منطقه است همچنین راه آسفالته نفت سفید به هفتگل از جمله راههای دسترسی به منطقه است.

جاذبه های گیاهی

پوشش منطقه به طور کلی مرتعی و بسیار متنوع است که دامنه های شمالی از پوشش مناسب و خوب و دامنه­ای جنوبی دارای مراتعی فقیر است. وجود بازماندهایی از کنارستان در منطقه و تک درختان انجیر کوهی ، بادام کوهی و کلخنگ نشان از تراکم و تنوع بسیار بالای گیاهی و جنگلی در گذشته داشته که به علت تخریب مراتع و قطع درختان از میان رفته است. از دیگر درختچه های منطقه می توان به رملیک، سریم و گز به صورت تک درخت اشاره کرد. پوشش مرتعی از تیره کاسنی، لگومینوز، گرامینه تشکیل شده و به طور کلی بیش از ۸۶ گونه گیاهی در منطقه شناسایی که تعدادی زیادی گونه دارویی از جمله گل گاو زبان، بارهنگ، بومادران، پونه در میان آنها به چشم می خورد. عمده جامعه گیاهی و شاخص پوشش گیاهی را درخت کنار تشکیل می دهد.

جاذبه های جانوری

مهمترین گونه شاخص منطقه قوچ و میش (گوسفند وحشی) می باشد که به دلیل شرایط منطقه وحفاظت صورت گرفته از جمعیت نسبتاً مطلوبی برخوردار است که به راحتی می توان در منطقه مشاهده نمود. سایر جانوران منطقه شامل گرگ، شغال، تشی، انواع خفاش، گربه وحشی، کاراکال در منطقه زیست می نمایند. مهمترین پرندگان که به وفور در منطقه مشاهده می شود کبک و تیهو می باشد سایر پرندگان از جمله کبوتر چاهی، یاکریم، کمرکولی، دیدمک، دراج نیز در منطقه زیست می نمایند. این منطقه در زمانهای نه چندان دور زیستگاه پلنگ، کل و بز و آهو نیز بوده که به علت شکار بی رویه و تخریب زیستگاه جمعیت آنها نابود شده است.

محل های تجمع حیات وحش

مهمترین محل تجمع حیات وحش منطقه (قوچ و میش) در ارتفاعات مشرف به روستای کرائی علیا است که به دلیل منطقه امن و قرق بودن منطقه زمستانها در آن محل تجمع می نمایند و با شروع فصل گرما به حوالی روستای مخروبه قلعه گره که دارای چشمه و آبشخور مناسب تری است می روند.

.

آثار تاریخی – فرهنگی و مذهبی

از جمله آثار باستانی منطقه می توان به خرابه های معروف به قلعه گره واقع در ۵ کیلومتری شرق روستای کرایی علیا نام برد؛ .همچنین تعداد ۵ مقبره امام زاده در نقاط مختلف از جمله روستاهای راهدار، کرایی علیا، کرایی سفلی، قلعه گره و بردمیل وجود دارد و مورد احترام مردم محلی است.

جاذبه های اکوتوریستی

از جمله آثار باستانی منطقه می توان به خرابه های معروف به قلعه گره واقع در ۵ کیلومتری شرق روستای کرائی علیا نام برد. همچنین تعداد ۵ مقبره امام زاده در نقاط مختلف از جمله روستای راهدار- کرائی علیا، قلعه گره و بردمیل وجود دارد و مورد احترام مردم محلی است در منطقه کرائی در مجموع حدود ۶۰ چشمه، آبشخور و بندهای ذخیره آب وجود دارد از چشمه های کرائی می توان به چشمه راهدار، خرسی، چاه کرا، کرایی قدیم، آبگرمک و… اشاره نمود. منطقه حفاظت شده کرائی تنها زیستگاه قوچ و میش در استان است، که به راحتی می توان این گونه بسیار با ارزش را مشاهده نمود.

یکی دیگر از جاذبه های گردشگری استان خوزستان منطقه شکار ممنوع کرائی می باشد.

منبع : کویرها و بیابانهای ایران

وقتی باغچه‌ها به تاقچه‌ها کوچ کردند

در گذشته باغ‌ها باغچه شدند و این روزها باغچه‌ها به تاقچه‌ها کوچ کردند تا درختان مثمر حیاط خانه جای خود را به گیاه‌های زینتی آپارتمانی دهند.

به گزارش خبرگزاری فارس از اهواز، خانه به عنوان مهم‌ترین گستره حضور و رشد انسان و همچنین اولین طرح و گسترده‌ترین دستاورد در معماری است که بیشترین کاربری را برای انسان دارد؛ حیاط بخش مهمی از این دستاورد محسوب می‌شود و در نتیجه از اهمیت به سزایی برخوردار است. حیاط محیطی پاسخ ده به مشکلات اقلیمی که ضمن توجه به نیازهای زیبایی شناختی و عمل گیری هماهنگ با شرایط اقلیمی بستر خود شکل می گرفته است.

