خوزتوریسم

رسانه تخصصی گردشگری و فرهنگی خوزستان

تصویر نویسنده خوزتوریسم

۵۰ سالگی موزه هفت‌تپه، فرصتی برای واکاوی نیم‌قرن تجربه

۵۰ سالگی موزه هفت‌تپه، فرصتی برای واکاوی نیم‌قرن تجربه

سال ۱۴۰۲ مصادف با پنجاهمین سال افتتاح موزه هفت‌تپه، فرصتی مغتنم برای برداشت گام‌هایی مؤثر در مسیر معرفی بهتر موزه، الگوبرداری از اقدامات دکتر نگهبان در همکاری صنایع و مؤسسات علمی و فرهنگی و در نهایت بازگشت دوباره هفت‌تپه به لبه‌های علم و مطالعات ایلام‌شناسی در عرصه ملی و بین‌المللی از مجرای برگزاری مجموعه برنامه‌های با عنوان «بزرگداشت ۵۰ سالگی موزه هفت تپه» است

اردیبهشت‌ امسال، موزه هفت‌تپه پنجاه‌ساله شد. موزه‌ای کوچک، خارج از فضای شهری و در دلِ طبیعتِ دشتِ زندگی‌آفرینِ شوشان. موزه هفت‌تپه، اگرچه کوچک است ولی داستان‌های جذاب و هیجان‌انگیزی در دل خود دارد؛ داستان‌هایی از سه‌هزار و پانصد سال پیش که گاه خنده بر لب شوندۀ خود می‌آورد و گاه بغض، داستان‌هایی که مخاطب را غرق در دنیای قهرمانانش می‌کند، مخاطبش را برای ساعتی از هیاهوی جهان امروز می‌رهاند و دمی به تفکر به گذشته بشریت و آینده او وامی‌دارد.

داستان‌های موزه هفت‌تپه، با سفر به سه هزار سال پیش آغاز می‌شوتد، از زندگی، دغدغه، تلاش، تولید، نبرد، صنعت، سیاست، آرمان شهر و مرگ مردمان سه هزار سال پیش روایت می‌کند تا به نیم قرن پیش می‌رسد که مردمی گنجۀ تاریک تاریخ را دوباره گشودند. اینبار داستان، داستان مردمی از عصر ماست. داستان زندگی، دغدغه و پشتکار آن‌ها برای شناخت ریشه‌ها و هویت خود و ساخت آینده‌ای پایدار.

اکنون پنجاه سال از تأسیس موزه هفت‌تپه می‌گذرد؛ چه حوادث گوناگونی که از سر نگذرانده و چه سردی و گرمی‌هایی که نچشیده. پنجاه سالگی، سن تجربه است. پنجاه سالگی فرصت مناسبی است تا به مرور این سال‌ها پرداخته، تجربه‌های نیم‌قرن اخیر را واکاوی کرده، درس‌هایی برای امروز میراث‌فرهنگی آموخته و مسیر راه را بر دهه‌های آتی روشن سازیم. این تجربه، سزاوار بزرگداشتی ماندگار با تأثیرات عمیق است. بزرگداشتی که سه محور هفت‌تپه و بازگشت آن به دنیای مطالعات ایلام‌شناسی و خوانش اقدامات دکتر نگهبان از پژوهش و تحول آموزش باستان‌شناسی تا مشارکت همگانی در مبارزه با قاچاق اموال فرهنگی را دربر خواهد داشت.

پایگاه میراث‌جهانی چغازنبیل و هفت‌تپه با افتخار در نظر دارد از این فرصت پیش‌آمده استفاده کند تا بتواند در سطح محلی، استانی، ملی و بین‌المللی، موزه هفت‌تپه و داستان‌هایش را جانی دوباره بخشد و به جایگاهی که شایسته آن است، برساند.

بدون شک دستیابی به چنین جایگاهی جز با همکاری و همدلی همه نهادهای دولتی، مردمی، صنایع و مراکز علمی امکان‌پذیر نخواهد بود. پنجاه سالگی موزه، تلاشی همگانی برای ساخت ایرانی پایدار خواهد بود.

عاطفه رشنویی

مدیر پایگاه میراث‌جهانی چغازنبیل و هفت‌تپه

موزه هفت تپه | ویزیت ایران

تصویر نویسنده خوزتوریسم

عید پاک صائبین مندائی‎‎

عید پاک صائبین مندائی‎‎

پنجشنبه (۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۲) همزمان با میلاد حضرت یحیی (ع) و فرا رسیدن سال نوی مندائی یا همان عید پاک (دهوا دیمانا ۲۰۲۶ سال جدید مندایی) مراسم غسل تعمید پیروان دین مندائی در کنار رود کارون انجام شد. خاستگاه این دین در کنار رود کارون و بومی استان خوزستان بوده و همه مناسک آنان وابسته به این رود است. مندائیان یکتاپرست بوده و پیروان حضرت یحیی (ع) هستند. کتاب الهی آنان به زبان آرامی شرقی و اعمال مذهبی آنان در آب انجام می‌شود. برای انجام اعمال این عید مندائیان باید لباس‌های مخصوص بر تن کرده؛ غسل کرده، وارد آب شده و مراسم خاص عید را انجام داده و پس از آن دعا بخوانند. شغل اکثر آنان طلاسازی، زرگری، میناکاری و قایق سازی است.

عکاس : فاطمه رحیماویان

ش

تصویر نویسنده خوزتوریسم

موزه آبادان

موزه آبادان

موزه آبادان یکی از موزه‌های قدیمی ایران است. این موزه در سال ۱۳۳۸ با مجموعه آثاری از دوره ما قبل تاریخ و آثاری‌ از دوره‌های متاخر تا دوره قاجاریه و نیز آثاری از هنرمندان کارگاه‌های هنرهای سنتی افتتاح شد. موزه آبادان در محله بوآرده شمالی در ضلع جنوب غربی دانشکده نفت آبادان و با وسعت تقریبی ۱۸۰۰ مترمربع توسط علی هانیبال و با همکاری شرکت نفت آبادان تأسیس گردید و در سال ۱۳۴۰ مورد بهره‌برداری قرار گرفت.ساختمان این موزه با الهام از معماری سنتی ایران شکل گرفت. این ساختمان دارای گنبدی به ارتفاع ۲۲/۵ متر است که متاثر از گنبد مقبره دانیال نبی شوش است.

فرید حمودی/فارس

موزه آبادان در سال 1338موزه  آبادانموزه  آبادانموزه  آبادانموزه  آبادانپلاک ابزار پالایشگاه سنگ های قیمتیشاخ بزکوهی کنده کاری شده موزه  آبادانتسبیح قدیمی هسته خرماموزه  آبادانموزه  آبادانموزه  آبادانموزه  آبادانموزه  آبادانموزه  آبادانموزه  آبادانموزه  آبادانموزه  آبادانموزه  آبادان

تصویر نویسنده خوزتوریسم

غسل تعمید کودکان مندایی در اهواز

غسل تعمید کودکان مندایی در اهواز

مراسم غسل تعمید کودکان و نوزادان تازه متولد شده مندایی، در رودخانه کارون اهواز انجام شد. در آیین مندایی وقتی نوزاد به دنیا می‌آید باید یک غسل تعمید انجام دهد و با توجه به اینکه در ۲۶ تیرماه روز عید خلقت حضرت آدم به همراه ۳۶ ساعت اعتکاف است، نوزادان باید غسل اولیه را انجام داده باشند تا در این اعتکاف شرکت کنند. در آیین مندایی وقتی نوزاد به دنیا می‌آید بعد از گذشت یکماه از تولد باید غسل تعمید داده شود. مهمترین رکن دین مندایی آب است. در کتاب مقدس مندائیان یعنی "گنزا ربّا" بر اهمیت آب به عنوان منشاء حیات بطور ویژه تاکید شده است. دین مندایی یکی از قدیمی‌ترین ادیان یکتاپرست جهان محسوب می‌شود؛ با این وجود در مقایسه با دیگر ادیان، کمتر شناخته شده است. این افراد پیروان حضرت یحیی (ع) هستند که همچنان طبق مراسم خاصی فریضه دینی‌شان را به جا می‌آورند.

امین نظری

62611145_img_9260_nrfd.jpghttps://s8.uupload.ir/files/62611140_dsc09333_9fn2.jpg

تصویر نویسنده خوزتوریسم

خانه تاریخی سوزنگر

خانه تاریخی سوزنگر

خانه تاریخی سوزنگر یکی از خانه‌های قدیمی شهر دزفول در استان خوزستان است که در قسمت جنوبی غربی ایران قرار دارد.

این خانه در سال ۱۳۳۸ هجری قمری توسط شخصی به نام سوزنگر در ۲ طبقه مجزا بنا شده و معماری آن براساس سبک درونگر طراحی شده و دارای زیرزمین، شوادان و یک حیاط مرکزی است.

طبق برخی از روایات، قدمت تاریخی این خانه به یک قرن قبل باز می گردد که وجود کتیبه ای داخل خانه، این نظریه را نقض می کند. در واقع بر روی کتیبه، تاریخی معادل ۱۳۳۸ هجری قمری حکاکی شده است که گمان می رود حاکی از تاریخ تشکیل خانه توسط مردی به نام سوزنگر داشته باشد. در دهه هشتاد یعنی در سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۸ بازسازی هایی در ساختمان اولیه ی خانه ی سوزنگر ایجاد شد که پس از آن کاربری خانه نیز به کارگاه آموزش صنایع دستی تغییر شکل پیدا کرد.

به طور کلی معماری خانه ی تاریخی سوزنگر جلوه ای از معماری دوران قاجار است. این خانه ی تاریخی بر اساس معماری درونگر بنا شده است که در دو طبقه ی مجزا، زیر زمین و شوادان تعبیه شده است. شوادان نوعی معماری مخصوص به جنوب غرب ایران به ویژه دزفول و شوشتر است که بر اساس شرایط آب و هوایی گرم و مرطوب طراحی می شود. در معماری شوادان حفره هایی در دیوار و سقف طراحی می شود که از ورود هوای گرم داخل محیط خانه جلوگیری می کند. خانه سوزنگر در یکی از محله های قدیمی دزفول به نام قلعه، در یک کوچه ی بن بست قرار دارد که با پلکانی منظم و آجری شکل به یک در کوچک ختم می شود.

در قسمت ورودی خانه ی سوزنگر تزئینات آجری متنوعی با نقش های حصیری، گل نوساده، گل زنجبیلی و دندان موشی زیبایی چشم نوازی را به ارمغان آورده است. داخل حیاط خانه ی سوزنگر، حیاط مرکزی و هشتی خانه قرار دارد. اطراف حیاط نیز به وسیله ی ایوان و ایوانچه هایی محاصره شده است. در طبقه اول خانه اتاق های گوشوار، ایوان و تراس بی نظیری با سقف تیر پوش چوبی ساخته شده است که مزین به کتیبه ی آجر کاری است. طبقه ی دوم خانه نیز، در خصوص پذیرایی از میهمانان ویژه در نظر گرفته شده است که به وسیله ی آجر کاری های استادانه و نفیس مزین شده است. سبک آجر کاری مورد استفاده در طراحی بنای خانه ی سوزنگر به خون چینی شهرت دارد. این نوع آجر کاری که در اکثر موارد در قسمت بالایی طاق ها پوشش دهی می شود، زیبایی چشم نوازی را به وجود می آورد. قسمت های مختلف خانه سوزنگر اعم از دیواره های اتاق و حیاط از جنس گچ، چوب و آجر ساخته شده است که در طی ساخت بیش از ۱۰ نوع متنوع آجر کاری گران بها به کار برده شده است.

خانه تاریخی سوزنگر در ۲۵ اسفند ۱۳۷۸ به شماره ۲۶۰۶ در لیست فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

تصویر نویسنده خوزتوریسم

شعار روز جهانی موزه ۲۰۲۳ «موزه، پایداری و سلامت است

شعار روز جهانی موزه ۲۰۲۳ «موزه، پایداری و سلامت» است

موزه ها عوامل کلیدی تاثیرگذاری بر رفاه و توسعه پایدار جوامع ما هستند. موزه ها به عنوان نهادهای مورداعتماد و به منزله تاروپودهای مهم بافت اجتماعی مشترک ما، در موقعیت منحصر به فردی قرار دارند برای اینکه تاثیر آبشارگونه ای را برای تقویت تغییرات مثبت، خلق کنند. موزه ها به شیوه های مختلفمی تواند به دستیابی به «اهداف توسعه پایدار» کمک کنند ازجمله ازطریق حمایت از اقدامات درزمینه تغییرات اقلیمی و تقویت دربرگیرندگی به منظور مقابله با انزوای اجتماعی و بهبود سلامت روان.

