خوزتوریسم

بیانیه معاونت میراث‌فرهنگی در پی شهادت رئیس‌جمهوری/ توقف ویژه‌برنامه‌های «هفته میراث‌فرهنگی»

در پی شهادت جانگداز آیت‌الله ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهوری اسلامی ایران و همراهان ارجمندشان، معاونت میراث‌فرهنگی کشور، بیانیه‌ای صادر و توقف ویژه‌برنامه‌های هفته میراث‌فرهنگی را اعلام کرد.

به گزارش میراث آریا، در پی شهادت جانگداز آیت‌الله ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهوری اسلامی ایران و همراهان ارجمندشان، معاونت میراث فرهنگی کشور، بیانیه‌ای صادر کرد.

متن بیانیه بدین شرح است:

إنا لله وإنا الیه راجعون. شهادت جانگداز آیت‌الله ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهوری اسلامی ایران و همراهان ارجمندشان را که در راه خدمت به ملت شریف ایران به ملکوت اعلی پیوستند، محضر مقام معظم رهبری، ملت قدرشناس ایران، خانواده معزز شهدا و هیئت محترم وزیران تسلیت می‌گوییم و از خداوند مسئلت داریم تا جملگی مشمول شفاعت مولود کریم امروز، حضرت ثامن الحجج(ع) قرار گیرند.
خانواده بزرگ میراث فرهنگی همانند آحاد مردم شریف و مؤمن ایران در روز میلاد امام رئوف حضرت علی‌بن موسی الرضا(ع)، داغدار رئیس‌جمهور خدوم و مردمی، وزیر امور خارجه خدوم و پرتلاش، نماینده والامقام ولی فقیه و استاندار گرانقدر استان آذربایجان شرقی و سایر همراهان عزیز آنان است و با تأسی از رئیس‌جمهور فقید مردمی و خدمتگزار، در مسیر پیشرفت ایران قوی، مصمم و باایمان گام خواهد برداشت.
به همین منظور، موزه‌ها، پایگاه‌های میراث ملی و جهانی، محوطه‌های تاریخی و اماکن فرهنگی‌تاریخی در ایام پیش‌رو فعال هستند و همراه با مردم داغدار و شریف ایران، عزادار و سیاه‌پوش شهادت خادمان خود خواهند بود.
معاونت میراث فرهنگی با توقف ویژه‌برنامه‌های هفته میراث فرهنگی در همه موزه‌ها، پایگاه‌های میراث ملی و جهانی و اماکن فرهنگی‌تاریخی تحت پوشش خود، در بزرگداشت یاد، نام و خدمات شهیدان گرانقدر یادشده؛ در چارچوب بیانیه‌های هیئت محترم دولت و مراجع استانی، مشارکت شایسته و حضور مؤثر خواهد داشت.
نهضت خدمت ادامه دارد

در

آیت‌الله رئیسی و هیئت همراه به ملکوت اعلی پیوستند

آیت الله سید ابراهیم رئیسی خادم‌الرضا(ع) و هشتمین رئیس جمهوری اسلامی ایران که عصر یکشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ در مسیر بازگشت از مراسم افتتاح سد قیز قلعه‌سی به سمت شهر تبریز، در منطقه ورزقان استان آذربایجان شرقی دچار سانحه هوایی شده بود، به همراه تمامی همراهان، همزمان با شب ولادت امام رئوف علی ابن موسی الرضا (ع) به مقام رفیع شهادت نایل شد.

منابع محلی که هم اکنون در محل حادثه بالگرد حامل رئیس‌جمهور حضور دارند، خبر شهادت رئیس‌جمهور و همراهانش را تایید کردند.

حجت الاسلام آل هاشم، نماینده ولی‌فقیه و امام جمعه تبریز، حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه، مالک رحمتی استاندار آذربایجان شرقی، سردار سید مهدی موسوی فرمانده یگان حفاظت رئیس‌جمهور و تعدادی از محافظین و خدمه بالگرد از سرنشینان بالگرد حامل رئیس‌جمهور بودند.

در همین زمینه دولت جمهوری اسلامی تا ساعتی دیگر بیانیه‌ای را صادر خواهد کرد.

آیت الله سیّد ابراهیم رئیس‌الساداتی ۶۴ ساله هشتمین رئیس‌جمهور ایران بود.

وی متولد ۲۳ آذر ۱۳۳۹ شهر مقدس مشهد بود و مسئولیت‌هایی چون ریاست قوه قضاییه و معاونت اول این قوه، دادستانی کل کشور، عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام و نائب رئیسی مجلس خبرگان رهبری و تولیت آستان قدس رضوی را در کارنامه داشت.

رهبر انقلاب شهریور ماه به مناسبت هفته دولت ضمن قدردانی و تمجید از عملکرد خوب و قوی دولت در برخی بخش‌ها از جمله «کارهای زیربنایی»، «رشد شاخص‌های کلان اقتصادی» و «سیاست خارجی»، گفتند: حضور در بین مردم و مواجهه مستقیم و صمیمی و متواضعانه با آن‌ها، بسیار با ارزش است. ساده‌زیستی، ‌ مواضع انقلابی، روحیه جهادی و بکارگیری جوانان در رده‌های گوناگون مدیریتی را از دیگر کارهای تحسین برانگیز دولت خواندند.

افتخاری دیگری برای خوزستان با درخشش موزه هفت تپه در آئین موزه برتر ایکوم

موزه هفت‌تپه، موزه دولتی کوچکی در شهرستان شوش، برخلاف کوچک مقیاس بودنش، به نگین درخشانی در استان خوزستان تبدیل شده و در سالهای اخیر اقدامات این موزه مورد توجه اهالی میراث فرهنگی قرار گرفته است.