حیاط مرکز و قلب خانه است و به عنوان نقش حریم تملک، وحدت دهنده چند عنصر خانه، ایجاد محیطی سرسبز و با نشاط و یک هواکش مصنوعی برای گذر جریان باد مناسب ایفای نقش می‌کند برای همین در اغلب خانه‌های سنتی و قدیمی حوض و باغچه نقش مهمی در عناصر زیباشناختی داشتند.

گزارش کامل در ادامه مطلب

جلسه معرفی  رسانه خوزتوریسم 

جلسه معرفی  رسانه خوزتوریسم  نخستین رسانه تخصصی  در حوزه  گردشگری و فرهنگی استان خوزستان در اداره کل میراث استان خوزستان برگزار شد
در این جلسه که با حضور  سید حکمت الله موسوی مدیر کل میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی استان ؛سرکار خانم راکی مشاور مدیر کل و جمعی از فعالان حوزه گردشگری و  مدیر رسانه ابوالفضل  مهدی پور  در اداره کل میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی استان خوزستان برگزار شد ،ضمن معرفی رسانه ،دستاوردهای گروه رسانه ای خوز توریسم در زمینه گردشگری و فرهنگی استان  خوزستان در طول  چند سال اخیر نیز بیان شد.
.
در ادامه جلسه  سید حکمت الله موسوی مدیر کل محترم میراث فرهنگی  گردشگری صنایع دستی استان خوزستان ضمن قدرداتی و ابراز رضایت از دستاوردهای گروه رسانه ای خوزتوریسم؛ در مورد استفاده از فضای مجازی به عنوان فضایی پویا جهت معرفی جاذبه های استان خوزستان و نشان دادن هنر،فرهنگ و تاریخ این خط از کشور توضیحاتی  ارائه دادند.

همچنین مشاور مدیر کل میراث استان خوزستان سرکار خانم راکی  نیز با سپاس و تلاش بی وفقه گروه رسانه ای خوزتوریسم  در انجام رسالت خطیر رسانه در مورد آگاهی بخشی و نشر اخبار  حوزه گردشگری و فرهنگی با سرلوحه قراردادن اصل حقیقت گویی و انتشار اخبار از منابع  موثق و  پرهیز از هرگونه جانبداری و یا غرض ورزی سخنانی ایراد کردند

در پایان جلسه مدیر کل  میراث حمایت همه جانبه  از  گروه رسانه ای خوزتوریسم در زمینه های مختلف از جمله حضور درنمایشگاه ها و جشنواره ها مختلف و...اعلام کردند

پ.ن: گروه رسانه ای خوزتوریسم خرسند است در طول مدت کوتاهی با کسب مجوزهای لازم به عنوان تنها رسانه تخصصی گردشگری و فرهنگی استان خوزستان معرفی و در جشنواره و نمایشگاه های مختلف استان و کشور شرکت و برای استان خوزستان افتخار آفرینی کند که از جمله میتوان
حضور در جشنواره #دزفول_گرام و نیز رسانه برتر و مقام دوم جشنواره رسانه های دیجیتال کشور در سال ۹۸ نام برد

رسانه خوزتوریسم با مجوز رسمی نشر دیجیتال برخط مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتالوزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کشور  به شماره  10187 ثبت شده است 

 اهداف رسانه :

معرفی وشناخت جاذبه های.باستانی.تاریخی طبیعی.مذهبی استان خوزستان
معرفی اقوام و فرهنگ ملی و محلی و آداب و رسوم اقوام خوزستان
منتخب گزارشهای تصویری و رویدادهای حوزه گردشگری و فرهنگی استان خوزستان
برگزاری همایش ها..کارگاه های آموزشی..نمایشگاه هاو جشنواره های درون استانی و برون استانی با محوریت معرفی جاذبه های گردشگری و معرفی اقوام و فرهنگ ملی و محلی و آداب و رسوم اقوام خوزستان و مشاوره وراهنمایی به علاقه مندان و دانشجویان درحوزه گردشگری و فرهنگی استان خوزستان می باشد 

محرمیت در معماری خانه های دزفول (مطالعه موردی:دوران قاجاریه)