همانطورکه در قطعنامه ایکوم در نشست سال ۲۰۱۹ کیوتو با عنوان «پایداری و اجرای دستورکار ۲۰۳۰: تغییر جهانمان» تاکید شد، همه موزه ها باید در شکل دادن و خلق آینده ای پایدار، نقش ایفا کنند. موزه ها می توانند این کار را ازطریق برنامه های آموزشی ، برپایی نمایشگاه، تعامل با جامعه و پژوهش انجام دهند.

از سال ۲۰۲۰ برای روز جهانی موزه، شعاری انتخاب می شود که در حمایت از اهداف مندرج در اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد است. ما در سال ۲۰۲۳ بر موارد ذیل متمرکز خواهیم بود:

  • هدف شماره ۳ باعنوان رفاه و سلامت جهانی:

حصول اطمینان از زندگی سالم و ترویج رفاه برای همه سنین بویژه در حوزه های مرتبط با سلامت روان و انزوای اجتماعی

  • هدف شماره۱۳ باعنوان اقدام برای تغییرات اقلیمی:

صورت دادن اقدامات فوری برای مقابله با تغییرات اقلیمی و تاثیرات آن و اتخاذ رویه های کاری با آلایندگی کم کربنی در کشورهای توسعه یافته و راهبردهای کاهش آثار آن در مناطق کمتر توسعه یافته

  • هدف شماره ۱۵ باعنوان زندگی روی زمین:

حفاظت، احیاء و ترویج استفاده پایدار از زیست بوم­های زمینی و تقویت صدای رهبران بومی و افزایش آگاهی عمومی درباره نابودی تنوع زیستی

ما همه اعضای جامعه مدنی را تشویق می کنیم تا در روز ۱۸ ماه می در کنار هم جمع شوند برای اینکه همه توان بالقوه متحول کننده موزه ها در زمینه رفاه و توسعه پایدار، محقق شود.

[۱] توجه/ کلمه به کار رفته در انگلیسی به معنای اولیه «رفاه» است اما در توضیحات متن و سند، بر بعد سلامت ازجمله سلامت روان تاکید شده است. به همین علت، در شعار که جنبه عمومی دارد کلمه «سلامت» برجسته شد. / مترجم

تصویر نویسنده خوزتوریسم

«آثار جهانی ایران» معرفی شد

«آثار جهانی ایران» معرفی شد

کتاب «میراث جهانی: معرفی آثار فرهنگی و طبیعی ایران در فهرست یونسکو» منتشر شد.

این اثر به نویسندگی روشنک ماسوری و فصلنامهٔ میراث و گردشگری گیلگمش در ۱۷۵ صفحه توسط انتشارات نوسده منتشر شده است.

نویسنده این کتاب در پیشگفتار مهمترین عوامل و فعالیت‌ها در شکل‌گیری اندیشۀ حفاظت و توجه به میراث فرهنگی و طبیعی جهانی به عنوان «میراث مشترک جهانی» را برمی‌شمارد و یادآور می‌شود که «میراث‌فرهنگی شواهد گران‌قیمتی از گذشته است که بیش از هر چیز به لحاظ ارزش تاریخی و احساسی آن‌ها، و به دلیل ارزش‌های نوینی که در آن‌ها یافت می‌شود و بعضاً بیان‌کنندۀ ابداع انسان هستند، باید مورد احترام قرار گیرند. این‌ها بخشی از میراث‌های بشری‌اند و کسانی که مالک این شواهدند یا وظیفۀ نگهداری از آن‌ها را به عهده دارند، مسؤولیت و الزام دارند تا این ارثیۀ شریف را بدون دخل و تصرف به آیندگان ارائه دهند.»

او هم‌چنین یادآور شده که «منشور بین‌المللی حفاظت و مرمت یادمان‌ها و مکان‌ها اوج تلاش‌های گستردۀ جهانی را از حفاظت میراث‌فرهنگی نشان می‌دهد. محتوای این سند بر حفاظت یادمان‌های تاریخی و بستر پیرامونی آن‌ها متمرکز است که لزوم حفظ اصالت آن‌ها را در مقابل تغییرات ساختار فیزیکی‌شان مطرح می‌کند.»

«شاهکارهای تاریخی ملل، بازگوکنندۀ پیام معنوی گذشته بوده و در زندگی امروز شاهد زنده و گویایی از سنن باستانی هستند. بشریت که هر روز بیشتر مرتبه و ارزش انسانی را درک میکند این آثار را به منزلۀ مواریث عموم مردم به شمار آورده و خود را مکلف می‌داند که با اقدامات لازم دربارۀ احیا و نگاهداری این ابنیه، آنها را در کمال اصالت به دست نسل‌های آینده بسپارد.»

با توجه به این موارد، معیارهای دهگانۀ میراث جهانی یونسکو برای ثبت در فهرست آثار در بخش آغازین کتاب آورده شده است.

از آن پس ۲۶ میراث ملموس فرهنگی و طبیعی ایران که تا زمان انتشار این کتاب توسط یونسکو، ایکوموس یا اتحادیه‌ٔ حفاظت جهانی مورد تأیید قرار گرفته‌ تشریح شده‌اند.

نمای کلی هر اثر به لطف هنر تیم طراحان و تصویربرداران در قالب عکس، پلان و اینفوگرافی‌های جذاب در معرض دید خواننده قرار گرفته، موقعیت اثر در نقشهٔ کشور مشخص شده، زمان و مکان برگزاری اجلاس ذی‌ربط یونسکو برای ثبت اثر آمده، معیارهای مورد تأیید در اجلاس شمرده شده و به تفصیل از ویژگی‌های مترتب بر اثر سخن به میان رفته است. ‌

قیمت کتاب «میراث جهانی» ۲۹۰ هزار تومان بوده که از طریق مجموعه فصلنامه گیلگمش به فروش می‌رسد.

تصویر نویسنده خوزتوریسم

جزیره کوشک سد شهید عباس‌پور

جزیره کوشک سد شهید عباس‌پور

سد شهید عباسپور یا سد کارون ۱ یکی از بزرگ‌ترین سدهای ایران است که روی رودخانه کارون در استان خوزستان احداث شده‌ است. دریاچه پشت سد با وسعت بسیار زیاد و ایجاد مناظر بدیع و کم نظیر مقصد بسیاری از طبیعت دوستان و علاقه‌مندان به سفر است. منطقه گردشگری کوشک از توابع شهرستان اندیکا جزیره‌ای است که در دریاچه سد شهید عباس‌پور واقع شده است. طبیعت بکر و زیبا همراه با درختان و چمن زارهای پر از گل و گیاه و چشم اندازی از دریاچه اطراف سد همه و همه باعث جذب گردشگران زیاد به این مکان دل انگیز شده است. برای استراحت و تفریح گردشگران ویلاهای زیبا و اماکن اقامتی خاصی در این منطقه ایجاد شده است.

سیدحامد موسوی

62607038_seyed-hamed-mousavi-16-_fxe9.jpg62607043_seyed-hamed-mousavi-18-_bzgr.jpg62607042_seyed-hamed-mousavi-19-_0wif.jpg62607036_seyed-hamed-mousavi-12-_t65k.jpg62607035_seyed-hamed-mousavi-13-_mkb0.jpg62607034_seyed-hamed-mousavi-11-_h32.jpg62607035_seyed-hamed-mousavi-13-_mkb0.jpg62607031_seyed-hamed-mousavi-8-_rjg0.jpg62607030_seyed-hamed-mousavi-7-_b3ub.jpg62607040_seyed-hamed-mousavi-20-_tj6.jpg62607041_seyed-hamed-mousavi-17-_hfjd.jpg62607041_seyed-hamed-mousavi-17-_hfjd.jpg62607028_seyed-hamed-mousavi-10-_mdrf.jpg62607024_seyed-hamed-mousavi-2-_ahx8.jpg62607027_seyed-hamed-mousavi-6-_gs1p.jpg62607025_seyed-hamed-mousavi-3-_9drt.jpg

تصویر نویسنده خوزتوریسم

موزه هفت تپه، تخصصی‌ترین موزه عیلام شناسی در کشور

موزه هفت تپه، تخصصی‌ترین موزه عیلام شناسی در کشور

مدیر پایگاه میراث جهانی چغازنبیل و هفت‌تپه :موزه هفت تپه به عنوان یک موزه ملی، تخصصی‌ترین موزه عیلام شناسی در کشور است.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما استان خوزستان ، عاطفه رشنویی روز شنبه در نشست هم اندیشی به مناسبت پنجاهمین سالگرد تاسیس موزه هفت تپه در کتابخانه علوم ایران اهواز با اشاره به اهمیت وجایگاه موزه هفت تپه در بین موزه‌های کشور گفت : موزه هفت تپه به عنوان یک موزه ملی، تخصصی‌ترین موزه عیلام شناسی در کشور است.

وی ادامه داد: این موزه به واسطه نزدیکی به محوطه تاریخی هفت تپه و چغازنبیل به عنوان یک اتاق برای معرفی داشته‌های چغازنبیل و هفت تپه اقدام می‌کند و پژوهشگران از مراکز علمی بین المللی و ملی و محلی به موزه می‌آیند.

مدیر پایگاه میراث چهانی چغازنبیل و هفت تپه بیان کرد: این پایگاه در راستای رسالت آموزشی خود تصمیم گرفته امسال با استفاده از ظرفیت پنجاه سالگی موزه شروع به برگزاری برنامه‌های علمی و مردمی پسند و موثر در معرفی موزه هفت تپه کند.

رشنویی با بیان این که پنجاه سالگی موزه هفت تپه یک ظرفیت است که می‌تواند هفت تپه و موزه را به آن جایگاهی که در هنگام تاسیس داشته، برگرداند، ادامه داد: موزه هفت تپه به عنوان یکی از قطب‌های بزرگ تربیت نیروی انسانی از هنگام تاسیس تاکنون ایفای نقش کرده و امروزه نقش فراموش شده آن باید زنده شود.

وی افزود: در نخستین نشست هم اندیشی با صاحبنظران فرهنگی، گردشگری، انجمن‌ها ودوستدارانی که دغدغه اعتلای فرهنگ را در خوزستان دارند، گروهی اعلام آمادگی و همکاری کردند که می‌توانند در بازشناسی، تفسیر و معرفی موزه، اهداف پژوهشی، رویداد‌های نمایشگاهی و اهداف ما برای معرفی میراث فرهنگی و حفاظت از آن برای کودکان و نوجوانان کمک کنند.

مدیر پایگاه میراث جهانی چغازنبیل و هفت‌تپه با اشاره به اینکه شعار روز جهانی موزه‌ها برای امسال " موزه پایداری و نشاط اجتماعی معرفی شده است، بیان کرد: نشست هم اندیشی با دوستداران میراث فرهنگی بسیار پربار بود لذا تلاش می‌کنیم قبل از ورود به هفته میراث فرهنگی نشاط و پویایی ایجاد شود و با معرفی کارگروه‌ها از فرصت ایجاد شده نهایت استفاده را برای معرفی موزه هفت تپه و شناخت جایگاه اصلی آن انجام دهیم.

وی افزود: موزه هفت تپه، نصب المان عزت اله نگهبان پدر باستان شناسی ایران را آغاز کرده و در هفته میراث فرهنگی یکی از مهم‌ترین برنامه‌ها برگزاری یادواره‌ای در شان این شادروان وسالگرد پنجاه سالگی موزه هفت تپه است.

ساخت سردیس شادروان دکتر عزت اله نگهبان در موزه هفت تپه

رشنویی گفت: ساخت سردیس شادروان دکتر عزت اله نگهبان و پخش مستند و مجموعه مقالات و حضور پر رنگ ایشان در تاثیرگذاری بر دنیای باستان شناسی ایران و ملی گرایی کردن این موضوع در برنامه‌های کوتاه مدت و میان مدت موزه هفت تپه در این یک سال برنامه ریزی شده است.