موزه هفت تپه از سال ۱۳۹۷ ، هرساله یکی از برندگان آئین موزه برتر شورای بین‌المللی موزه‌ها در تهران بوده که فعالیت‌های آن با دقت نظاره می‌شود.

امسال نیز، موزه هفت‌تپه برای پنجمین سال متوالی در آیین موزه برتر درخشان ظاهر شد و در شاخص‌های معرفی، کودکان و نوجوانان و فعالیت در فضای مجازی موفق به دریافت جایزه گردید. متولیان موزه هفت‌تپه معتقدند این موزه را از بزرگان تاریخ ایران همچون دکتر عزت الله نگهبان وام گرفته‌اند و باید آن را به شکوه و قدرت خود برسانند. در سالهای اخیر موزه هفت تپه نه تنها تغییرات عمده ای در نظام نمایشی و امنیتی خود انجام داده است، بلکه همواره به محفلی فرهنگی در شهرستان شوش و مامنی برای کودکان و نوجوانان برای رهایی از سختگیری‌های آموزشی و تجربه زیست در تاریخ و طبیعت بوده است.
از آنجایی که موزه هفت تپه در این سالها، به رسالت اصلی و گستردۀ موزه ای خود عمل کرده و اهل فن نیز این عملکرد را مثبت و پیش‌برنده ارزیابی کرده‌اند، نیاز است تا مدیران استانی نیز توجه خود را به این ظرفیت متمرکز کرده و همراه با متخصصان و صاحب‌نظران به پیشبرد اهداف موزه‌ای در موزه هفت‌تپه گام بردارند.
مجموعه رسانه ای گردشگری و فرهنگی خوزستان این موفقیت را به مدیریت موزه ،پرسنل،علاقه مندان به میراث فرهنگی تبریک عرض میکند

موزه ایران باستان

در مجموعه موزه ملی ایران، به عنوان بزرگ‌ترین، مهم‌ترین و قدیم‌ترین موزه کشور، بیشترین یافته‌های باستان‌شناسی حاصل از کاوش‌های علمی از دوران پارینه‌سنگی تا اسلامی در قالب دو موزه «ایران باستان» و «باستان شناسی و هنر اسلامی ایران» به نمایش درآمده است. موزه ملی ایران در سال ۱۳۱۶ خورشیدی در اولین بنای موزه‌ای کشور گشایش یافت. این بنا را آندره گدار، معمار فرانسوی، با الهام از طاق کسرا طراحی کرد و دو معمار ایرانی، عباسعلی معمار و استاد مراد تبریزی اجرای آن را به عهده گرفتند. «موزه ایران باستان» شامل دو موزه «پیش‌ازتاریخ ایران» با آثاری از دوران پارینه‌سنگی قدیم تا اواخر هزاره چهارم پ‌م (یعنی از کهن‌ترین دوران تا پیش از ابداع نگارش) و در «موزه دوران تاریخی» آثاری از اواخر هزاره چهارم پ‌م (یعنی آغاز به‌کارگیری نگارش) تا پایان دوران ساسانی به نمایش گذارده شده است.

عکاس : سید علی صالح

برگزاری نشست علمی و پژوهشی موزه های خوزستان در خانه سمن های اهواز

معاون میراث فرهنگی خوزستان از برگزاری نشست علمی و پژوهش موزه های خوزستان با حضور اساتید مربوطه در خانه سمن های اهواز خبر داد.

به گزارش خبرنگار برنا از اهواز، سید محسن حسینی در خصوص برگزاری این نشست در جمع خبرنگاران اظهار کرد: مجموعه میراث فرهنگی استان به مناسبت هفته میراث فرهنگی و روز جهانی موزه ها برنامه های مفصلی را در اهواز و شهرستان ها تدارک دیده که نشست علمی - ترویجی خانه سمن های استان، نمونه ای از برنامه های یادشده است.

او گفت: همانگونه که اصحاب رسانه مستحضر هستند، شعار امسال ایکوم"موزه ها برای آموزش و پژوهش" است. از همین رو، تلاش شد که در این نشست به مقوله آموزش و پژوهش در موزه های خوزستان پرداخته شود. در نتیجه از مدیران و کارشناسان امر موزه داری در استان دعوت به عمل آمد تا در فضایی دوستانه درباره تجارب خود در حوزه آموزش و پژوهش در حوزه موزه ها صحبت کنند.

معاون میراث فرهنگی خوزستان توضیح داد: سخنران نخست این نشست"سجاد پاک گهر" مدیر اداره میراث فرهنگی خرمشهر و موزه جنگ آن شهر بود که درباره نحوه کارآموزی و کسب تجربه خود در موزه هفت تپه صحبت نمود. او ضمن صحبت درباره تجربه کار با باستان شناسان و خط شناسان برجسته ایرانی در موزه های شوش و هفت تپه به شرح چگونگی مرمت هزاران شیئ به ویژه کتیبه های باستانی پرداخت. پاک گهر معتقد است موزه محل آموزش، پژوهش و کسب تجارب علمی است و آموزش در صدر برنامه های موزه جنگ خرمشهر قرار دارد.

حسینی ادامه داد: پس از آن"هادی میرولی" مدیر موزه باستان شناسی شوش ضمن معرفی برخی از اشیای تاریخی شاخص موزه شوش به ارایه شرحی درباره مرمت ۷۰ شیئ تاریخی در آزمایشگاه مرمت و موزه شوش پرداخت. میرولی همچنین، به برنامه های آموزشی که موزه شوش برای اقشار مختلف جامعه از جمله دانش آموزان برگزار می کند اشاره کرد و سپس به روایت تاریخچه موزه شوش پرداخت و ضمن معرفی تارنما و صفحه مجازی پایگاه و موزه شوش از علاقمندان دعوت کرد تا از موزه شوش بازدید کنند.