معماری ساختمان ها برای پاسخ به نیازهای فرهنگی و محیطی افراد طراحی شده است، هر بخشی از جامعه در طرح این معماری تاثیر می گذارد. تأکید اسلام بر محرمیت و حجاب سبب شده که این مشخصه بر تمامی ابعاد اجتماعی و فرهنگی که یکی از نمودهای آن معماری است اثر گذارد .محرمیت نه تنها ضوابطی را علاوه بر ضوابط دیگر بر مسکن سنتی اعمال کند، بلکه به عنوان مهمترین معیارهای ساخت قلمداد شود. هدف اصلی این پژوهش شناخت میزان و اهمیت محرمیت در معماری خانه های دوره قاجاریه است که خانه های سنتی شهر دزفول به عنوان نمونه انتخاب شده است. دزفول از گذشته به عنوان شهری دارای مردمی مذهبی و پایبند به اصول اسلامی شناخته شده است. محرمیت یکی از ویژگی اصلی خانه های این شهر است که در این مقاله مورد بررسی قرار می گیرد. سوال اصلی پژوهش عبارت است از: "عوامل و عناصر مؤثر در شکل گیری محرمیت در خانه های سنتی دزفول در دوره قاجار کدامند؟ روش تحقیق مورد استفاده توصیفی- تحلیلی می باشد که با مطالعات کتابخانه ای در زمینه محرمیت، معماری شهر دزفول و دوره قاجار و همچنین با مطالعات میدانی به صورت حضور مستقیم محقق در خانه های سنتی دزفول انجام گرفته است. در این پژوهش هشت خانه سنتی شاخص که به روش نمونه گیری غیراحتمالی وضعی انتخاب شده اند؛ مورد مطالعه، تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند. نتایج تحقیق نشان می دهد که تفکیک و تقسیم فضاها در خانه های سنتی دزفول به دو بخش اندرونی و بیرونی بوده و نحوه عرصه بندی عمومی و خصوصی فضاهای خانه، بکارگیری و استفاده از ایوان سرپوشیده، راهروهای میانی و واسط میان فضاها، فضای پیش ورودی اتاق ها، پنجره های کنترل شده و آستانه ی کوتاه در و تمهیدات مشابه، سبب ایجاد محرمیت در خانه های سنتی دزفول شده است. همچنین معماران، با ایجاد سلسله مراتب حرکتی، ایجاد فضاهای واسط جهت عدم دسترسی مستقیم به فضاهای خانه و تمهیدات مختلف معماری، باعث شکل گیری و رعایت قلمرو محرم بودن، شده اند.

برای دانلود روی تصویر زیر کلیک کنید

بازشناسی شهر تاریخی عسکرمکرم براساس متون تاریخی و جغرافیایی

در نزدیکی روستای بندقیر در اسکان خوزستان بازمانده‌های شهر تاریخی عسکرمکرم هنوز به‌شکل پشته‌‌های متعدد بر دوسوی رودخانه‌ی گرگر خودنمایی می‌‌کند. براساس منابع تاریخی و جغرافیایی، این شهر در نیمه‌ی دوم سده‌ی نخست هـ. ق در پی گسترش تدریجی محل اردوی نظامی مکرم‌بن مطرف و یا مکرم‌ فزر غلام حجاج‌بن یوسف ثقفی در محل قریه یا شهر کوچکی از دوران ساسانی با نام رستقباد بنا نهاده شد و از همین‌رو عسکرمکرم نامیده شد. این شهر، رفته‌رفته بردو کرانه‌ی رود مسرقان گسترش یافت و به‌عنوان مرکز کوره‌‌ای با همین‌نام و در مقام یکی از مهم‌ترین شهرهای خوزستان در دوران اسلامی مطرح شد؛ تا آنجاکه نویسندگان مختلف در سده‌ی چهارم هجری و پس از آن از رونق کشاورزی، تجارت، صنعت و علم کلام در عسکرمکرم سخن گفته‌‌اند. موقعیت ویژه‌ی راهبردی و نظامی این شهر بر سر راه عراق و خوزستان به فارس و لرستان که پیش از تأسیس شهر نیز مورد توجه بوده و مهم‌ترین دلیل ایجاد هسته‌ی نخستین عسکرمکرم نیز به‌شمار می‌‌رفت، اهمیت این شهر را دوچندان می‌‌ساخت. به‌نظر می‌‌رسد که با افول سیستم آبیاری نهر مسرقان و فروپاشی اقتصاد کشاورزی منطقه در اواخر سده‌های میانی اسلامی، از اهمیت عسکرمکرم کاسته‌شده و احتمالاً در سده‌ی نه هجری قمری شهر به‌کلی، متروک شده باشد. در این نوشتار کوشش شده تا با واشکافی متون تاریخی و جغرافیایی و هم‌سنجی مطالب، تصویری جامع از این شهر دوران اسلامی ارایه شود.