وی با بیان اینکه دکتر عزت اله نگهبان جزو مفاخر ملی ایران است، افزود: احتیاج داریم اجرای برنامه‌ها از سوی متولیان در وزارت میراث فرهنگی و در اداره کل میراث فرهنگی خوزستان و صنایع بزرگی که در استان خوزستان مسوولیت اجتماعی دارند، حمایت شود.

مدیر پایگاه میراث جهانی چغازنبیل و هفت‌تپه اظهار کرد: می‌خواهیم به سمتی برویم که با استفاده از تمام ظرفیت‌های ملی و استانی به بهترین حالت موزه هفت تپه و خدمات دکتر نگهبان برای زنده نگه داشتن موزه هفت تپه معرفی شوند.

وی افزود: موزه هفت تپه با ۶ سالن و نمایشگاه اشیای حفاری شده از محوطه باستانی هفت تپه افتتاح شد که اشیا بعد از جنگ تحمیلی برای حفاظت به موزه مادر در شوش منتقل شدند و بعد از جنگ با افتتاح پایگاه میراث جهانی چغازبیل و هفت تپه این موزه دوباره با سه سالن کار خود را ادامه داد که در این سالن‌ها، هشت ویترین از اشیا و آثار دوره عیلام قرار دارد.

رشنویی با بیان اینکه برای گسترش موزه و احیای دیگر سالن‌ها برنامه ریزی کرده‌ایم، گفت: این موزه جزو استانداردترین موزه‌های ایران است که در ۲ سال پیاپی موزه برتر در اداره کل موزه‌های کشور شناخته شد.

وی افزود: موزه هفت تپه در پنج سال پیاپی از طریق ایکوم ایران نیز موزه برتر شناخته شد از این رو برنامه معرفی موزه، آموزش و گسترش و توسعه موزه از برنامه‌های مهمی است که برای دستیابی به آن تلاش می‌کنیم.

موزه هفت تپه در محوطه باستانی هفت تپه، در نزدیکی شوش قرار دارد و از موزه‌ها و جا‌های دیدنی شوش به شمار می‌آید. مجموعه موزه اشیایی را دربرمی‌گیرد که در منطقه هفت تپه کشف شده‌اند.

برخی از این اشیا شامل گل‌نوشته و کتیبه‌های سنگی به خط میخی و زبان اکدی، مهر‌های سنگی و گلی، ظروف سفالی مانند کوزه‌های کف‌گرد و نوک‌تیز، ساغر‌های پایه‌دار و خمره‌ها، اشیای تزیینی مانند گردنبند‌هایی از جنس سنگ‌های نیمه‌قیمتی همچون عقیق و سنگ سلیمان، دکمه‌های تزیینی با اشکال دایره و چهارگوش از جنس استخوان، پلاک‌های منقوش از جنس مفرغ یا قیر طبیعی، موزاییک‌هایی با نقوش هندسی، سردیس‌های گلی از مرد و زن عیلامی، ابزارآلاتی نظیر اسکنه، مغار و تبر و پیکرک‌های سفالی انسان می‌شود

تصویر نویسنده خوزتوریسم

هنر حجاری در شوشتر

هنر حجاری در شوشتر

شکل دادن و نقش‌پردازی سنگ به روش‌های برش، تراش، خراش و تلفیقی به‌منظور ساخت و تزئین اشیا یا ابزارهای مختلف را هنر حجاری می‌گویند. سنگ‌ها به دلیل برخوردار بودن از ویژگی‌های سختی، مقاومت، دوام و فراوانی در طبیعت به‌عنوان ماده‌ی اولیه تولید گروهی از آثار صنایع دستی ایران به شمار می‌روند.

حجاری، هنر کندن نقش بر سنگ و صنعت بریدن آن برای کاربرد در معماری و نیز هنر و صنعت ساختن اشیای سنگی می‌باشد که نخستین تجربه بشر در حجاری و سنگ‌تراشی در ابزارسازی بوده است. به‌این‌ترتیب که با ایجاد تراش‌هایی در سنگ خشن‌ترین ابزاری را ساخت که به ساطور ابزار و قلوه ابزار معروف است.

امروزه هنرمندان سنگ‌تراش از روش‌های مختلفی در این هنر استفاده که می‌کنند که انواع روش‌های رایج در حجاری عبارت‌اند از: تراش سنگ (مانند جواهرتراشی، خراطی و نقش برجسته) برش سنگ (مانند معرق و مشبک)، خراش سنگ (مانند حکاکی) و روش‌های تلفیقی (مانند نقش برجسته مشبک). در شکل «1» انواع روش‌های تولید آثار سنگی به صورت کامل در نمودار نمایش داده شده است.

شوشتر شهرِ آب و آبادی از دیرباز تا کنون ، مهدِ پیدایش شکوه و هنرهای بسیاری بوده که حجاری یکی از آثاری است که نشان می دهد این شهر از تمدنی غنی و طولانی برخورداره است .

برای دیدن گزارش روی تصویر زیر کلیک کنید

فیلم | احیای هنر از یاد رفته حجاری در شوشتر | خبرگزاری فارس

تصویر نویسنده خوزتوریسم

موج بافی در شوشتر

موج بافی در شوشتر

موج؛ دست بافته ای سنتی است که بر روی دستگاه نساجی بافته می شود و بیشتر کاربرد آن جهت رختخواب پیچ و روانداز است . مواد اولیه موج (تار و پود) از پشم می باشد و رنگ های مورد استفاده سورمه ای، قرمز،نارنجی، و مشکی است.

هنر موج بافی یکی از صدها هنر و صنایع دستی است که از قدمتی دیرینه برخوردار است و سالیان سال با مردم این مناطق بویژه عشایر همراه و همسفر بوده است.در هنر موج بافی هنرمندان با پشم گوسفند و دستگاه مخصوص بافندگی، پارچه‌هایی با طرح‌های هندسی و در رنگ‌های مختلف و زیبا خلق می‌کنند. در واقع موج‌ها پارچه‌هایی هستند که از آن به‌عنوان رختخواب پیچ، پتو، پشتی، رویه کرسی، سجاده و برای چادرهای عشایر استفاده می‌شود.این هنر در زمان‌های قدیم به دلیل کاربردهای فراوانی که داشت نقش مهمی در زندگی روزمره مردم ایفا می‌کرد و از آن به اشکال مختلف از قبیل زیرانداز، روکرسی، روفرشی، شال کمر و پتو استفاده می‌شد اما امروزه شاید کمتر کسی از مردم به ویژه نسل جوان بداند که موج بافی چیست و چه کاربردهایی دارد و حتی شاید اسم هنر موج بافی به گوش کمتر کسی رسیده باشد .

تصویر نویسنده خوزتوریسم

روستای سرسرداب سفلی

روستای سرسرداب سفلی

روستای سرسرداب سفلی از توابع بخش سردشت شهرستان دزفول در استان خوزستان قرار دارد. در این روستا آبشارهای زیبایی وجود دارد که از دل کوه سرچشمه می‌گیرند پوشش گیاهی این منطقه از درختان بلوط، بنک، کلخنگ، بادام کوهی و انجیر پوشیده شده است. روستای سرسرداب محل قشلاق عشایر در فصل زمستان است، اهالی این منطقه به دامداری و کشاورزی مشغولند و در زمینهای خود گندم و جو کشت می‌کنند.

امین نظری/ایسنا

62600138_img_5448_xwor.jpg62600136_img_5499_dz5z.jpg62600135_img_5416_h4cj.jpg62600133_img_5650_xmc3.jpg62600132_img_5513_cam6.jpg62600131_img_5443_xm5k.jpg62600131_img_5443_xm5k.jpg62600138_img_5448_xwor.jpg62600130_img_5427_r0dw.jpg62600128_img_5410_uyd5.jpg

تصویر نویسنده خوزتوریسم

اسامی روزهای هفته میراث فرهنگی در سال ۱۴۰۲ اعلام شد

از سوی قائم مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی؛

اسامی روزهای هفته میراث فرهنگی در سال ۱۴۰۲ اعلام شد

قائم‌مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی، میراث فرهنگی؛ هویت ملی، نشاط اجتماعیرا به عنوان پیام هفته میراث‌فرهنگی در سال ۱۴۰۲ اعلام کرد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دولت به نقل از وزارت میراث فرهنگی، علی دارابی قائم‌مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی، در سومین نشست معاونان میراث فرهنگی ادارات کل استان‌ها، پیام ملی و جزئیات نامگذاری ایام هفته میراث‌فرهنگی را اعلام کرد.
وی با اشاره به پیام روز جهانی موزه و شعار ایکوم برای سال ۲۰۲۳ میلادی که موزه‎ها، پایداری و حال خوب است، پیام ملی هفته میراث فرهنگی را میراث فرهنگی؛ هویت ملی، نشاط اجتماعی اعلام کرد.
بر پایه این خبر، طبق برنامه‌ریزی صورت گرفته، از روز دوشنبه ۲۵ اردیبهشت در سراسر کشور با بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و زبان و ادب فارسی، در موزه‌ها و بناهای فرهنگی تاریخی پیش‌درآمد برنامه‌های هفته میراث فرهنگی آغاز خواهد شد.
هفته میراث فرهنگی ۱۴۰۲ از ۲۸ اردیبهشت تا ۳ خرداد برگزار می‌شود.

نام روزهای هفته میراث فرهنگی ۱۴۰۲ بدین شرح است:

- پنجشنبه ۲۸ اردیبهشت
موزه‌ها، پایداری، حال خوب

- جمعه ۲۹ اردیبهشت
علوم میراثی: ریشه در تاریخ، رو به آینده

- شنبه ۳۰ اردیبهشت
ثبت آثار و مفاخر: عملکرد ملی، راهبرد جهانی

- یکشنبه ۳۱ اردیبهشت
میراث فرهنگی، رسانه، تشکل‌های مردم نهاد

- دوشنبه ۱ خرداد
میراث طبیعی، تضمین حیات آینده

- سه‌شنبه ۲ خرداد
حفاظت از میراث فرهنگی، مرزبانی از هویت

- چهارشنبه ۳ خرداد
میراث دفاع مقدس

تصویر نویسنده خوزتوریسم

دزپارت بهشت زیبای خوزستان

دزپارت بهشت زیبای خوزستان

دزپارت یکی از شهرستان‌های خوزستان است که در فاصله ۲۳۹ کیلومتری اهواز (مرکز استان) جای گرفته و طبیعت بسیار غنی و زیبایی دارد.

شهرستان دزپارت از شمال و شمال شرقی به اردل، از شمال غربی به ایذه، از غرب به باغ ملک و از جنوب به لردگان محدود می‌شود.

بیش از ۹۰ درصد وسعت دزپارت را منابع طبیعی تشکیل داده و دارای ۱۰۰ هزار هکتار جنگل بلوط است. امروزه دزپارت در میان راه اصلی کوچ ایل بختیاری قرار دارد که از حوالی شهرکرد آغاز و در نزدیکی ایذه به طول ۲۵۰ کیلومتر منتهی می‌شود.

جاذبه‌های دیدنی روستا کهرلا یکی از قدیمی‌ترین روستا‌های خوزستان در مجاورت سد کارون سه (یکی از بزرگ‌ترین سد‌های ایران)، چشم انداز‌های بسیار زیبا از جمله کوهستان، رودخانه و باغ‌های سرسبز و جاده باستانی و تاریخی دزپارت یا دژپارت، تنها بخشی از جاذبه‌های تاریخی و طبیعی شهرستان دزپارت هستند.

تصویر نویسنده خوزتوریسم

"آموزشگاه حرفه اي آبادان "يا "آموزشگاه افزارمندي "

"آموزشگاه حرفه اي آبادان "يا "آموزشگاه افزارمندي "

به گزارش پايگاه اطلاع رساني پتروميوزيم ، "آموزشگاه حرفه اي آبادان "يا "آموزشگاه افزارمندي "كه در سال 1312 خورشيدي (1933 ميلادي) تاسيس شده و امروزه به يكي از موزه هاي صنعت نفت در شهر آبادان تبديل شده است

در گذشته مكاني براي آموزش نيروي انساني مورد نياز صنعت نفت به خصوص پالايشگاه آبادان بوده است

.به گواه تاريخ ، بسياري از نيروهاي زبده صنعت نفت درسال هاي مختلف دراين آموزشگاه مهارت يافتند وپس ازآن در صنعت نفت به كار گرفته شدند .ك

ارخانه شاگردان فني ، آموزشگاه حرفه اي ، آموزشگاه كارآموزان و آموزشگاه افزارمندي از جمله اسامي مختلف اين آموزشگاه در برهه هاي مختلف بوده است .