او بیان کرد: سپس"عاطفه رشنویی" مدیر میراث جهانی چغازنبیل و میراث ملی هفت تپه به تاریخچه و معرفی موزه هفت تپه و پتانسیل ها و فضاهای آموزشی، پژوهشی و کارگاهی موزه هفته و امکانات معرفی این موزه پرداخت. رشنویی ضمن برشمردن ویژگی های منحصر به فرد موزه هفت تپه و نقش آن در پرورش باستان شناسان برجسته ایرانی از اهمیت و نقش آموزش و پژوهش در برنامه های این موزه سخن گفت و به نقش موزه هفت تپه در معرفی تمدن ایلام باستان به ایران اشاره نمود. او همچنین، از صنایع و دانشگاه ها خواست تا تعامل بیشتری با میراث فرهنگی استان داشته باشند تا فرهنگ خوزستان از این رهگذر بالیده و شکوفا شود.

معاون میراث فرهنگی خوزستان ضمن بیان اینکه"مجتبی گهستونی" فعال رسانه و میراث فرهنگی دیگر سخنران این نشست بود، اضافه کرد: گهستونی با توجه به تنوع موزه ها و محتوای آنها و تعداد رسانه ها میزان محتوای رسانه ای تولید شده درباره موزه ها را ناکافی دانست. ارزیابی‌ ها نشانگر عدم استقبال مردم از اخبار موزه هاست، اما ما سعی می کنیم، صرف‌نظر از اخبار روزانه موزه‌ها به هر بهانه ای به موزه ها بپردازیم. برای نمونه، گزارش های مفصلی درباره کودک و موزه، موزه در سبد خانواده ایرانی، جایگاه موزه در اردوهای آموزش و‌ پرورش، موزه‌های دسترس‌پذیر، ایمنی موزه‌ها و محتواسازی موزه ها در رسانه ها منتشر کرده ایم. حتی در رسانه ها سعی شده با روایت کشف اشیای باستانی مردم را به موزه ها علاقمند کنیم که موجب افزایش آمار بازدید خبر و بازدید موزه ها شده است.

حسینی ادامه داد: "ندا عزیزیه" کارشناس موزه داری و کارشناس ارشد هنر در این نشست علمی درباره شعار امسال ایکوم سازمان جهانی موزه ها پرسش هایی را مطرح و به آنها پاسخ گفت. او درباره تفاوت آموزش در موزه ها و آموزش در مراکز آموزشی سخن گفت و از دانشگاه شهید چمران خواست تا ضمن تعامل بیشتر با میراث فرهنگی خوزستان پژوهش های مستمری را در حوزه موزه های خوزستان انجام دهد. عزیزیه سخنش را با برشمردن کاستی ها و کمبودهای آموزشی در حوزه موزه های خوزستان به پایان رساند.

او توضیح داد: فصل الختام نشست علمی موزه ها"دکتر پرویز طلائیان پور" کادر مجرب اداره موزه های خوزستان بود. او ضمن ارایه مطالبی درباره مبدا تاریخ نگاری در جهان و ارتباط تاریخ نگاری با بایگانی های جهان باستان به ویژه در ایران به تاریخچه آرشیو در ایران باستان و دوره اسلامی و سپس به تشریح ویژگی های اسناد کاغذی دوره صفوی و قاجار پرداخت. طلائیان پور در بخش پایانی سخنان خود شماری از اسناد بازخوانی شده توسط خود را نمایش داده و جزییات مهم آنها را با حضار در میان گذاشت.

معاون میراث فرهنگی خوزستان اضافه کرد: در پایان منصور بزرگمهر دبیر نشست علمی موزه ها برای آموزش و پژوهش یادآور شد که در این نشست با استفاده از "عاطفه تاجمیری" بانوی شاهنامه خوان به عنوان مجری و سرودن ابیاتی از شاهنامه یاد فردوسی بزرگ و زبان پارسی را گرامی داشتیم. همچنین، برخی از دوستان به دلیل شرکت در برنامه های بزرگداشت فردوسی موفق به شرکت در این نشست نشدند، از همین رو، فیلم سخنرانی تمام دوستان در اختیار دوستداران میراث خوزستان قرار خواهد گرفت.

به مناسبت ۱۸ می۲۹ اردیبهشت روز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی:

به شوشتر شهر جهانی بدون موزه خوش آمدید!

هر گردشگری که وارد شهری می شود یکی از اولین مکانهایی که تمایل دارد ببینید موزه شهر است چون بازگو کننده تاریخ ، فرهنگ وآداب و رسوم آن شهر است. شوشتر از جمله شهرهایی که است که در حوزه تاریخ و‌ تمدن، صنعت و هنر، مشاهیر و اسناد و متون پر ارزش کهن و بسیاری مسائل دیگر، همه‌چیز دارد.
سیزده اثر منظومه آبی شوشتر و صدها اثر ثبت ملی با کاربری‌های مختلف و گوناگون ظرفیت‌هایی است که کمتر نقطه‌ای در جهان می‌توان یافت که این‌ها را همه باهم داشته باشد.
در بین این همه اندوخته و ارث با ارزش به‌جا مانده از گذشتگان، اما هنوز مکانی برای عرضه آثار یا اشیا یا اسناد و متون تاریخی ندارد و این برای شوشتر که نام جهانی را یدک می کشد و دوست داران و میراث دوستان ناگوار است.