کهن شهر شوش

دشت خوزستان، بنابر كيفيت خاص جغرافيايي خود از نظر جنس خاك و تعداد رودخانه هاي پرآبي كه از فلات ايران به آن سرازير مي گردد، يكي از حاصل خيزترين دشت هاي جهان است. اين دشت، از دوران هاي قديم محل سكونت گروه هاي بشري بوده و اقوام بسياري در آن مستقر بوده اند كه امروزه بقاياي شهرها و روستاهاي آن ها به شكل تپه هايي ديده مي شود. بزرگ ترين نمونه ي اين تپه ها را مي توان در كنار شهر فعلي شوش مشاهده كرد كه در زير آن ها مجموعه اي از تاريخ و تمدن خوابيده است به دوره اي از تاريخ و تمدن ايران و جهان تعلق دارد. اهميت شهر شوش كه سال ها پايتخت دولت هاي مقتدر ايلام و هخامنشيان بوده و اهميتي كه در جهان امروز دارد ما را بر آن داشت تا نگاهي به گذشته ي اين شهر كهن بيندازيم.

برای دانلود روی تصویر زیر کلیک کنید

کتاب «۱۰۰ میراث ایران» منتشر شد

کتاب «۱۰۰ میراث ایران» به عنوان نخستین نسخه فارسی از مجموعه ده جلدی «ایران ۱۰۰۱» در قالب پروژه پژوهشی در مجله میراث و گردشگری گیلگمش توسط انتشارات «اگر» در ۲۵۰ صفحه منتشر شد.‌

به گزارش خبرنگار مهر، در مقدمه این کتاب آمده، کم نیستند کسانی که درباره ایران هیچ نمی‌دانند یا کم می‌دانند. از سویی ایران در نگاه آنها که به این کشور سفر کرده اند کشوری‌است کنجکاوی برانگیز، ناشناخته و تا حدودی بکر، دارای فرهنگی کهن و مؤثر در پیشرفت تمدن و از سوی دیگر ایران میراث‌دار گنجینه ارزشمندی‌است که با تاریخ، فرهنگ‌، هنر و ادبیات و بیش از همه قصه و افسانه عجین است.

مجموعه ده جلدی «ایران ۱۰۰۱»، در دست تدوین و انتشار است تا از این پس به هزار و یک دلیل پاسخ مناسبی برای سفر به ایران به گردشگران کنجکاو از سراسر دنیا ارائه شود.

«ایران ۱۰۰۱»، جامع الحکایاتی از میراث ملموس، ناملموس و طبیعی ایران در باب‌های مختلفی چون میراث، مسیرهای سفر، خوراک و نوشیدنی‌ها، جلوه‌های معماری و … خواهد بود تا در آستانه سده نو شمسی (قرن ۱۵ شمسی) بابی باشد برای شناخت هر آنچه از تاریخ، فرهنگ و هنر ایرانی ناگفته مانده است.

در نخستین جلد، میراث ملموس شامل میراث جهانی، قلعه‌ها، نیایشگاه‌ها، آرامگاه‌ها و موزه‌ها؛ میراث ناملموس شامل آداب و رسوم و سبک زندگی، لباس و صنایع دستی و میراث طبیعی شامل پدیده‌های طبیعی، گیاهان، جانوران و روستاها معرفی شده‌اند.

مزارع کلزا در خوزستان

گیاه کلزا که از آن روغن کلزا بدست می‌آید، در فصل پاییز کاشته می‌شود وبخش وسیعی از مزارع خوزستان را دربرمی‌گیرد روغن کلزا دارای اسیدهای چرب اشباع نشده و فاقد کلسترول است

مزارع کلزا هر ساله میزبان گردشگران و علاقه مندان به طبیعت می باشد

مهدی پدرام خو

بهار زود هنگام در بهبهان

هر ساله با نزدیک شدن فصل بهار و شکوفه زدن درختان در سطح باغات منصوریه چهره این منطقه پر از رنگ و بوی شکوفه های درختان همچون زرد الو می شود.که بر خلاف درخت سیب اول شکوفه میزند و بعد تبدیل به برگ میشود. منصوریه (بهبهان)، شهری از توابع بخش مرکزی شهرستان بهبهان در استان خوزستان ایران است.

مجوز رسانه گردشگری وفرهنگی خوزستان

بررسی و شناسایی تدفین دوره ساسانی شهرستان شوشتر

موضوع این پژوهش بررسی معماری صخره­ ای بر اساس الگوهای تدفین دوره ساسانی است. در این دوره در راستای عمل به دستورات و فرامین دین زرتشت، ازآنجایی‌که خاک یک عنصر مقدس به‌حساب می‌آمده، برای جلوگیری از آلوده شدن آن با جسد مرده، انجام امور تدفین به‌صورتی غیر از شیوه خاک‌سپاری اهمیت یافته است. جهت بررسی این موضوع، علاوه بر انجام بررسی­ ها و مطالعات میدانی، در متون نظری به پژوهش­ های قبلی انجام‌شده در این زمینه استناد و چارچوب نظری این پژوهش بر همین مبنا تنظیم شده است. جامعه آماری این تحقیق کلیه استودان‌ها و دخمه­ های اطراف شهرستان شوشتر است که بالغ‌بر 130 عدد می­ باشند و با توجه به اینکه همه این آثار موردمطالعه قرار گرفت، از شیوه تمام شماری استفاده شده است. یافته­ های این پژوهش نشان می ­دهد که اعتقادات روحانیون زرتشتی در چگونگی انجام دومرحله‌ای تدفین و انتخاب الگوی «معماری صخره­ ای» نقش داشته و بیشتر از سایر شیوه­ های تدفین دوره ساسانی موردتوجه قرار گرفته است. بدین معنی که شاخص­ های معماری ازجمله دخمه­ گذاری، شیوه طاق­ زنی در بخش ورودی استودان‌ها و کتیبه­ هایی که به خط پهلوی ساسانی در کنار این آثار قرار گرفته است، با متون مذهبی و معماری تدفینی مطابقت دارد.