در سال 1397 آموزشگاه حرفه اي آبادان ، ساختمان واسناد مربوط به آن از سوي مديريت موزه ها و مركز اسناد صنعت نفت مورد مرمت ، بازسازي و بازيابي قرارمي گيرد وبا عنوان "موزه كارآموزان آبادان" به موزه صنعت نفت تبديل مي شود .

"موزه كارآموزان آبادان" در حال حاضربا محوريت آموزش درصنعت نفت، برپا شده است و درآن اشيا واسنادي ازآموزشگاه فني و حرفه اي نفت آبادان و تاريخ صنعت نفت ايران و جهان، به نمايش درآمده است.

تصویر نویسنده خوزتوریسم

باغ وحش دزفول

باغ وحش دزفول

باغ وحش «دز» اولین پارک وحش بخش خصوصی و تنها حیات وحش استان خوزستان سال ۱۳۹۴، با مجوز رسمی سازمان حفاظت محیط زیست توسط بخش خصوصی و با هدف نگهداری اصولی گونه‌های جانوری و آموزش شهروندان در زمینه محیط زیست و حفاظت از آن در شهرستان دزفول احداث شد. این پارک وحش در مساحتی حدود هشت هکتار، بیش از دو هزار گونه از پرندگان و سایر جانوران مانند خرس، شیر، قرقاول، گرگ و روباه، گوزن اروپایی، آهو، ببر، پلنگ و راکون را نگهداری می‌کند

تصویر نویسنده خوزتوریسم

یکسال از ثبت شوشتر به عنوان شهر ملی احرام‌بافی گذشت اما کاری انجام نشد

در گفت‌وگو با ایلنا مطرح شد؛

ظرافت احرام بافی برای کاهش قیمت از بین رفته/ یکسال از ثبت شوشتر به عنوان شهر ملی احرام‌بافی گذشت اما کاری انجام نشد

یکی از صنعتگران احرام‌بافی از تاثیر قیمت مواد اولیه و گران بودن پشم بر قیمت نهایی محصول تولید شده خبر داد و گفت: کاهش قیمت و افزایش سرعت بافت سبب شده تا احرام بافی‌ها همانند گذشته ظرافت نداشته باشند.

به گزارش خبرنگار ایلنا، احرام بافی، یکی از رشته‌های پارچه‌بافی سنتی ایران و رشته بومی استان خوزستان است. این منسوج، بافته‌ای از الیاف پشم و پنبه با طرح‌های ساده‌ی هندسی است که به وسیله‌ی دستگاه پارچه‌بافی دستی بافته می‌شود. در گذشته، نوع بدون نقش این دست‌بافته را به عنوان پوشش احرام در اجرای مناسک حج به کار می‌بردند، اما هم اکنون احرامی در اندازه‌های گوناگون در قالب سجاده، پادری، روفرشی، روتختی، کیف و محصولات مشابه بافته می‌شود. چندی پیش نیز شهر شوشتر در حوزه صنایع دستی به عنوان شهر ملی احرام بافی معرفی شد.

مرضیه برگریزان (صنعتگر احرام بافی از خوزستان شهرستان شوشتر) با اشاره به دستگاهی که احرام بافی با آن انجام می‌شود، گفت: این دستگاه چارچوبی ساخته شده از آهن است که دار روی آن سوار می‌شود و با توجه به آنکه این سبک احرام بافی مخصوص شوشتر است، دستگاه بافت احرام نیز کمی با سایر دستگاه‌ها تفاوت دارد. این سبک بافت احرام، بیش از هزار سال قدمت دارد و در گذشته به صورت پارچه بافته می‌شد که از ظرافت بالایی هم برخوردار بودند و نمونه‌های آن در پارچه‌هایی که در اطراف خانه خدا (کعبه) کشیده شده است، قابل مشاهده است.

او ادامه داد: روز به روز دستگاه احرام بافی توسعه یافته و امروزه در ابعاد مختلف از یک در یک و نیم گرفته تا ۶۵ در ۱۲۰ سانتی‌متر بافته می‌شود. چله آن از پنبه و پود از پشم است. با توجه به کاربردی که پارچه احرام دارد در طول سال سفارشات متعددی را ثبت می‌کنیم و تحویل مشتریان می‌دهیم و سفارش دهندگان مختلفی از مقاصد مختلف داریم.

به گفته برگزیران، امروزه از پارچه احرام برای کاربری‌های مختلف از رومبلی گرفته تا کنار تخت خواب و حتا در راهروها استفاده می‌شود. قیمت نیز از ۳۵۰ تا بیش از یک میلیون تومان متغیر است. چراکه مواد اولیه تولید پارچه احرام از پشم طبیعی است و پشم نیز گران است؛ البته ابعاد و طرحی که به کار رفته نیز در قیمت نهایی تاثیر بسزایی دارد. هرچه طرح‌دارتر و ابعاد بزرگ‌تر باشد، تبعا گران‌تر خواهد بود. حتا قابلیت شستشو در ماشین لباسشویی را نیز دارند و همچون قالی کرمان هرچه پا بیشتر بخورد کیفیتشان بالاتر می‌رود.

این صنعتگر احرام بافی در پاسخ به این سئوال که چرا تهیه مواد اولیه تولید این صنایع دستی که پشم و پنبه است، گران تمام می‌شود، گفت: پشم طبیعی گران است. ما درصدد تولید صنایع دستی طبیعی هستیم به این معنا که مواد اولیه و حتا رنگ آن نیز طبیعی است. از این رو تهیه مواد اولیه گران تمام می‌شود. هرچند مسئولان صنایع دستی نیز گاهی کمک‌هایی می‌کنند اما انتظار ما بیش از اینهاست. هرچند در نمایشگاه‌های متعددی شرکت می‌کنیم اما نیازمند وام و تسهیلات هستیم تا بتوانیم در مرحله نخست مواد اولیه اعم از پشم را تهیه کنیم و همچنین بتوانیم برای تولید و نگهداری محصولاتمان جا و مکان داشته باشیم. بسیاری از افراد علاقه‌مند هستند تا این صنعت را بیاموزند اما جایی برای آموزش آن نداریم.

او درخصوص تدارک و برپا کردن دستگاه احرام بافی نیز گفت: درست کردن هر دستگاه احرام بافی تقریبا حدود ۲۰ میلیون تومان هزینه دربردارد. با توجه به آنکه احرام بافی میراث گذشتگان ما در شوشتر است تقریبا در هر خانه‌ای یک دار احرام بافی برپاست و تبدیل به یکی از مشاغل خانگی شده است.

شونه، شمعی، قلمی، عروسکی، لوزی در لوزی… از جمله طرح‌های مرسوم در احرام‌بافی است و عموما رنگ‌های قهوه‌ای و کرم، صرمه‌ای و شیری رنگ و قرمز و زرد در بافت آن به کار گرفته می‌شود. برگزیران درخصوص داستانی که در پس این طرح‌ها و رنگ‌ها در بافت احرام وجود دارد، گفت: حوزه صنایع دستی بیشتر چنین رنگ‌هایی را می‌طلبد. رنگ‌هایی که ملایم هستند. ضمن آنکه این رنگ‌ها از گذشته باقی مانده‌اند. البته بنابر سلیقه مشتری می‌توان رنگ‌ها و طرح‌های احرام بافی را تغییر داد. بسیاری از مشتریان ما خواهان افزایش ظرافت در پارچه تولیدی هستند و می‌گویند تارها زخیم هستند ما نیز بنابر خواسته آن‌ها تغییرات را اعمال می‌کنیم و سعی می‌کنیم ظرافتی که در گذشته در احرام بافی اعمال می‌شد را اجرا کنیم. امروزه به دلیل کاهش هزینه تولید و قیمت تمام شده و اینکه سرعت بافت افزایش یابد، احرام‌های بافته شده کمی زخیم‌تر از گذشته هستند از این رو برخی از مشتریان خواستار بافت احرام به ظرافت گذشته هستند. برای مثال ممکن است یک سجاده با تار و پود ضخیم یک یا دورزه تمام شود اما بافت همان سجاده با تار و پود ظریف حدود دو هفته زمان می‌برد.

او که بیش از ۳۰ سال عمرش را پای دستگاه احرام بافی گذرانده است، درخصوص مشکلاتی که در حوزه فروش احرام با آن روبه رو هستند، گفت: هرچند ممکن است کار با دستگاه احرام بافی سخت به نظر برسد اما من به این کار علاقه بسیار دارم و حتا روز و شب آموزش می‌دهم و بیش از ۸۰۰ نفر را آموزش داده‌ام. خانم‌ها از این نوع صنعت بیشتر استقبال می‌کنند اما آقایان هم دوست دارند که روش بافت را بیاموزند.

این صنعتگر احرام بافی درخصوص شرایط فروش نیز گفت: فروش به صورت تک و عمده داریم و حتا نهادها و شرکت‌های مختلف به صورت پک از ما خرید می‌کنند. البته حضور در بازارچه‌ها و نمایشگاه‌ها نیز تاثیر بسزایی در فروش دارد. میزان فروش به حال و هوای بازار بستگی دارد برای مثال در ایام کرونا هیچ فروشی نداشتیم. اما اکنون تا حدودی بهبود یافته. با وجود آنکه فروش آنلاین هم داریم اما فروش حضوری امان بیشتر است چراکه همچنان مشتریان ما دوست دارند که جنس را ببینند و بعد بخرند.

به گفته او، شوشتر حدود یک سال و نیم است که تبدیل به شهر ملی احرام بافی شده است اما هنوز کار خاصی در این حوزه انجام نگرفته است.

منبع: ایلنا

ظرافت احرام بافی برای کاهش قیمت از بین رفته/ یکسال از ثبت شوشتر به عنوان شهر ملی احرام‌بافی گذشت اما کاری انجام نشد3

تصویر نویسنده خوزتوریسم

تنوع رنگ و اصالت در پوشاک زنان بختیاری

تنوع رنگ و اصالت در پوشاک زنان بختیاری

یک طراح و مدرس لباس درمورد برخی از ویژگی های پوشاک زنان بختیاری توضیحاتی داد.

ایل‌ها و عشایر ایران، یکی از مهم‌ترین و در عین حال، متفاوت‌ترین اقشار جامعه به لحاظ زیست بوم، نوع و شیوه معاش و عملکرد‌های اجتماعی به شمار می‌روند و زنان، برجسته ترین و مؤثرترین عنصر و رنگ و بومی ایلات عشایر هستند به گونه‌ای که بدون زن، زندگی هویت و معنایی نخواهد داشت.

مناطق بختیاری نشین، یکی از مناطق وسیع ایران هستند که بعداً قسمت‌های وسیعی از آن، با توجه به پیشامد‌های خاص زمانه خود محدودتر شده است.

ایل بختیاری، قومی هستند که در استان‌های خوزستان، چهارمحال و بختیاری، لرستان و بخش‌هایی از اصفهان زندگی می‌کنند.

آن‌ها گروهی متمدن و شاخه‌ای از قوم لر هستند که در یکی از باستانی‌ترین نقاط ایران زندگی می‌کنند.

مسئله پوشاک و فرهنگ مربوط به آن در اقوام و جوامع مختلف ازجمله ایل بختیاری متفاوت است.

پوشش آن‌ها ریشه در اصالت قوم بختیاری و فرهنگ غنی آن‌ها دارد و علاوه بر زیبایی منحصربه فردش، از تنوع و گوناگونی خیره کننده‌ای داراست.

تکتم حسین زاده، طراح و مدرس لباس، درمورد پوشاک دختران و زنان بختیاری و ویژگی‌های آن بیان کرد: نوع پوشاک دختران و زنان بختیاری برحسب قرار گرفتن آن‌ها در موقعیت‌های مختلف، تغییر می‌یابد. این امر، نمادی از تحول و دگرگونی و ایفای نقش جدیدی است که در هر مرحله از زندگی بر دوش آن‌ها محول می‌شود.