سالهاست که دوستدارن و فعالین میراث فرهنگی و اجتماعی درخواست احداث موزه را در شوشتر به گوش مدیران و مسولین استانی و کشوری رساندند و مدیران و مسولین مختلف وعده راه اندازی موزه را درشوشتر دادند ولی متاسفانه هیچ کدام هنوز عملی نشده است.

سال ۹۹ مدیرکل وقت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان با اشاره به ساخت موزه شوشتر گفت: شوشتر یکی از شهر‌های کهن و تاریخی استان که دارای یک اثر جهانی می‌باشد و یک سوم آثار تاریخی استان در این شهرستان موجود است.

سید حکمت موسوی افزود: با توجه به داشتن این آثار تاریخی و غنای فرهنگی، ساخت و راه اندازی موزه این شهرستان در دستور کار قرار گرفت.

وی با اشاره به اینکه واگذاری ساختمان قدیم شهرداری شوشتر به عنوان موزه جدید این شهرستان مصوب شده است ادامه داد: در تلاش هستیم تا پایان امسال موزه تاریخی این شهرستان راه اندازی و به بهره برداری برسد

مهندس چهارمحالی از کارشناسان میراث فرهنگی شوشتر :

از ابتدای بروز و شیوع بیماری کرونا بود که تفاهم‌نامه‌ای میان اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان خوزستان و شهرداری شهرستان شوشتر مبنی بر تبدیل ساختمان قدیم شهرداری به موزه باستان‌شناسی عقد شد اما متاسفانه تاکنون مکانی که به عنوان ساختمان شهرداری شوشتر از آن یاد می‌شود به موزه تبدیل نشده است.

وی خاطرنشان کرد: قدمت ساختمان قدیم شهرداری شوشتر از سال ۱۳۱۵ شمسی و با معماری حاج محمدتقی معمار از معماران برجسته اواخر دوره قاجار است. بنای تاریخی ذکر شده در فهرست آثار ملی نیز به ثبت رسیده و قرار بر این بود که پس از تغییرات، تجهیز و مرمت توسط شهرداری به موزه تبدیل شود و حتی درآمد و عایدات بهره‌برداری از آن نیز برای شهرداری باشد.

او بیان کرد: عدم راه‌اندازی موزه باستان‌شناسی از چند سال اخیر تاکنون نشان‌دهنده کارنامه درخشان تمامی مدیرانی است که نام خود را به دوستداران استان خوزستان گره زده‌اند.

شوشتر پتانسیل فراوانی برای احداث موزه های در انواع مختلف دارد که از آن جمله میتوان به موزه آب،موزه حیات وحش، موزه آداب و رسوم ،موزه کار،موزه معماری،موزه تاریخی و باستان،موزه موسیقی و… نام برد.

هر چند در شوشتر میراث دوستانی چون مرحوم استاد نژاد فتحی در قالب مجموعه شخصی *اوسونا* در کافه تارمه به عرض نمایش گذاشته اند ولی یه مکان شاخص و براساس استاندارهای جهانی برای موزه شوشتر لازم است..
امید است که با همت و تلاش دوستداران و فرهنگ دوستان و همکاری مسئولین امر احداث موزه شوشتر عملی شود تا علاقه مندان و میراث دوستان بیشتر با فرهنگ و هنر شهر جهانی شوشتر آشنا شوند.

ابوالفضل مهدی پور

دشت سوسن

دشت سوسن یکی از جاذبه‌های طبیعی استان خوزستان است که در ۳۵ کیلومتری شمال غربی شهرستان ایذه قرار دارد.

این دشت یکی از گذرگاه‌های رودخانه خروشان کارون است و توسط این رود به دو بخش شرقی و غربی تقسیم می‌شود. در واقع عبور رود کارون از میان دشت سوسن، موجب پیدایش اراضی حاصلخیز در این ناحیه شده است.

جریان رودخانه کارون ، ارتفاعات سرسبز و جاذبه‌های تاریخی ، دشت سوسن را به نگین انگشتری خوزستان تبدیل کرده است.

دشت تماشایی و سحرانگیز سوسن ، در فاصله ۳۷ کیلومتری شهر ایذه از زیباترین مناطق طبیعی استان خوزستان است

جریان رود کارون ، وجود چشمه‌های آب، تپه‌ها و ارتفاعات سرسبز، گونه‌های مختلف گیاهی از جمله درختان انار، بلوط، انجیر، بابونه، گل‌های نرگس و شقایق ، جاذبه‌های تاریخی و روستا‌های تماشایی دشت ، سوسن را به نگین انگشتری خوزستان تبدیل کرده است.

در سوسن، رود خروشان کارون با عبور خود سرسبزی ، پرآبی و حاصلخیزی را به این دشت هدیه بخشیده و آن را به دو بخش سوسن غربی و سوسن شرقی تقسیم کرده است که هر یک از آن‌ها زیبایی و طبیعت بکر خود را دارد.

در این دشت روستا‌های پلکانی و با معماری سنتی وجود دارد که برای رسیدن به آن‌ها باید از رود با قایق عبور کنید .

مردمان روستا‌های دشت سوسن بختیاری‌های مهربان و خون‌گرمی هستند که به دام‌پروری و کشاورزی مشغول هستند و محصولاتی، چون برنج کشت می‌کنند.

برگزاری آیین نکوداشت محقق و موزه دار استاد زنده یاد عباس نژاد فتحی در شوشتر

با حضورسردار خادم سید الشهدا فرمانده قرارگاه کربلا،مجید منادی مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان،دکتر سید موسوی فرماندار ، حجت الاسلام والمسلمین حبیب پور امام جمعه ، ارسطو زاده مدیر کل میراث فرهتگی خوزستان و حضور مردم شوشتر ، آیین نکوداشت محقق و موزه دار و نویسنده ی برجسته شوشتر استاد زنده یاد عباس نژاد فتحی در تالاررفرهنگ این شهرستان برگزار شد .