برای دانلود فایل پژوهشی روی لینک زیر کلیک کنید

گردشگری در بافت تاریخی اهواز قدیم+تصاویر

بافت قدیم عامری اهواز در صورت توجه به جاذبه‌های آن می‌تواند زائران و گردشگران بسیاری را به سوی خود روانه کند.

به گزارش خبرگزاری فارس از اهواز، مراکز دینی به جهت جایگاه اعتقادی و معنوی که در میان ایرانیان و مسلمانان دارند، همواره از مراکز مهم جذب گردشگران و زائران بوده و می‌توان با یک برنامه‌ریزی منسجم و مدون به توسعه گردشگری و در پی آن رونق اقتصادی منجر شود.

به عقیده روانشناسان، بی توجهی به نیازهای روحی، سلامت جسمی، اعضای جامعه را نیز با خطراتی مواجه می‌کند که تقویت ابعاد مثبت معنوی در نهاد آدمی با سفر به اماکن مذهبی، می‌تواند تا حد زیادی پاسخگوی این نیازهای مهم انسانی باشد.

اهواز شهری مذهبی است و در جای جای بافت قدیم آن می‌توان آثاری را مشاهده کرد که تاریخ تشیع در آن را به رخ بکشد.

از استقبال مردم اهواز از امام رضا (ع) و اقامت یک ماهه ایشان در این شهر، شاید بسیاری از اهوازی‌ها نیز بی‌اطلاع باشند که این موضوع نشان‌دهنده غفلت از تاریخ و هویت اصیل شهر است.

در بافت تاریخی اهواز قدیم این امکان وجود دارد که مسیری به عنوان مسیر گردشگری توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان با همکاری شهرداری کلانشهر اهواز و نیز با همکاری و هماهنگی سایر دستگاه‌ها، تعریف شود.

به اعتقاد کارشناسان حوزه میراث فرهنگی و گردشگری این مسیر می‌تواند از حرم مطهر علی ابن مهزیار اهوازی شروع شده و پس از گذشت از بافت تاریخی اهواز، "شارع الشیوخ" و میراث ارزشمند پیرامونی آن به نقطه دوم یعنی مسجد تاریخی "شیخ نبهان اول" (قرن 11 ه.ق) برسد.

سپس از "سوق العریان" عبور کرده و به بافت تاریخی خرمکوشک رسید و وارد نقطه سوم یعنی مسجد تاریخی جعفری شد؛ سپس در بازگشت از بازار تاریخی اهواز (بازار عامری) دیدن کرده و این مسیر گردشگری به حرم مطهر پایان پذیرد.

شهر اهواز یادگار جهاد دینی مردم

نقش مردم اهواز در دوران جنگ تحمیلی و در مقابله با ارتش بعث را نباید فراموش کرد؛ اهواز در زیر حملات هوایی همیشگی دشمن، مرکز پشتیبانی جبهه‌های جنگ بود و مقاومت‌های مردمی، نیرو‌های زرهی بعثی‌ها را در چند کیلومتری اهواز زمین‌گیر کرد.

با وجود همه این‌ها اما احداث موزه دفاع مقدس شهر اهواز تاکنون به پایان نرسیده است؛ تکمیل و توسعه این موزه در جهت پاسداشت رشادت‌های مردم اهواز در دوران دفاع مقدس از اهمیت بالایی برخوردار است و می‌تواند به یکی از مراکز مهم گردشگری شهر تبدیل شود.

همچنین بیش از یک قرن قبل، قبایل عرب در عمل به فتوای مرجعیت شیعه، در مقابل تجاوز انگلیسی‌ها در جنگ جهانی اول ایستادگی کردند که آن نیز یک تجربه بی‌نظیر از تاریخ اسلامی این سرزمین است؛ اکنون یادمان جهاد عشایر در منطقه گمبوعه یادآور رشادت‌های آن دوران است.

اهواز؛ دروازه ورود تشیع به ایران

عمده میراث فرهنگی و علمی اهل بیت(ع) از طریق ۳ عالم اهوازی حسن بن سعید، حسین بن سعید و علی بن مهزیار به نسل‌های بعدی منتقل شد اما امروزه کمتر از این علما و نقش بی‌نظیر آنها در حیات تشیع نام برده می‌شود.