به گفته این طراح لباس، پوشاک یکی از مهم‌ترین و بارزترین بعد فرهنگی و هویتی هر تمدن، ملت و ایلی است که با آن شناخته می‌شوند چرا که در ساختار هویتی یک جامعه، مؤلفه‌های زیادی نظیر زبان (گویش) و ادبیات، قصه‌ها و اساطیر، موسیقی، تاریخ و جغرافیا و پوشاک دخیل هستند. اما به نظر می‌رسد مهم‌ترین مؤلفه مرتبط با بحث هویت، پوشاک آن قوم یا ایل است.

سرجامه ها؛ لَچک، مینا و پیشانی بند- بند سوزن - چادر

تکتم حسین زاده اظهار کرد: در این دوره، زنان از سرپوش به نام «لَچک، مینا» و «پیشانی بند» استفاده می‌کنند.

لَچک انواع متنوعی مانند؛ لَچک منجوق دوزی، لَچک الماس نما، و لَچک ریالی دارند.

لَچک، سرپوشی است از دوتکه‌ی مستطیلی شکل رنگارنگ از جنس مخمل که آستر دارد. برش و دوخت لَچک از دو تکه پارچه‌ی ناهمرنگ است که قسمت جلو آن مخمل و تکه‌ی کوچک‌تر به شکل نیم دایره است و با پارچه‌های نازک تری به کلاهک دوخته می‌شود.

به گفته این طراح لباس، لچک معمولاً با منجوق، الماس، ریال، سکه، طلا و اشرفی یا ریاله‌ای نقره تزیین شده است. لَچک به وسیله‌ی دو بندینک زیر چانه گره زده می‌شود، دو طره بلند (گیسوان بلند) از فرق سر جدا و به چپ و راست صورت می‌برند و از زیر لچک می‌گذرانند.

او ادامه داد: زنان بختیاری قسمتی از مو‌های خود را در رشته‌های متعددی بافته و در عقب سر، آویزان می‌کنند و بخش دیگر را با چین و شکن در اطراف صورت و روی پیشانی قرار می‌دهند.

مینا

این مدرس لباس بیان کرد: مینا، تور حریر رنگارنگ و سبک با ابعاد مستطیل و عرض یک الی یک و نیم متر است، طول دو الی چهار متر که شانه و کتف، آرنج، سینه و کمر را می‌پوشاند و نقش‌های ساده‌ای دارد که بعد از دولا سه لا به لچک سنجاق می‌کنند و بقیه را روی شانه‌ها و پشت سر می‌اندازند و مو‌های جلوی سر را تاب می‌دهند و از زیر لچک بیرون می‌آورند و در پشت مینا پنهان می‌کنند. معمولاً انتهای مینا تا پشت پاشنه پا می‌رسد.

پیشانی بند

او ادامه داد: پیشانی بند: یک رشته باریک به طول دور سر و عرض چهار پنج انگشت است که روی پیشانی می‌بندند.

بند سوزن یا سیزن بن

به گفته این مدرس لباس، بند سوزن از پشت سر تا کمرگاه آویزان می‌شود. دو سر این ریسمان را که پر از مهره و زینت آلات دیگر است، به وسیله‌ی گیره یا دو سنجاق قفلی بر روی لچک محکم می‌کنند.

چادر

از جنس پارچه تور و گاهی مزین به تار‌ها و نقش ها، کناره‌های چادر اغلب دارای سکه وزر و زیور است.

تن جامه ها؛ جوِه یا جومه - یل یا کت

تکتم حسین زاده تصریح کرد: جوِه یا جومه یا همان پیراهن زنان با رنگ‌های مختلف از پارچه‌های الوان و ساتن است که روی شلوار قری می‌پوشند، معمولاً دارای برشی ساده، آستین راسته، یقه گردو جلو باز است با سه دکمه که بلندی آن تا پایین زانو و تا مچ پا می‌رسد و در دو نوع چاک‌دار و بدون چاک وجود دارد و سه دکمه بر آن می‌دوزند.

تنوع رنگ و اصالت در پوشاک زنان بختیاری

یل یا کت

جنس مخمل ساده یا گل‌دار گاهی با سردست مزین با یقه ایستاده و گاه خوابیده که روی پیراهن می‌پوشند.

پا جامه ها؛ شلوار قری - پا پوش

او گفت: شلوار قری، شلوار زن بختیاری به صورت دامنی پرچین با عرض یک متر و طول شش الی دوازده متر است، هرچه عرضش بیشتر باشد چین و قرش زیادتر است و برای نشست و برخاست، مناسب است.

آن را تخته تخته می‌دوزند و از لیف بالایش رشته‌ای پنبه‌ای (بند شلوار) رد می‌کنند و محکم گره می‌زنند تا حجم سنگین آن را تحمل کنند، این نوع شلوار را شلوار قری می‌گویند.

پا پوش

تکتم حسین زاده افزود: زنان بختیاری در گذشته گیوه می‌پوشیدند، ولی امروزه، پوشیدن گیوه در میان آن ها، دیگر معمول نیست. آن‌ها کفش چرمی رویه دار به رنگ مشکی می‌پوشند که به آن اُرسی می‌گویند.

///

تصویر نویسنده خوزتوریسم

آبشار «شِوی» - دزفول

آبشار «شِوی» - دزفول

یکی از زیباترین آبشارهای ایران آبشار شِوی یا آبشار تَله زنگ نام دارد که از جاهای دیدنی دزفول در استان خوزستان است.

این آبشار، بزرگ‌ترین آبشار طبیعی خاورمیانه محسوب می‌شود که در میان کوه‌های زاگرس جای گرفته است.

آبشار شوی در سال ۱۳۹۳ به‌عنوان نخستین اثر طبیعی استان خوزستان و سی و پنجمین اثر طبیعی کشور در فهرست میراث ملی و طبیعی کشور به ثبت رسید

آبشار شوی در منطقه زاگرس بختیاری و در روستایی به نام شوی از توابع بخش شهیون و دهستان امامزاده سید محمود شهرستان دزفول واقع شده ‌است. آبشار شوی، پس از بیرون آمدن از غار، از پرتگاهی بلند به پایین سرازیر می‌شود. ارتفاع آبشار ۸۵ متر و عرض آن ۷۰ متر است.

آب آن پس از عبور از کوه‌ها و دره‌ها، به رود دز و نهایتا به دریاچه سد دز در استان خوزستان می‌ریزد.

پوشش گیاهی اطراف این آبشار، از درختانی مانند بید، انجیر، مو، زبان‌گنجشگ، افرا، کیکم و بلوط تشکیل شده ‌است.

نام این آبشار از دهستان آن یعنی شوی گرفته شده است. این نام در گویش محلی به معنی لطافت است.

با توجه به شرایط آب‌وهوایی آبشار شوی و مسیر مشکل و طولانی دسترسی به آن، بهترین زمان بازدید از آبشار شوی اواخر اسفند و بهار و به‌ ویژه نیمه فروردین تا نیمه اردیبهشت ماه است. در این ایام، شوی هوای خنک و با طراوتی دارد و طبیعت پیرامون آن نیز سرسبز و تماشایی است.

محمدمهدی عاملی

62593290_dji_0063_xjgy.jpg62593292_dji_0065_jvc1.jpg62593293_dji_0085_ylv7.jpg62593294_dji_0081_yf1.jpg62593294_dji_0081_yf1.jpg62593295_dji_0078_ef1.jpg62593298_dji_0118_utq1.jpg62593299_dji_0140_0mpm.jpg

تصویر نویسنده خوزتوریسم

مسجد جامع شوشتر آسیب‌های سازه‌ای و منظری فراوانی دیده است

کارشناس مرمت بناهای تاریخی:

مسجد جامع شوشتر آسیب‌های سازه‌ای و منظری فراوانی دیده است

یک کارشناس مرمت بناهای تاریخی می‌گوید: مسجد جامع شوشتر از ۲ بخش سازه‌ای و منظری آسیب دیده است و یکی از آسیب‌های وارد شده به این مسجد جامع، تجمع آب باران ناشی از قرارگیری شیب سازه‌ای فلزی و هدایت آب به داخل بام است.

علی محمد چهارمحالی در گفت و گو با ایسنا، با بیان اینکه نبود ناودان مناسب برای دفع آب مزید بر علت شده است، اظهار کرد: قرارگیری این سازه فلزی که در سال‌های آغاز انقلاب داخل حیاط مسجد و بر دیواره و تاق‌های شمالی مسجد ساخته شده از جمله آسیب‌های مهم وارد شده به مسجد است که تبدیل به عاملی برای ایجاد آسیب مستمر و جدی‌تر به کهن‌ترین مسجد تاریخی استان شده است.

او با اشاره به آسیب‌های منظری این مسجد هم گفت: این مسجد دچار آشفتگی سیما و منظری شده و به سامان‌دهی اساسی و پاک‌سازی اطراف و نمای بیرون نیازمند است.

چهارمحالی با تاکید بر اینکه تنها نهادی که در مسجد جامع کارهای مرمت را انجام می‌دهد اداره میراث فرهنگی است، عنوان کرد: ذی‌نفعان مسجد جامع که اداره اوقاف و نهاد نماز جمعه هستند هیچ‌ گونه هزینه‌ای برای مرمت مسجد متقبل نمی‌شوند و تمام مرمت‌ها و ساماندهی‌ها به دست اداره میراث فرهنگی صورت می‌گیرد.

وی خاطرنشان کرد: با توجه به آسیب‌هایی که در سال‌های اخیر بر اثر عوامل جوی و گذشت زمان به مسجد وارد شد در راستای حفاظت و صیانت این اثر ارزشمند تاریخی ادامه عملیات مرمت، بازسازی و استحکام‌بخشی قسمت‌های آسیب‌دیده به صورت مستمر ادامه دارد.

او با بیان اینکه مسجد جامع شوشتر هم‌اکنون در حال مرمت است، افزود: با توجه به این که با گذشت زمان مصالح به‌کار رفته در ابنیه تاریخی دچار فرسودگی می‌شوند، لازم هر سال قسمت‌های مختلف این مسجد که بیشتر در معرض خطر قرار دارند مرمت شوند و نیز به مناره‌ مسجد که ممکن است به علت شکستگی لوله‌های آب شهری دچار تزلزل شود رسیدگی و توجه شود.

این کارشناس مرمت بناهای تاریخی با بیان اینکه معماری این مسجد به اعتقاد بسیاری از کارشناسان از جمله مساجد شبستانی و ستون‌دار به سبک خراسانی است افزود: مسجد جامع شوشتر بعد از مسجد جامع فهرج و تاری خانه دامغان و نیز مسجد جامع نایین جزو قدیمی‌ترین مساجد ایران به سبک خراسانی به حساب می‌آید.

وی معتقد است: باید به مسجد جامع نگاه موزه‌ای، فنی و کارشناسانه داشت چراکه این مسجد موزه‌ای از هنرهای تاریخی و جذابیت معماری است.

چهارمحالی با اشاره به اهمیت این مسجد به عنوان جاذبه گردشگری که به علت بسته بودن آن و شرایط متعدد دیگری در معرض دید گردشگران قرار ندارد، گفت: در داخل شبستان و بخش ورودی مسجد کتیبه‌های نفیس و باارزشی مربوط به دوره‌های مختلف اسلامی وجود دارد که اهمیت مسجد را صدچندان کرده است. این کتیبه‌ها به خطوط مختلفی نگاشته شده‌اند که زیباترین آن‌ها کتیبه‌های نگاشته شده به خط کوفی است که فرامین حکومتی‌ هستند.