سخنرانی امام جمعه شوشتر ، سردار خادم ، استاد احمد نجفی شوشتری , مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان و مدیر کل میراث استان پخش کلیپ ، تجلیل از خانواده ی استاد نژاد فتحی ، موسیفی محلی و مقامی ، چاووشی خوانی ، شعر خوانی ، رونمایی از پوستر فیلم اوسونا ، رونمایی از عروسک بومی شوشتر از جمله برنامه های اجرا شده در این رویداد فرهنگی، هنری و ادبی بود .

لازم به ذکر است مهمان ویژه این رویداد فرهنگی ،استاد برجسته ی حوزه ی سینما و تلویزیون آقای احمد نجفی شوشتری بودند که حضور ایشان با استقبال بی نظیر مردم همراه بود .

استاد عباس نژادفتحی از فرهیختگان و محققان میراث فرهنگی شوشتر است که بیش از هزاران شی ارزشمند تاریخی را نیز جمع آوری کرده و یکی از موزه‌داران علاقمند بود، صبح امروز، سه شنبه ۲۷ اردیبهشت ماه درگذشت.

وی علاوه بر اینکه احیا کننده قلم نی شوشتر بود، موفق شد نخستین پروانه مجموعه داری اشیا فرهنگی _تاریخی استان خوزستان را از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کسب کند.

این‌مجموعه شامل ۴۰۰۰ شی می باشد که البسه، لوازم خانگی، ابزار کار مشاغل متعدد و متنوع قدیمی شوشتر همچون ابزار کامل طلاسازی، چلنگری، بافندگی، سفالگری، نعل بندی، کشاورزی درود گردی، ابزار مربوط به اعتقادات و باورها، اسنادخطی و... را دربر می گیرد.
قدمت اشیا غالبا مربوط به پیش از ظهور برق و نفت در شوشتر و به بیان تاریخی تا دوره ی صفویه است.
این مجموعه شخصی است و اشیا آن طی بیش از ۴۰ سال توسط آقای نژادفتحی خریداری و جمع آوری شده اند و در حال حاضر در دو شعبه ی کافه موزه ی تارمه و قلعه ی سلاسل در شهرستان شوشتر در معرض نمایش عمومی هستند.
این مجموعه اولین خوزستان و اولین مجموعه کشور است که با مهر وزرات ثبت شده است.
مرحوم استاد در مورد مجموعه چنین توضیح داده است که:
نحوه جمع آوری اشیا مجموعه به این شکل بود که این اشیا ابتدا از زمان سیکل اول دبیرستان با جمع آوری اشیا که دیگر جز وسایل قدیم خانه بودند و دیگر با حقوق آموزش و پرورش اشیا مورد نظر خریداری کردم و آغاز کار نمایشگاه مجموعه ابتدا در آبان ۸۶ و بعد آذر در دانشگاه صنعتی و به عنوان غرفه برتر در جشنواره خوزستان در شوشتر استارت خورد که با همکاری ریاست وقت میراث آقای مهندس ارسطو این مجموعه را تحت عنوان موزه شوشتر اوسونا در زیر زمین خانه تاریخی مرعشی مورد استقبال قرار گرفت و در بازدید عمومی بعض دوستان فرهنگ دوستان اشیایی را اهدا کردند.

ا

چراشوشتر شهر ‌سازه‌های‌ آبی‌ ـ تاریخی جهان، گردشگری آبی ندارد؟

این سوال وجود دارد که چرا شوشتر با برخورداری از سازه‌های آبی ثبت جهانی در یونسکو گردشگری آبی ندارد؟

سازه‌های آبی ـ تاریخی شوشتر مجموعه‌ای به هم پیوسته از ۱۳ اثر تاریخی شامل پل‌ها، بندها، آسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌های دست‌کند و تونل‌های عظیم هدایت آب است. این ۱۳ اثر به‌صورت سیستم واحد هیدرولیکی و در ارتباط با یکدیگر کار می‌کنند و در دوران هخامنشیان تا ساسانیان برای بهره‌گیری بیشتر از آب ساخته شده‌اند.

به گزارش ایسنا، در سفرنامه مادام ژان دیولافوآ، باستان‌شناس فرانسوی، از این محوطه به‌عنوان بزرگ‌ترین مجموعه صنعتی پیش از انقلاب صنعتی یاد شده ‌است. این ۱۳ اثر تاریخی به فاصله کمی از یکدیگر در محدوده شهر شوشتر واقع شده‌اند که با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵، با عنوان سیستم آبی ـ تاریخی شوشتر به صورت یک جا به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسیده‌اند. در برخی وبسایت‌های غیرایرانی از تصویر سازهای آبی شوشتر برای معرفی ایران استفاده شده‌ است.

با این همه، به گفته یک دوستدار میراث‌ فرهنگی، با وجود ۲ رودخانه گَرگَر و شُطِیط که شاخه اصلی رودخانه کارون در شوشتر هستند این شهرستان فاقد گردشگری آبی است و از این ظرفیت برای توسعه گردشگری استفاده نمی‌شود.

ابوالفضل مهدی‌پور در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان این‌که گردشگری آبی یکی از ظرفیت‌های بسیار مهم شوشتر است تاکید کرد: توسعه این نوع گردشگری باید جزو اولویت‌های اداره میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی این شهرستان قرار بگیرد.