رهبر معظم انقلاب در سفر به خوزستان در سال ۱۳۷۵، ترویج مکتب اهل بیت (ع) در ایران را وامدار شهر اهواز عنوان کردند و فرمودند: "ملت ایران، مکتب اهل بیت را از دو جا گرفته است. در واقع، همه ملت ایران برای تشیّع، وامدار دو مجموعه انسانی هستند: یکی اهواز است و یکی جبل عامل.

در ایران، یکی از مراکز محدود و معدودی که از هزار و دویست سال قبل، پایگاه مکتب اهل بیت بود، همین شهر اهواز شما و منطقه خوزستان است که همیشه تشیّع و دین و محبّت و معارف اهل بیت را گرفته و آن را به بقیه مردم ایران منتقل کرده است."

حفظ هویت و توسعه توریسم در گرو توجه به بافت قدیمی

محمدرضا ایزدی عضو کمیسیون فرهنگی شورای شهر اهواز با بیان اینکه انسان‌ها از هویت، اصالت و ریشه‌های تاریخی خود دور شده‌اند، اظهار کرد: در حال حاضر در دهه دوم روی آوردن مردم به فرهنگ گذشته، بناهای قدیمی، آداب و معاشرت‌ها و همچنین شناخت سنت‌های قدیمی هستیم و این رجوع به اصالت و هویت‌های قدیمی یعنی آنچه که با روح بشر سازگار است نه تنها در ایران بلکه در سراسر جهان در حال رقم خوردن است.

وی افزود: با توجه به اینکه یکی از منابع اصلی درآمدی بسیاری از کشورهای جهان از راه جذب توریسم است، این موضوع می‌تواند به یکی از منابع درآمدی در خوزستان و به ویژه اهواز نیز تبدیل شود.

ایزدی گفت: ما باید به داشته‌های تاریخی خودمان توجه و به آن‌ها رجوع کنیم تا بتوانیم به هویت اصیل خود نزدیک‌تر شویم و این جز با زنده نگه داشتن اصالت و داشته‌های تاریخی‌مان رقم نخواهد خورد.

وی با اشاره به بافت تاریخی اهواز قدیم، عنوان کرد: در اهواز و منطقه عامری چند نقطه وجود دارد که آثار تاریخی هستند و از جمله آن‌ها میتوان مسجد شیخ نبهان و ساختمان معین‌التجار را نام برد.

عضو شورای شهر اهواز بیان کرد: ما اگر بتوانیم این آثار را حفظ و با تبلیغ آن‌ها جذب توریسم کنیم می‌توانیم به دو هدف اصلی برسیم؛ اولین هدف برگشتن به هویت اصلی و تاریخی خودمان و فاصله گرفتن از فرهنگ دیجیتالی که بین ما و مسائل معنوی جدایی انداخته است.

وی گفت: دومین هدف نیز جذب گردشگر است که به تبع آن، انتقال و تبادل فرهنگ و جذب سرمایه را برای اهواز خواهیم داشت و اگر به صورت کلان به این مسئله نگاه کنیم منابع خوبی برای کل کشور در پی خواهد داشت.

عامری؛ محله هدف گردشگری
 ‏
پیمان نبهانی معاون اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان نیز با بیان اینکه شهروندان اهوازی یا گردشگران ورودی به این شهر همواره از محدود بودن نقاط گردشگری شکوه دارند، اظهار کرد: این موضوع در حالی است که وجود محله‌ای مانند عامری در قلب اهواز با تاریخ دیرینه، بافت زیبا، وجود بارگاه علی بن مهزیار، تک بناهای باارزش تاریخی، آداب و سنن اصیل، پل سیاه و ساحل زیبای رودخانه کارون امکان تبدیل شدن به یک محله هدف گردشگری را دارد.

وی افزود: موضوعی که پیشتر در بافت‌های شهرهایی همچون یزد و شیراز مورد بررسی قرار گرفت و هم‌اکنون این دو شهر به‌واسطه این بافت‌های تاریخی سالیانه مورد بازدید گردشگران فراوانی قرار می‌گیرند.

معاون سرمایه‌گذاری اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان عنوان کرد: محله عامری این ظرفیت را دارد که با برنامه ریزی و مدیریت هوشمند در مرمت بافت و بناهای تاریخی واقع در آن یک هدف گردشگری در اهواز باشد.

وی بیان کرد: با تلاشی که فعالان اجتماعی منطقه  برای معرفی محله کرده‌اند اقبال خوبی برای سرمایه گذاری در این محدوده شاهد بودیم که امیدواریم این سرمایه های خصوصی با حمایت‌های دولتی همراه شده و شاهد مرمت کلی منطقه باشیم.