منبع ایسنا

شوشتر شهری به قدمت تاریخ | مسجد جامع شوشتر

تصویر نویسنده خوزتوریسم

زمین لرزید و «بهبهان» پدید آمد

زمین لرزید و «بهبهان» پدید آمد

زلزلۀ ۱۰۸۵ میلادی ارجان، ویرانی و مهاجرتزمین لرزید و «بهبهان» پدید آمدمردم زلزله‌زده گردهم آمدند و برای چندگاهی آنجا زیستند و در محلی که بهتر از «بهان» بود شهری بنا کردن

قدمت شهر قدیمی بهبهان (ارجان) برپایۀ در کشفیات باستان‌شناختی سال ١٣٦١ به هزارۀ دوم پیش از میلاد برمی‌گردد. گور مکشوفه، «کتین هوتران» فرزند پادشاه ایلامی که در هزارۀ دوم قبل از میلاد سلطنت می‌کرد، همراه با جام ارجان و حلقۀ قدرت آن، شوکت و عظمت فرهنگی و هنری ارجان را به نمایش گذاشت. این گور متعلق به دوران عیلام جدید است و در پاییز ۱۳۶۱ در حین بررسی‌ها برای ساخت سد مارون کشف شد. البته کشف بقایای گلی جدید در همایون‌تپه نشان داد که قدمت محوطۀ تاریخی ارجان به ۶۵۰۰ سال قبل بازمی‌گردد.
شهرستان ایلامی ارجان در ۱۰ کیلومتری شمال شهر بهبهان در استان خوزستان قرار دارد. محوطۀ تاریخی ارجان در دوران باستان شهری پر رونق و تا اوایل دورۀ اسلامی زنده بوده است. براساس شواهد تاریخی شهری بسیار آباد بوده که گسترۀ وسیعی را در برمی‌گرفته که تا دامنه کوه‌های جنوبی زاگرس امتداد داشته است. این شهر دستخوش تغییرات زیادی شد. ارجان در سال ۱۰۸۵ میلادی بر اثر زلزله ویران شد. کسانی که از زلزله جان سالم به در بردند به جنوب منطقه مهاجرت کردند و شهر بهبهان امروزی را تأسیس کردند. بنابراین، می‌توان گفت دلیل ایجاد شهر کنونی بهبهان «زلزله» بوده است.
شهر قدیمی بهبهان در دورۀ هخامنشی به‌واسطۀ قرارگیری بر سر یکی از مهمترین راههای ارتباطی آن زمان یعنی «راه شاهی» که از لودیه در کنار دریای مدیترانه شروع می‌شده است و شوش را از طریق ارجان به پاسارگاد متصل می‌کرده، از رونق و اهمیت قابل توجهی برخوردار بوده است.
استرابو دربارۀ ارجان زمان هخامنشی می‌نویسد: «در این شهر مردمی زندگی می‌کردند که به آنها اوکسی می‌گفتند و به‌قولی‌دیگر، در دورۀ هخامنشی ارجان جزء سرزمین کی‌ها بوده است.»

محوطۀ باستانی ارجان در کنار رودخانۀ مارون در ١٢ کیلومتری شمال‌شرقی شهرستان بهبهان قرار دارد. زوال ارجان در دورۀ آل بویه آغاز شد. زمین‌لرزۀ سال ۱۰۵۲ میلادی ارجان را ویران کرد

اسکندر مقدونی به هنگام تهاجم به تخت‌جمشید ضمن تصرف منطقۀ ارجان در گذرگاه تنگۀ تکاب پس از نبردی سخت با سردار معروف منطقۀ آریوبرزن و تحمل تلفات زیاد از این معبر عبور کرده و خود را به تخت جمشید رسانده است. تنگ‌تکاب راهی کوهستانی است که در مسیر جادۀ باستانی میان‌رودان واقع بوده تردد به شهر باستانی استخر را ممکن می‌کرد و با گذر از آن جادۀ باستانی خوزستان به فارس متصل می‌شد. طول تنگه حدود پنج کیلومتر است و رودخانۀ مارون از میان آن می‌گذرد. کسی که با تعدادی کمی سرباز مدت‌ها جلوی ارتش بزرگ اسکندر مقدونی ایستادگی کرد. نبرد سپاه ایران به فرماندهی آریوبرزن و سپاه اسکندر مقدونی در این تنگه اتفاق افتاده است. این منطقه را آریوبرزن با ۲۵ هزار سرباز اشغال کرد و به دستور او در این تنگه، دیواری ساخته شد. در زمستان ۳۳۰ قبل از میلاد ، آریوبرزن آخرین موضع نیروهای ایرانی را در برابر نیروهای اسکندر رهبری کرد و با موفقیت ارتش مقدونی را به‌مدت ۳۰ روز در بیرون از کوه‌های زاگرس متوقف کردند. زمانی‌که مقدونی‌ها به محل مورد نظر آریو رسیدند، سربازان ایرانی سنگ‌های بزرگی را از بالای کوه به داخل تنگ‌تکاب هل دادند. علاوه‌بر‌آن، سربازهای ایرانی این گذرگاه را از هر طرف تیر‌باران و سنگ‌باران کردند و تعداد بسیاری از سربازهای اسکندر کشته شدند. این حمله باعث شکست اسکندر در آن روز و دستور عقب‌نشینی به نیروهایش شد. پس از این شکست، اسکندر سپاهیان آریوبرزن را محاصره کرد و او را در نبردی دیگر در این منطقه به شهادت رساند. آثار یک دخمه و مقبرۀ هخامنشی در روستای «حسین‌آباد کوپن» در نزدیکی این تنگه قرار دارد که احتمال می‌رود آرامگاه آریوبرزن است.

مردمی که از زمین‌لرزه در منطقه‌ای که پیش از آن محل نیایششان بود و بهان نامیده می‌شد، در آنجا گردهم آمدند و برای چندگاهی آنجا زیستند و در محلی که بهتر از «بهان» بود شهری را بنا کردند که «بهبهان» نامیده شد.

تنگ‌تکاب دو ورودی دارد. در ورودی شرقی آن سد مارون ساخته شده است و گذر از تنگه اکنون از ورودی غربی ممکن است. در سمت شمال تنگه، ارتفاعات کوه بدیل و در سمت جنوب آن، ارتفاعات کوه خاویز واقع شده‌اند. در دورۀ ساسانی که ارجان یکی از ایالات پنج‌گانۀ فارس محسوب می‌شد از یک طرف بلاد شاپور و از طرف دیگر منطقۀ شوش را از طریق دربند پارس به تخت‌جمشید وصل می‌کرد.
محوطۀ باستانی ارجان در کنار رودخانۀ مارون در ١٢ کیلومتری شمال‌شرقی شهرستان بهبهان قرار دارد. زوال ارجان در دورۀ آل بویه (۹۳۴-۱۰۶۲م) آغاز شد. زمین‌لرزۀ ۱۰۵۲ ارجان را ویران کرد. در سال ۱۰۵۲ پسران آل بویه ابوکالیجار برای تصاحب شهر ارجان با یکدیگر جنگیدند و بین سال‌های ۱۰۵۳ تا ۱۰۵۷ ارجان چندین‌بار دست‌به‌دست شد. گفته می‌شود که تعداد ساکنان مرد در سال ۱۰۵۲ میلادی بیست‌هزار نفر بوده است. در سال ۱۰۸۵، ارجان دوباره در اثر زلزله ویران شد و هرگز بهبود نیافت.
به گفتۀ ابن‌اثیر، به سال ۴۴۴ ق (۱۰۵۲م) خوزستان – ارجان و ایذج (ایذه) دچار زلزلۀ بسیار شدیدی شد. بزرگای این زلزله ۶.۵-۷.۰ برآورد شده است. در این زلزله افراد زیادی زیر آوار رفتند و ابنیۀ بسیاری تخریب و نابود شد. زلزله به‌قدری شدید بود که کوه شمالی ارجان به نام خاویز، ترک خورد و از آن ساخت‌هایی با پله‌هایی از جنس گچ بیرون آمد. احتمالاً این زلزله از دلایل نابودی بسیاری از زیرساخت‌های آبیاری و کشاورزی شهر ارجان بوده‌است. پس از این زلزله، زمین‌لرزۀ دیگری در سال ۴۷۸ ق (۱۰۸۵م.) مجدداً ارجان و حومۀ آن را لرزاند. بزرگای این رخداد ۵.۵-۶.۰ برآورد شده است. ابن‌اثیر دراین‌باره گفته‌ است: «بسیاری از دام‌ها و انسان‌ها به زیر آوار رفتند» و گمان می‌برند که اولین صدمات جدی به پل‌های دوگانۀ ارجان بر روی رودخانۀ تاب (مارون کنونی) متعلق به همین دوره است. سال‌ها بعد این دو پل کامل ویران شده ‌است. در منابع نوینی که به بررسی زلزله‌های تاریخی پرداخته است، این زلزله تأیید شد. به‎این‎ترتیب، این دو زلزله شهر ارجان را ویران و ساخت‌های زیربنایی آن را از بین برده‌ و از جمعیت و اهمیت تجاری ارجان تا حدی کاسته ‌است. مردمی که از زمین‌لرزه در منطقه‌ای که پیش از آن محل نیایششان بود و بهان نامیده می‌شد، در آنجا گردهم آمدند و برای چندگاهی آنجا زیستند و در محلی که بهتر از «بهان» بود شهری را بنا کردند که «بهبهان» نامیده شد. در همین زمان و پس از تقسیمات جدید کشوری بهبهان از استان فارس جدا شد و به استان خوزستان پیوست.
با تخریب شهر ارجان، نام استان «ارجان» نیز ناپدید شد. دربارۀ وجه تسمیۀ شهر بهبهان آورده‌اند که مردمان شهر قدیمی ارجان پس از ویرانی ارجان در سیاه‌چادرهایی بنام بهان می‌زیسته‌اند که پس از سکونت در محل فعلی شهر بهبهان و ساخت خانه‌های گلی آن را بهتر از بهان و یا بهبهان نامیدند. اولین‌باری که نام بهبهان در متون تاریخی به‌طور مستقل آمده، سال ۷۵۰ق (۱۳۴۹م ) است.

مهدی زارع

زلزله‌شناس و رئیس شاخه زمین‌شناسی فرهنگستان علوم

6 1

تصویر نویسنده خوزتوریسم

«مانداییک» زبان رو به فراموشی

«مانداییک» زبان رو به فراموشی

زبانی که کمتر از ۱۰۰ نفر با آن صحبت می‌کنند«مانداییک» زبان رو به فراموشیزبان مندایی، زبانی است که پیروان حضرت یحیی (ع) به آن صحبت می‌کنند؛ یکتاپرستانی که آب مهم‌ترین رکن آیین آنهاست

یونسکو زبان‌ها و گویش‌های در خطر نابودی را به ۶گروه زبان‌های امن، زبان‌های باثبات ولی در معرض تهدید، زبان‌های آسیب‌پذیر، زبان‌های در معرض خطر، زبان‌های شدیداً در معرض خطر، زبان‌های کاملاً در معرض خطر و زبان‌های منقرض‌شده تقسیم کرده است. در این میان طبق اعلام اطلس زبان‌های در معرض خطر جهان، ۲۴ زبان یا گویش در ایران جزء آمار با خطر بالا هستند؛ ۲ زبان «لشان ددان» (آرامی) و «هولالولا» منقرض شده‌اند و در مجموع ‌۳ زبان «سنایا»، «مانداییک»، «کورشی» در شرایط بحرانی قرار دارند. در کل ایران فقط نزدیک به ۱۰۰ نفر از پیروان آیین مندایی به زبان مانداییک صحبت می‌کنند و اگر تلاشی برای حفظ آن صورت نگیرد، شاید چند سال دیگر این زبان در ایران وجود خارجی نداشته باشد.

«تا زمان خلقت حضرت آدم بیش از دو ماه مانده است» همان روزی که «صابئین» منداییِ پیروان حضرت یحیی (ع) در کنار آب‌های جاری، آیین غسل تعمید را برای آغاز سال نو در کنار رودخانه کارون برگزار می‌کنند. آن‌ها حالا جمعیت زیادی ندارند و فقط ۱۲ هزار نفرشان در ایران باقی مانده‌‌اند. شاید مهم‌ترین عامل به‌حاشیه‌رفتن زبان مندایی‌ها همین مسئله باشد؛ کاهش جمعیت و به دنبال آن صحبت به زبان غالب در خوزستان یعنی عربی و فارسی.
منداییان، یکتاپرستانی در اقلیت
برای اینکه بدانیم زبان مندایی چیست و از کجا آمده، بهتر است سری به گذشته مندایی‌ها بزنیم؛ یکتاپرستانی‌ که در مقایسه با دیگر ادیان کمتر شناخته شده‌اند.
چنان‌که «مسعود فروزنده»‌ تاریخ‌پژوه در مقاله «تحقیقی در دین صابئین مندایی» ذکر کرده است «مندا» به معنای علم، شناخت، ادراک یا عرفان، واژه‌­ای از زبان آرامی شرقی است و مندایی به‌معنای پیروان عرفان، پیروان علم الهی یا شناخت هستی.
دین مندایی حدود ۴ هزار سال پیش ظهور کرده است و یک مجموعه ادبی بزرگ تهیه‌شده در قرن هشت میلادی و کتیبه‌هایی گلی و سفالی متعلق به قرن چهارم میلادی از شواهد قدمت این دین است که روی آن‌ها به زبان آرامی، دربار منداییان اطلاعاتی ثبت شده.
وطن اصلی مندایی‌ها از ابتدا فلسطین بوده است، اما همزمان با ظهور عیسی مسیح (ع) مجبور به ترک فلسطین و سکونت در شهر «حران» در بین‌النهرین شدند. دومین مهاجرت بزرگ آن‌ها به جنوب عراق و همچنین منطقه خوزستان در ایران بوده است.
براساس آمارها در اوایل قرن ۲۰ میلادی حدود ۱ میلیون مندایی در ایران و عراق زندگی می‌کردند، اما امروز حدود ۷۰ هزار نفر در سراسر جهان هستند که جمعیت در ایران شاید به ۱۲ هزار نفر هم نرسد.