او با اشاره به این‌که رودخانه کارون از این شهرستان می‌گذرد و در برخی مناطق دو شاخه می‌شود گفت: شهرستان شوشتر ظرفیت کسب جایگاه ویژه‌ای را در زمینه گردشگری آبی دارد.

مهدی‌پور عنوان کرد: انتظار می‌رود مسئولان ذی‌ربط همکاری لازم را در این خصوص داشته باشند تا بتوان صنعت گردشگری آبی را هر چه زودتر در این شهرستان رونق داد.

در گفت‌وگو با بازار مطرح شد؛

آبادان و خرمشهر نیازمند تورهای ورودی خارجی| نمایشگاه کیش فرصتی برای توسعه گردشگری اروند است

آبا موید راد، یک فعال گردشگری گفت: شهرهای آبادان و خرمشهر نیازمند برگزاری تورهای ورودی گردشگران خارجی به این منطقه هستند.

جبار موید راد در گفتگو با خبرنگار بازار اظهار کرد: برگزاری تورهای ورودی گردشگران خارجی به شهرهای آبادان و خرمشهر، یکی از دغدغه های فعالان گردشگری این دو شهر بوده که خوشبختانه اخیراً با برنامه ریزی سازمان منطقه آزاد اروند یک تور ۱۷۰ نفره اندونزیایی وارد این منطقه شدند.

وی افزود: برای برگزاری تورهای ورودی خارجی باید آژانس های منطقه تقویت و حمایت شوند که مدیر گردشگری سازمان منطقه آزاد اروند اعلام کرده سه دستگاه ون در این خصوص تامین می شود.

این فعال گردشگری با اشاره به نمایشگاه کیش توضیح داد: از ۳۰ اردیبهشت ماه الی دوم خرداد ماه نمایشگاه بین المللی گردشگری کیش با محوریت هتلداری برگزار می شود که فرصت ویژه ای برای توسعه گردشگری منطقه آزاد اروند است. مقرر شده این سازمان در نمایشگاه کیش شرکت کنند و به طور حتم خروجی واقعی آن را نیز بعد از پایان نمایشگاه به صورت موشکافانه بررسی خواهیم کرد.

آژانس های اروند به نمایشگاه کیش اعزام شوند

موید راد ادامه داد: از سازمان منطقه آزاد اروند انتظار می رود آژانس های شهرهای آبادان و خرمشهر را به منظور انعقاد قرارداد با هتل های سراسر کشور برای برگزاری تورهای دوجانبه اروند و دیگر نقاط، به نمایشگاه کیش اعزام کند؛ آژانس های اروند بازوهای گردشگری هستند و حمایت از آنها برای حضور در نمایشگاه کیش سبب تقویت گردشگری این منطقه می شود.

وی با اشاره به ساختار مدیریت گردشگری سازمان منطقه آزاد اروند، تصریح کرد: تخصصی شدن ساختار این مدیریت همواره جزو مطالبات فعالان گردشگری است البته تاکید ما بر روی معاونت شدن مدیریت گردشگری بوده ولی ظاهراً در حال حاضر این امکان فراهم نیست.

این فعال گردشگری خاطرنشان کرد: ضرورت دارد در زیرمجموعه ساختار واحد گردشگری سازمان منطقه آزاد اروند ادارات میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به صورت مجزا تشکیل شود و همچنین انتظار می رود ضمن اینکه از کارکنان بدنه متخصص این سازمان استفاده می شود، فقط افراد بی حاشیه همراه با عملکرد مطلوب انتخاب شوند.

موید راد تاکید کرد: مدیر فعلی گردشگری سازمان منطقه آزاد اروند فردی فعال و خوش فکر است ولی برخی نیروهای واحد گردشگری که حدود ۱۰ سال از حضور آنها در این واحد می گذرد و سال ها است که موجب نارضایتی های فراوان جامعه گردشگری منطقه شدند همچنان تغییر نکرده اند.

وی اضافه کرد: پویایی واحد گردشگری سازمان منطقه آزاد اروند در گروی استفاده از نیروهای متخصص، نخبه، مردمی و بدون حاشیه است و این موضوع در حالی بوده که فعالان گردشگری منطقه مکرراً بر لزوم تغییر برخی نیروهای ناکارآمد فعلی تاکید کرده اند.

منبه: خبرگزاری بازار

میراث فرهنگی دزفول: هیچ یک از خانه‌های قدیمی تخریب شده، تاریخی نبود

رییس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی دزفول در واکنش به ادعای شهردار منطقه ۲ دزفول مبنی بر تخریب ۱۲ خانه قدیمی از جمله یک سازه تاریخی ثبت ملی در این شهر طی ۲ ماه اخیر گفت: هیچ خانه و یا سازه تاریخی در این شهر تخریب نشده است.

حمیدرضا خادم روز پنجشنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا بیان کرد: بارش‌های بی‌سابقه طی ۲ ماه اخیر منجر به ریزش برخی خانه‌ها و سازه‌های قدیمی و مخروبه در دزفول شد که هیچ یک دارای ارزش معماری نبوده و تمام این خانه‌ها مخروبه بودند.

وی با تکذیب تخریب ۱۲ خانه قدیمی در این شهر طی ۲ ماه اخیر افزود: پنج خانه قدیمی و مخروبه و یک ساباط بر اثر بارندگی‌های اخیر در دزفول ریزش کرد و ۲ ساباط دیگر دچار صدمه و ترک خوردگی شده است که هیچ یک ثبت ملی نبودند.

ساباط میرزکیان ثبت ملی نبود

رییس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی دزفول با بیان اینکه بافت تاریخی با بافت قدیم متفاوت است، گفت: خانه تاریخی حداقل باید ۸۰ سال عمر و دارای معماری اصیل باشد که خود این خانه‌ها نیز بر اساس شاخص‌هایی درجه بندی می‌شوند.