نبهانی اظهار کرد: اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان در صدور مجوزات لازم به منظور بهره‌برداری گردشگری در قالب تاسیسات اقامتی یا پذیرایی در بناهای تاریخی و همچنین پرداخت تسهیلات به متقاضیان همکاری نموده و با ایجاد زیرساختهای لازم در این محله همچون ساماندهی و بدنه سازی بافت و احداث پیاده راه در عمق محله عامری وتعریف مسیرهای گردشگری در محدوده جغرافیایی سعی در تبدیل این محله به یکی از محلات هدف گردشگری شهر دارد.

بنا بر این گزارش، توجه به بافت قدیم اهواز با محوریت حرم مطهر علی ابن مهزیار، قدمگاه امام رضا (ع)، مسجد شیخ نبهان اول و مسجد جعفری می‌تواند شهر اهواز را متحول کرده و از تاریخ دروازه تشیع پاسداری کند.

منبع:فارس

مفتول های شیشه ای چغازنبیل؛ اولین نشانه های شیشه گری ایران در هزاره دوم پیش از میلاد

شیشه به عنوان یکی از مواد مورد استفاده توسط بشر به صورت یک شی شفاف کدر و رنگی از دیرزمان در صنایع و علم مواد متفاوت مورد توجه بوده است. قدیمی ترین نشانه های استفاده این شیء به هزاره سوم ق.م در منطقه خاور نزدیک و سوریه بر می گردد، لیکن اولین نشانه های کتبی در رابطه با استفاده و ساخت محصولات شیشه ای متعلق به هزاره دوم ق.م در همین مناطق است. مفتول های شیشه ای چغازنبیل به عنوان اولین اثرات شیشه گری در هزاره دوم ق.م ایران شناخته شده و از اهمیت خاصی از بابت جنس مواد سازنده، روش ساخت، شکل و سبک اختصاصی برخوردار هستند. در این مقاله دو قطعه از مفتول های شیشه ای چغازنبیل مربوط به هزاره دوم ق.م متعلق به موزه آبادان مورد بررسی های شیمیایی و ساختاری قرار گرفتند. سؤال اصلی مورد بحث تعیین ترکیب شیمیایی و بلورین این مواد، و فن آوری ساخت و تعیین درجه حرارت پخت این مفتول های شیشه ای است. جهت شناسایی ساختار شیمیایی و بافت بلورین این مواد و فنآوری ساخت آنان از روش QPXRD استفاده شد. ریزساختارشناسی و بافت این قطعات با استفاده از روش ESEM-EDX مورد بحث و تحلیل قرار گرفت و درجه حرارت تولید و به وجود آوردن این مفتول ها با استفاده از روش آنالیز حرارتی STA در محیط نیتروژن انجام گرفت. مطالعات شیمیایی بیانگر این مهم هستند که این قطعات درواقع سرامیک های درجه حرارت بالا بوده که در اثر پدیده زینترینگ همراه با ذوب ناتمام یا جزئی به وجود آمده اند. در این خصوص دمای تغییر حالت در شیشه را به عنوان منطقه استراحت در شیشه معرفی می کنند که نوع ساختار به وجود آمده در شیشه بستگی به سرعت تغییر این مرحله گذار دارد. این پدیده صرفاً یک پدیده سینتیکی است. درجه حرارت ساخت این مواد به حدود C°1000 تا 1100 رسیده و دارای مغز کاملاً شیشه ای و لایه های خارجی و داخلی جدایش یافته و بلورین هستند.

برای دانلود مقاله روی تصویر زیرکلیک کنید

موزه هایی برای تمامی نسل ها؛ موزه های نفت کارآموزان و بنزین خانه

نویسنده : نجلا درخشانی

مردم در پی این هستند که پارا فراتر از مرزهای زندگی روزمره بگذارند، تصور و ذهن خود را به پرواز دراورده و روح و جان خود را پرورش دهند. آنها از اوقات فراغت خود برای دستیابی به این امر استفاده میکنند