تنها خانواده‌ای که همچنان به زبان مندایی صحبت می‌کنند،‌ خانواده «چحیلی» هستند و بقیه مندایی‌ها اگر هم این زبان را بدانند، دانش‌شان کامل نیست و با هم به مندایی صحبت نمی‌کنند

فرزندان آب
برخی مندائیان را آخرین نمایندگان زنده آیین «گنوسی» -آیین گنوسی کیشی عرفانی و دارای عقایدی تلفیقی عهد ساسانی می‌دانند و برخی با اشاره به دیدگاه‌های این مذهب درباره نور و ظلمت، اهورا و اهریمن، بر تأثیرگذاری آیین مانوی و زرتشت بر این دین اشاره دارند.
در این آیین، مهم‌ترین رکن، آب است. در کتاب مقدس منداییان یعنی «گنزا ربا» بر اهمیت آب به عنوان منشأ حیات تأکید شده است و از‌این‌رو، منداییان علاوه‌بر اعیاد مذهبی، یک‌بار در هفته نیز در آب غسل می‌کنند. آب گرچه مهم است‌، اما منداییان از آبی که جاری و زنده است، استفاده می‌کنند و به‌همین دلیل همیشه در کنار رودخانه‌ها ساکن می‌شوند.
عید آن‌ها یا «دولا» ۲۶ تیر است، زیرا براساس اعتقاد پیروان آیین مندایی سال نو همزمان با این روز و خلقت حضرت آدم (ع) است. پیروان آیین مندایی ۲ روز آغازین سال نو خود را «دهوا ربا» به‌معنی عید بزرگ می‌نامند. صابئین قبل از عید بزرگ به نظافت خانه‌های خود می‌پردازند و برخی مراسم غسل تعمید را در ساحل شرقی کارون انجام می‌دهند و بعد از آن اعتکاف ۳۶ ساعته خود را آغاز می‌کنند.
منداییان، مندایی نمی‌دانند
شناخت دین مندایی، معرف زبان منداییک هم هست؛ زبانی که طبق اعلام اطلس زبان‌های در معرض خطر جهان، در کنار سنایا و کورشی در شرایط بحرانی قرار دارد و با انقراض فاصله‌ای ندارد.
زبان منداییک، مانداییک یا همان مندایی از گروه زبان‌های آرامی است که منداییان در عبادت‌، گفت‌وگو، نوشتن کتاب و گفت‌وگو با روحانیون مذهبی از آن استفاده می‌کنند.
با‌وجوداین،‌ «سعاد چحیلی» از پیروان این دین به «پیام ما» توضیح می‌دهد: تنها خانواده‌ای که همچنان به زبان مندایی صحبت می‌کنند،‌ خانواده «چحیلی» هستند و بقیه مندایی‌ها اگر هم این زبان را بدانند، دانش‌شان کامل نیست و با هم به مندایی صحبت نمی‌کنند.

استفادۀ کمتر از زبان بومی و محلی فرآیندی است که در کل ایران و دربارۀ همۀ زبان‌ها به‌صورت فراگیر در حال رخ دادن است و کرد و ترک و عرب هم به استفاده از فارسی گرایش پیدا کرده‌اند

گرچه انجمن صابئین مندایی کتاب‌هایی به این زبان منتشر کرده است و ماهنامه‌ «بیت‌مندا» هم با زبان و خط مندایی در میان پیروان این دین توزیع می‌شود، اما چحیلی معتقد است در اقلیت بودن و زندگی در کنار عرب‌ها و فارس‌ها موجب شده حالا زبان اکثر مندایی‌ها عربی و فارسی باشد، در شرایطی که خود عرب‌ها هم کم‌کم به فارسی تمایل پیدا می‌کنند.
او البته برای علاقه‌مندان و همچنین فرزندان منداییان کلاس آموزش زبان مندایی برگزار می‌کند. این کلاس‌ها اگرچه ابتدا با استقبال همراه است، اما بعد خلوت‌ می‌شود.
چحیلی می‌گوید که اصرار به استفاده از زبان مندایی در میان خانواده‌ها یکی از تلاش‌هایی است که برای حفظ زبان در ایران صورت می‌گیرد، اما این کافی نیست.
احیا در اروپا
گرچه زبان مندایی در ایران چندان مورد استفاده نیست، اما مهاجرت منداییان بعد از جنگ ایران و عراق در دهه ۶۰ و پراکنده شدن آن‌ها در کشورهای اروپایی و آمریکایی موجب‌شده مندایی در این قاره‌ها هم مورد توجه قرار گیرد.
«بهنام اسکندری‌» نویسنده خوزستانی که مطالعه‌های زیادی درباره منداییان داشته است به «پیام‌ ما» می‌گوید دانشگاه‌هایی در انگلستان، آلمان، سوئد و عراق در تلاش برای احیای این زبان، آن را آموزش می‌دهند؛ هرچند در ایران به آموزش آن اهمیت داده نمی‌شود.
اسکندری به این سؤال که وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چه کاری برای احیای این زبان انجام داده است، این‌طور پاسخ می‌دهد: «وزارتخانه در روال عادی وظایف خود مانده است، چه برسد بخواهد کاری برای زبان بکند.»
او البته از تلاش برای تشکیل کرسی مندایی‌شناسی در اهواز طی سال‌های گذشته خبر می‌دهد که با مخالفت روبه‌رو شده و به نتیجه نرسیده است.
اسکندری با بیان اینکه حدود ۸۰ تا ۱۰۰ نفر از منداییان خوزستان به زبان مندایی صحبت می‌کنند، استفاده کمتر از زبان بومی و محلی را فرآیندی می‌داند که در کل ایران و درباره همه زبان‌ها به‌صورت فراگیر در حال رخ دادن است و ما شاهد هستیم کرد و ترک و عرب هم به استفاده از فارسی گرایش پیدا کرده‌اند.
او پیشنهادی هم برای حفظ و احیای این زبان دارد و آن تشکیل کرسی زبان‌شناسی مندایی در سطح ملی و برگزاری کلاس‌های آموزشی در سطح محلی است.

حروف مقدس

یحیی مدرسی و سهیلا احمدی در مقاله‌ای با عنوان «تأثیرپذیری واژگانی زبان مندایی از زبان‌های رایج در خوزستان» که زمستان ۱۳۹۸ در نشریه زبان‌شناخت منتشر شده بود، آورده است که زبان مندایی بیشترین میزان واژه‌های قرضی را از زبان فارسی به‌عنوان زبان معیار کشور ایران و زبان عربی به‌عنوان زبان رایج بخشی از مردم منطقه داراست و این واژه‌ها در روند انتقال از زبان مبدأ به زبان مندایی دچار تحولات آوایی نسبتاً قابل ملاحظه و تحولات معنایی محدودی شده‌اند و بیشترین میزان این واژه‌ها را در حوزه معنایی ابزار و اشیای مورد استفاده در زندگی روزمره شاهد هستیم. حروف مندایی از نگاه صابئین مندایی، مقدس‌­اند و هر یک، نیرویی از زندگی و نور دربردارند. به اعتقاد منداییان، یحیی الفبای مندایی یا «آباگادا» را در سن هفت‌سالگی از فرشته‌ای به نام «أنش اثرا» فراگرفته است که هر یک از آن‌ها معنایی دارد.
آ: کمال و نور و زندگی و آغاز و پایان هر چیز
با: پدربزرگ
گا: گبرئیل/ جبرئیل رسول
دا: راه و قانون
ها: حیات بزرگ
وا: چاه ویل برای هر کس که به دستور خداوند گوش فراندهد
زا: پرتو و نور کنش­مند
هه: چشم خداوند
طا: نیکی و خوبی
یا: روز
کا: تاج و اکلیل درخت مقدس آس (مُورد)
لا: زبانی ثناگوی
نا: نور
سا: مادر همه­ زندگی
أی: چشم و یا چشمه­ آب
با: درخت زندگی
صا: صدای نخست توئی
قا: سخن زندگی نخست توئی
شا: خورشید
آ: همان نخستین حرف است

منبع :

روزنامه پیام ما » شماره ۲۵۵۰ » پیام میراث

دین مندایی یا صابئین مندایی آیینی به قدمت حضرت آدم و معتقد به حضرت یحیی -  حقوق نیوز

تصویر نویسنده خوزتوریسم

شنا در رودخانه «دز»

شنا در رودخانه «دز»

با فرارسیدن فصل گرما، از نیمه اردیبهشت تا نیمه مهر ماه، یکی از تفریحات مردم استان خوزستان شنا در رودخانه‌هاست. تفریحگاه ساحلی «دز» که «علی کله» نیز نامیده می‌شود، که یکی از پارک‌های ساحلی پرطرفدار این استان بشمار می‌رود. هر ساله و بخصوص در فصل‌های بهار و تابستان جمعیت زیادی را از شهرهای مجاور به سوی خود جذب می‌کند. این تفریحگاه در پایین دست سد دز و در شمال شهر دزفول واقع شده است.

تصاویر| شنا در رودخانه دز

تصویر نویسنده خوزتوریسم

خراطی در کهن شهر شوشتر

خراطی در کهن شهر شوشتر

خراطی یکی از شاخص ترین و ارزنده ترین صنایع دستی خوزستان است ؛ شهرستان شوشتر نیز یکی از مناطق عمده تولید آن در استان محسوب می شود .

خراطی چوب از صنایع، حِرف و هنرهای مرتبط با چوب است که از دیرباز در کشورمان رواج داشته است. خراطی یکی از کارهای هنری چوبی است که بر روی قطعات چوبی انجام می شود تا یک شی چوبی ساخته شود. اشیایی مانند پایه آباژور، گهواره، صندلی، ظروف، نرده و... اشیایی هستند که با استفاده از هنر خراطی توسط دستگاه خراطی ساخته می شوند. برای ساخت وسایل با استفاده از هنر خراطی، از چوب های نرم و مرطوب استفاده می شود. خراطی چوب در واقع تراش و فرم دادن چوب به وسیله دستگاه خراطی و مغار است. کار خراطی یک کار کارگاهی است و در منزل و ابزار خانگی قابلیت اجرا ندارد.

خراطی چوب از صنایع دستی و هنرهایی است که کم و بیش در اغلب شهرهای ایران رایج است. در خراطی چوب از چوب های مختلفی استفاده می شود ولی از متداول ترین آن ها میتوان به گردو، نارون، توسکا، زبان گنجشک، شمشاد، بید، گلابی، چوب سفید و چنار اشاره داشت.

ضمن آن که در بعضی از مناطق کشورمان چوبهای محلی خاصی هم مصرف می شود از جمله در دزفول نوعی چوب محلی به نام «جغ» و در ایرانشهر «چوب کهور» که در زمره ی درختان بومی منطقه است، مورد استفاده ی خراطان قرار می گیرد. افزون بر چوب، دیگر مواد اولیه ی مصرفی خراطی را سریشم، لاک، الکل، کیلر و لاک سلولزی تشکیل می دهد. ابزار کار خراطان شامل دستگاه خراطی- سنتی یا برقی- سوهان، چاقو، تیشه، مته ی دستی، چکش، گیره، انواع مغار دسته بلند، انبردست، ارّه و... است.