وی با بیان اینکه هیچ یک از خانه‌هایی که بر اثر بارندگی‌های اخیر دچار ریزش و تخریب شده‌اند، تاریخی نبودند، افزود: ساباط میرزکیان یکی از سازه‌های قدیمی بود که در بارندگی‌های اخیر دچار آسیب جدی و تخریب شد که این ساباط نیز برخلاف برخی ادعاها ثبت ملی نبود.

خادم، مرمت گذرگاه‌ها را از جمله وظایف ذاتی شهرداری‌ها دانست و بیان کرد: مرمت و نگهداری ساباط‌ها به عنوان معابر عبوری و گذرگاه جزو وظایف شهرداری است و نظارت بر این فرآیند به عهده میراث فرهنگی است.

برخی مالکان به طور عمد به دنبال تخریب خانه‌های قدیمی خود هستند

رییس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی دزفول با بیان اینکه متاسفانه برخی مالکان خانه‌های قدیمی به دنبال تخریب عمدی این خانه‌ها هستند، گفت: پیش از بارندگی‌های اخیر هشدارهای لازم به مالکان خانه‌های تاریخی و قدیمی داده شد تا خسارت به این سازه‌ها کاهش یابد ولی متاسفانه برخی مالکان از فرصت بارش برای تخریب این خانه‌ها سوء استفاده می‌کنند.

وی افزود: جلوی تخریب کامل برخی خانه‌های قدیمی از جمله خانه نادری که طی هفته‌های اخیر بخش‌هایی از دیواره آن توسط مالک تخریب شده بود با ورود سریع میراث فرهنگی و تذکرات لازم، گرفته شد.

جداره خانه‌های قدیمی واقع در مسیر عبوری هیات‌های عزاداری دزفول پایش می‌شود

خادم با اشاره به دغدغه‌های موجود برای عبور هیات‌های عزاداری از بافت قدیمی و احتمال ریزش برخی از خانه‌های قدیمی این مسیر اظهارکرد: پایش جداره خانه‌های قدیمی واقع در مسیر عبور هیات‌های عزاداری که احتمال ریزش آنها وجود دارد با اولویت در دستور کار میراث فرهنگی قرار گرفته است.

وی ادامه داد: پیشنهاد میراث فرهنگی دزفول اقدام مشترک میان میراث فرهنگی، شهرداری، فرمانداری و دادگستری برای رفع خطر جداره خطرناک خانه‌های قدیمی واقع در مسیر عبور هیات‌های عزاداری است.

رئیس میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی دزفول گفت: این اداره نسبت به ایمن سازی مسیر عبور هیات‌های عزاداری از بافت قدیمی این شهر حساسیت و دغدغه دارد و با توجه به نزدیک بودن ماه محرم این موضوع را با اولویت و حساسیت دنبال می‌کند.

خانه های تاریخی مرمت شده دزفول به محلی برای برگزاری رویدادهای مختلف فرهنگی، گردشگری تبدیل شده است

ورود مالکان و سرمایه گذاران برای مرمت خانه‌های قدیمی دزفول با کاربری اقامتی و گردشگری حمایت می‌شود

رییس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی دزفول گفت: بافت تاریخی دزفول با وجود تحمیل برخی خسارت‌ها در بارندگی‌های بی‌سابقه ماه‌های اخیر، تاب آوری قابل قبولی را نشان داد.

وی افزود: خانه‌های تاریخی فاخر متعددی در دزفول وجود دارد که با مرمت و بهسازی امکان بهره گیری از آنها با کاربری گردشگری و اقامتی وجود دارد که از سرمایه گذاران و مالکان این خانه‌ها برای مرمت این میراث فرهنگی حمایت می‌شود.

خادم با بیان اینکه از ورود سرمایه گذاران برای احیای خانه‌های تاریخی دزفول تمام قد حمایت می‌شود، اظهار کرد: اداره میراث فرهنگی دزفول از همه مالکان خانه‌های تاریخی و سرمایه گذاران علاقمند به حفظ و احیای میراث فرهنگی این شهر دعوت می‌کند تا در حفظ میراث تاریخی دزفول مشارکت کنند.

وی افزود: دزفول به دلیل تنوع بالای اقلیمی و ظرفیت‌های بی بدیل طبیعی، فرهنگی، تاریخی و مذهبی یکی از شهرستان‌های چهار فصل کشور است که در طول سال میزبان صدها هزار گردشگر است.

رییس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی دزفول با بیان اینکه این ظرفیت عظیم، بستری مناسب برای سرمایه گذاری در بخش تاریخی و گردشگری این شهرستان را فراهم کرده است، تصریح کرد: این اداره از ورود تمام مالکان و سرمایه گذاران بخش خصوصی برای مرمت و بازسازی خانه‌های تاریخی و قدیمی در این شهرستان حمایت و برای این خانه‌ها کاربری گردشگری و اقامتی صادر می‌کند.

به گزارش ایرنا، شهردار منطقه ۲ دزفول روز گذشته(چهارشنبه) در دویست و چهل و چهارمین نشست رسمی شورای اسلامی شهر دزفول با ابراز نگرانی از ناایمن و ناپایدار بودن بافت قدیمی این شهر و عبور هیات‌های عزاداری در ایام محرم از این بافت، بر لزوم رفع خطر مسیر عبوری هیات‌های عزاداری در بافت قدیم تاکید کرد.