موزه ها نهادهایی حیاتی هستند که به تعریف، ثبت و حمایت از تمدن می پردازند. بدون آنها بشریت به سختی می تواند گذشته خود را بشناسد، با حال مواجه گردد، در آینده پیشرفت کند و از تجربه های غنی هنری، تاریخی، صنعتی، طبیعی و جهانی لذت برده و کسب فیض نماید. [۱]
موزه پدیده‌ای است که از ابتدا ظهور و حضور آن با مخاطب پیوند داشته، به‌گونه‌ای که امروزه موزه‌ها با مخاطبان خود معنا می‌یابند. بنابراین باید همواره تمامی اهداف، برنامه ها، طرحها و سیاستهای اجرایی در موزه ها بر پایه ی نیاز و شناخت مخاطبین صورت پذیرد.
موزه هایی می توانند ارتباط خوبی با بازدیدکننده برقرار کنند که همواره برنامه هایی پویا و مطابق با مناسبتها و رویدادهای روز جامعه اجرا نمایند.
“مردم در پی این هستند که پارا فراتر از مرزهای زندگی روزمره بگذارند، تصور و ذهن خود را به پرواز دراورده و روح و جان خود را پرورش دهند. آنها از اوقات فراغت خود برای دستیابی به این امر استفاده میکنند. ممکن است آموزش و تفریح، دو قطب مخالف یکدیگر باشند، اما در هم نفوذ کرده اند، سوال مهمی که در ارتباط با موزه در ذهن افراد نقش میبندد این است که: چگونه بهترین سازماندهی را درباره ی تجربه ی دیدار از موزه داشته باشند.” [۲]
هریک از بازدیدکنندگان به روشی مختلف به یادگیری، تفسیر اطلاعات، تجربه ها و اعتقادها میپردازند. بازدید کنندگان دارای سبکهای یادگیری متفاوتی هستند. این سبکهای یادگیری بهمراه تجربه های قبلی آنها، بر آنچه که مخاطبین از موزه یاد میگیرند اثر خواهد داشت.
بنابراین ایجاد کنندگان موزه ها نه تنها نیاز به دانستن این امر دارند که موزه از مخاطبینش چه میخواهد، بلکه باید بدانند مخاطبین موزه نیز به دنبال چه چیزی هستند.
هر یک از مخاطبین به گونه ای پیامهای ارسالی توسط یک موزه را درونی می سازند که با ادراکها و تجربه های شخصی آنها در تطابق باشند.
موزه‌هایی‌ که‌ رسالت‌ آنها‌ مخاطب‌ محوری‌ می‌باشد،‌ به‌ آزادی‌ مخاطبین‌ می‌اندیشیدند‌ و‌ معتقدند‌ بخشی‌ از‌ موزه‌ مربوط‌ به‌ ذهن‌ مخاطب‌ است‌ و‌ در‌ اختیار‌ موزه‌داران‌ نیست،‌ از‌ این‌ رو‌ ابزار‌ بیانی‌ در‌ این‌ مرحله‌ به‌ مخاطب‌ و‌ نقد‌ او‌ توجه‌ ویژه‌ای‌ نشان‌ داده‌اند‌ و‌ حتی‌ مخاطب‌ را‌ یک‌ رسانه‌، ابزار‌ بیان‌ و سفیر معرفی موزه به دیگران دانسته‌اند. [۳]
هر بازدیدکننده با مجموعه ای از انتظارها و توقعات وارد یک موزه می شود که موزه داران بایستی به طرق مختلف این انتظارات را با توجه به رده ی سنی بازدیدکنندگان، برآورده ساخته و رضایت مخاطب را جلب نمایند و باعث شوند بازدیدکنندگان در هر سنی از تماشای موزه لذت برده و خاطره ای زیبا در ذهن خود ثبت نمایند. تا بتوان بدین وسیله هر مخاطب را یک سفیر تبلیغ و معرفی برای موزه دانست.
“تحقیقات نشان داده اند که افراد به دلایل مختلفی از موزه ها بازدید می کنند که این دلایل عبارتند از:

• جامعه پذیری
• پاداشهای احساسی
• سرگرمی
• کسب دانش
• یادگیری در مورد میراث فرهنگی
• لذتهای زیباشناختی” [۴]
  موزه های نفت توانسته اند به اکثر نیازهای مخاطبین و مراجعه کنندگان به موزه ها پاسخی مثبت دهند و زمینه ی جذب اقشار مختلفی از جامعه را فراهم نمایند. حمایت جامعه ی بومی از یک موزه نقش مهم و سازنده ای در پیشبرد اهداف موزه ها دارد.
  با توجه به روند رو به رشد صنعت گردشگری در ایران ایجاد موزه های نفت گامی مثبت در راستای جذب گردشگران داخلی و خارجی به منطقه ی آزاد اروند (آبادان و خرمشهر) بوده است. این موزه ها می توانند به نیاز چهار گروه از گردشگران فرهنگی، تاریخی، صنعتی و علمی (پژوهشی) پاسخ دهند و زمینه را جهت رشد و توسعه ی گردشگری در سایر محورها و بخشها با جذب افراد فراهم نمایند. موزه های موفق در سرتاسر دنیا به دنبال مخاطبین گسترده و مختلفند زیرا آنها دریافته اند که ارتباطات وسیع باعث محبوبیت موزه و جذب اقشار مختلف با سلایق متنوع خواهد شد.

نجلا درخشانی کارشناس ارشد مرمت، احیا بناها و بافت های تاریخی

منابع و توضیحات :

۱ و ۳ و ۴ – محمود محمدیان، حمیدرضا عسگری ده آبادی، بازاریابی موزه، استراتژیها و تکنیکها
۲- مارک پچر

منبع :شط پرس