زمانی که انسان به استفاده از ابزار روی آورد از آن برای کار روی چوب نیز استفاده کرد چون چوب نسبت به سنگ لطیف تر و قابلیت بیشتری برای تبدیل شدن داشت ولی استفاده از ابزار پیشرفته ای مانند ماشین تراش کاری به حدود ۱۳۰۰ سال پیش از میلاد برمیگردد. در آن هنگام در مصر دستگاه های تراشی ساختند که به کمک دو نفر کار می کرد؛ یعنی یک نفر چوب را می چرخانید و نفر بعد با ابزار تیز خود به چوب شکل می داد. رومی ها آنرا گسترش دادند بتدریج حالتی مکانیکی به آن دادند.

در قرون وسطی یک پدال به این ماشین اضافه شد تا کار دستی آن کم شود و خراط آزادی عمل بیشتری داشته باشد. امروزه دستگاه های خراطی به یک دینام مجهز هستند تا کار چرخش، کاملاً الکترونیکی انجام شود و خراط با در دست گرفتن ابزار مناسب به چوب، فرم دلخواه را می د

تصویر نویسنده خوزتوریسم

بازار هفده شهریور رامهرمز

بازار هفده شهریور رامهرمز

شهر رامهرمز یا رام هرمزد اردشیر، به گفته مورخان اسلامی، مربوط به سده‌های آغازین دوره ساسانی است. در کتاب شهرستان‌های ایران، رساله‌ای چندصفحه‌ای به زبان پهلوی میانه، بنای این شهر به هرمز اول ساسانی (272 تا 273) نسبت داده‌شده است. این رساله چنین نوشته است: شهرستان هرمزد اردشیران و شهرستان رام هرمزد را هرمز دلیر پسر شاپور ساخت.

حمدالله مستوفی نیز در سده 8 هجری قمری در نزهه القلوب، بنای آن را به اورمزد بن شاپور نسبت داده است، به گفته وی نام رامهرمز به‌مرور رامز شد و امروزه در گویش محلی نام این شهر، رومز تلفظ می‌شود (اقتداری 175).

گذشته از نظریات مورخان اسلامی، سنگ‌نوشته و شناسنامه سنگی نامِ تاریخی رامهرمز که هم‌اکنون در موزه رامهرمز نگهداری می‌شود، یک سند دیگر برای اثبات نام رامهرمز بوده است. این سنگ‌نوشته یا کتیبه نیمه هجایی مربوط به پادشاهی بنام «امرسوئن» است که در آن از شهر هوهنور (رامهرمز کنونی) نام‌برده شده است.

بازار ۱۷ شهریور به گفته بومی‌ها بازار گردلو در محدوده بافت قدیم شهرستان رامهرمز قرار دارد و قدیمی‌ترین بازار این شهرستان است که به صورت سرپوشیده و به سبک معماری تاق قوسی ساخته شده که هنوز سبک سنتی خود را حفظ کرده است.

سید خلیل موسوی

بازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمزبازار هفده شهریور (رضا خانی) رامهرمز

تصویر نویسنده خوزتوریسم

بازار فرحانی اهواز در عید سعید فطر

بازار فرحانی اهواز در عید سعید فطر

بازار سنتی فرحانی در کوی علوی برای خرید روز عید بسیار دیدنی و نماد تلاش و پشتکار جوانان این منطقه بوده است در راستای احیای میراث فرهنگی ملموس و عرضه پوشش عربی محلی همراه با فروش محصولات دیگر از جمله آجیل و شیرینی روز عید فطر می باشد.

میلاد حمادی

بازار فرحانی اهواز در عید سعید فطربازار فرحانی اهواز در عید سعید فطربازار فرحانی اهواز در عید سعید فطربازار فرحانی اهواز در عید سعید فطربازار فرحانی اهواز در عید سعید فطربازار فرحانی اهواز در عید سعید فطربازار فرحانی اهواز در عید سعید فطربازار فرحانی اهواز در عید سعید فطربازار فرحانی اهواز در عید سعید فطربازار فرحانی اهواز در عید سعید فطربازار فرحانی اهواز در عید سعید فطربازار فرحانی اهواز در عید سعید فطربازار فرحانی اهواز در عید سعید فطربازار فرحانی اهواز در عید سعید فطربازار فرحانی اهواز در عید سعید فطربازار فرحانی اهواز در عید سعید فطربازار فرحانی اهواز در عید سعید فطربازار فرحانی اهواز در عید سعید فطر

تصویر نویسنده خوزتوریسم

مناسک خاص عید فطر در خوزستان / «معایده های بزرگ» در راه است

آیین سنتی معایده در اهواز

امسال به دلیل فروکش کردن بیماری کرونا، عید فطر مناسک و آئین‌های خود را باز می‌یابد و باید شاهد برگزاری معایده های بزرگ به مناسبت این روز در خوزستان باشیم.

عید فطر از جایگاه بالایی نزد مردم خوزستان به خصوص مردم عرب این استان برخوردار است و مردم در این روز، مراسم‌های بسیاری را برای وسعت و عمق بخشیدن به دوستی و مهربانی و انسانی دوستی را انجام می‌دهند.

عرب‌های خوزستان دو روز قبل از عید را «ام‌الوسخ» و یک روز مانده به عید را «ام‌الحلس» می‌نامند. «ام‌الوسخ» به معنای روز چرکین است. در این روز مردم عرب به نظافت خانه‌های خود می‌پردازند تا دستاویزی باشد برای خانه‌تکانی. این مردم با ایمان پس از یک ماه روزه‌داری در ضیافت الهی که حال معنوی خود را تغییر داده‌اند و خانه دل خود را حسابی تکانده‌اند اکنون برای ضیافت مهمانانشان در عید فطر خانه‌ها و منازل خود را برای فرارسیدن عید و اکرام مهمان تمیز و آماده می‌کنند. در واقع این مردم دل‌ها و خانه‌های خود را غبارروبی می‌کنند.

روز بعد از «ام‌الوسخ» را «ام‌الحلس» می‌نامند. «ام‌الحلس» نیز که نامی محلی و قدیمی است به معنای روز نظافت و رسیدگی شخصی است که در آن جوانان به ظاهر خود رسیدگی می‌کنند. همه مهیای رسیدن عید می‌شوند و حالا که بوی عیدی به مشام همه رسیده جوان و پیر، مرد و زن و حتی کودکان به نظافت شخصی می‌پردازند. البته واژه حلس دیگر کمتر به کار برده می‌شود. عرب‌های خوزستان برای خرید عید در روزهای پایانی ماه مبارک روانه بازار شده و از کوچک تا بزرگ لباس‌های جدید و نو می‌خرند.

دور ریختن کینه‌ها

ریش‌سفیدان و بزرگان هر خاندان این عید را بهترین زمان برای دور ریختن کینه‌ها و کدورت‌ها میان دو برادر یا آشنایانی که از یکدیگر کدورتی به دل داشته باشند می‌دانند و تلاش می‌کنند با آشتی دادن آنها بذر دوستی و محبت را در دل‌ها بکارند و فضا را برای عید مهیا می‌کنند.

پدر خانواده شب عید فطر، فطریه را کنار می‌گذارد تا نوع‌دوستی را در شب عید هم فراموش نکرده باشد. همه آماده رؤیت هلال ماه شوال می‌شوند، هلالی که دوری از پلشتی‌ها و زشتی‌ها و نزدیکی و روی آوردن به دوستی‌ها و زیبایی‌ها را پس از یک ماه ریاضت و دینداری به ارمغان می‌آورد.

هلال ماه شوال که رؤیت شد ابتدا اعضای خانواده به یکدیگر تبریک می‌گویند و بعد از آن پیرمردان، میان‌سالان و جوانان هر قبیله‌ای شب عید نزد خانواده‌هایی می‌روند که عزیزی را در طول این یک سال از دست داده‌اند تا عید را به بازماندگان تبریک بگویند و به آنها دلداری داده باشند.

صبح عید فطر مادر خانواده حلوایی با خرما و نوشیدنی داغ دارچین که جایگزین چای شده و موادش را از شب قبل آماده کرده درست می‌کند و آن را سر سفره آجیل عید فطر می‌گذارند تا با آن از مهمان پذیرایی کنند و پدر خانه خود را برای آمدن مهمان‌ها و استقبال از آنها آماده می‌کند.

پوشیدن لباس سنتی

صبح عید فطر جوانان هر منطقه و قبیله‌ای با همان لباس عربی دشداشه، چفیه و عگال به تمام همسایگان و آشنایان به صورت دسته‌جمعی سر می‌زنند و مهمان سفره رنگینی می‌شوند که در آن خانه‌ها پهن شده و کام خود را با شیرینی و حلوایی که مادر خانواده صبح روز عید پخته شیرین می‌کنند. خلاصه در خانه‌ها به روی تمام مهمانان باز است و می‌آیند و عید را تبریک می‌گویند

این جوانان سپس بنا به رسم عشایر خوزستان با «هوسه» و پایکوبی کوچه‌های محلات را طی می‌کنند و به منزل ریش‌سفیدان و بزرگان قبایل می‌روند و در مضیف (مکان پذیرایی) گرد هم می‌آیند. برخی در این مجلس به شعر سرایی می‌پردازند و صدای ترنم شعرهای شعبی به گوش می‌رسد. قهوه هم که پای ثابت تمام مراسم‌ها و جشن‌ها چه در غم و چه در شادی در میان عرب‌ها است. قهوه را برای تمام مهمانان آماده و تعارف می‌کنند و با آجیل کام خود را شیرین می‌کنند و تلخی قهوه را همان طور که تلخی زندگی را این روزها از یاد برده‌اند از بین می‌برند. در پایان عید دیدنی از هر خانه‌ای به کودکان آن خانه عیدی می‌دهند.

در روز عید فطر در خانه‌ها باز است و همسایه‌ها با گفتن «یا الله» و «عیدکم مبارک یا اهل البیت» وارد خانه‌ها شده و با گفتن جملاتی نظیر «عیدکم مبارک» و «ایامکم سعیده» و «الله ایعوده علیکم بخیر و عافیة» که ورد زبان کوچک و بزرگ و زن و مرد است به خانه همسایه‌ها می‌روند.

معایده یا همان عید دیدنی که مردم به خانه‌های همدیگر می‌روند یک سنت قدیمی است که در سال‌های اخیر به دلیل شیوع بیماری کرونا و توصیه‌های بهداشتی مراکز درمانی و همچنین شیوخ و علما برای پرهیز از برگزاری مراسم معایده، کم رنگ شده بود به نظر می‌رسد امسال با شکوه خاصی در استان برگزار شود و مردم به دلیل فروکش کردن کرونا می‌توانند معایده های بزرگی را برگزار کنند

عکس: ایسنا

معرفی رسانه

رسانه گردشگری و فرهنگی خوزستان


با مجوز رسمی نشر دیجیتال برخط
مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کشور

شماره مجوز: ۵۰/۲۲۹۰۶

شماره ثبت: ۱۰۱۸۷

کد شامد: ۱۲-۰-۶۵-۲۹۳۹۸۶-۱-۱

رسانه  تخصصی گردشگری و فرهنگی استان خوزستان
منتخب مرحله اول  جشنواره دزفول گرام ۹۷

برگزیده  و رتبه دوم در یازدهمین جشنواره ملی
رسانه های  دیجیتال کشور  سال ۹۸

برگزیده پویش زندگی از نو سال ۹۹

معرفی وشناخت جاذبه های.باستانی.تاریخی
طبیعی.مذهبی استان خوزستان

معرفی اقوام و فرهنگ ملی و محلی و آداب و رسوم اقوام

منتخب گزارشهای تصویری  و رویدادهای  خبری حوزه گردشگری و فرهنگی کشور و استان خوزستان از منابع معتبر خبرگزاریها استانی و کشوری

گروه رسانه ای گردشگری وفرهنگی خوزستان برگزاری همایش ها..کارگاه های آموزشی..نمایشگاه هاو جشنواره های درون استانی و برون استانی بامحوریت معرفی جاذبه های گردشگری و معرفی اقوام و فرهنگ ملی و محلی و آداب و رسوم اقوام خوزستان

مشاوره وراهنمایی به علاقه مندان و دانشجویان درحوزه گردشگری و فرهنگی
اراِیه کلیه خدمات گردشگری در استان خوزستان
برگزاری انواع تورهای گردشگری در سطح استان خوزستان

ارتباط با ما:
۰۹۱۶۶۰۶۲۱۱۳
۰۹۳۰۲۳۱۸۷۴۶
پیوندهاوشبکه های اجتماعی