محمد مهرآفرین در آن نشست، از تخریب ۱۲ خانه قدیمی از جمله یک سازه تاریخی طی ۲ ماه امسال در بافت قدیمی دزفول خبر داده بود و خواستار رفع خطر مسیر عبوری هیات‌های عزادرای دزفول از این بافت شد.

دزفول با قدمتی ۹ هزار ساله یکی از نخستین سکونتگاه‌ها و محل‌های شهرنشینی در جهان است و معماری خاص دزفول که آن را با نام شهر آجر معرفی می‌کند از افتخارات این سرزمین است.

۱۰۰ اثر تاریخی شامل خانه، مسجد، حمام، گذر و بقعه در ۲۴۰ هکتار بافت قدیم دزفول وجود دارد؛ این شهر دارای ۲۸ محله قدیمی و در هم تنیده است که معماری بی‌نظیرش، آن را به شهر آجر معروف کرده است.

هم نشینی رود دز با بافت تاریخی و بقاع تاریخی مجموعه بی‌نظیر گردشگری را خلق کرده ولی تخریب بافت قدیم به دلیل نگهداری نامناسب همواره به عنوان یکی از نگرانی‌های مهم دوستداران میراث فرهنگی مطرح بوده است.

هم‌اکنون شهرداری‌های شیراز با ۳۵۰ هکتار، یزد با ۷۴۳ هکتار، سمنان با ۳۵۷ و گرگان با ۲۰۰ هکتار بافت تاریخی دارای شهردار منطقه یا ناحیه ویژه بافت تاریخی هستند و شهرهای اصفهان و دزفول نیز به‌دنبال ایجاد چنین شهرداری هستند.

شهر دزفول با مساحت چهار هزار و ۷۳۰ هکتار دارای ۲۰۰ هکتار بافت تاریخی است.

منبع :ایرنا

بازار قدیمی دزفول

بازار «کهنه» دزفول یا بازار «قدیم» در مرکز این شهر و در کنار محله قلعه قرار دارد. در این بازار چهار راسته موازی که هر یک از آنها شامل یک صنف خاصی است در حال فعالیت هستند. این صنوف شامل: بزازان، آهنگران، خرده فروشان و بازار خراطان است. این بازار که از دیدنی‌ترین بازارهای خوزستان است، به شکل میدانی بزرگ در مرکز شهر و در مجاورت محله قلعه قرار دارد و از راسته‌ها و دالان‌های متعددی تشکیل شده است که هر کدام به بخشی از مناطق اطراف راه می‌یابند. نقشه این مرکز تجاری باستانی به گونه‌ای طراحی شده ‌است که اهالی مناطق اطراف می‌توانند با پای پیاده از کوچه‌های مجاور وارد آن شوند

بازار در مرتفع‌ترین شیب شهر بنا شده‌است و امتداد گذرهای محلات به بازار ختم می‌شود. مراکز محلات و گذرهای اصلی بازار شهر بر اساس توپوگرافی زمین شکل گرفته‌اند و حرکت پیاده از طریق گذرها همگی به بازار ختم می‌شود.

نکته جالب توجه بازار کهنه دزفول، زنده نگه داشتن صنایع دستی و قدیمی است و با قدم زدن در راهروهای پیچ در پیچ آن می‌توانید بازار آهنگران، بزازان، خرده فروشان و خراطان را تماشا کنید.

بازار کهنه از جاذبه‌های دزفول، در گذشته مهم‌ترین مرکز خدماتی دزفول بوده است و همه معاملات در آن انجام می‌گرفته‌ است.

این بازار که از دیدنی‌ترین بازارهای خوزستان است، به شکل میدانی بزرگ در مرکز شهر و در مجاورت محله قلعه قرار دارد و از راسته‌ها و دالان‌های متعددی تشکیل شده است که هر کدام به بخشی از مناطق اطراف راه می‌یابند.

. انواع صنایع دستی از قبیل خراطی (شامل ساخت شمعدانی و قلیان و…) کپو و کرتله بافی، گلیم بافی، سجاده بافی، ورشو سازی، طلاسازی و نمدمالی در بازار قدیم دزفول دیده می‌شود.

در کارگاه‌های ورشوسازی بازار کهنه دزفول ابزار چای‌خوری و سینی و آتشدان ساخته می‌شود. نمدمالی، خراطی، کپوبافی و گیوه‌دوزی نیز از دیگر سازه‌های این شهر به شمار می‌آیند.

یکی دیگر از سازه‌های دستی این شهر کارهای دستی بر روی فلزها می‌باشد که از آن میان می‌توان ورشوسازی، قلم‌زنی روی زر و سیم و زرگری را نام برد.

بازار قدیم در مرکز شهر دزفول قرار دارد و در حال حاضر نیز به عنوان یکی از مراکز اصلی تجارت شهر فعال است. وجود شغل‌ها و راسته‌های قدیمی با شکل خاص معماری مغازه‌ها و فروش برخی صنایع دستی معروف دزفول در این بازار موجب استقبال ویژه گردشگران شده است

.

بقعه امامزاده عبدالله(ع) هندیجان

بقعه متبركه امامزاده عبد‌الله(ع) در ۴۵ كيلومتری جنوب هنديجان در استان خوزستان و ۱۵ كيلومتری شمال بندر ديلم، كنار دريا، جنب آثار باستانی شهر تاريخی «مهروبان» قرار دارد. امامزاده عبدالله فرزند بلافصل امام محمدباقر(ع) دارای پنج فرزند پسر به نام‌های «محمد، محمود، حمزه، اسماعيل و اسود» و دو دختر به نام «فاطمه و ام‌الحسن» بوده است.

این بقعه در جنوب شهر قدیمى مهروبان و با فاصله حداکثر 200 متر کنار دریا قرار گرفته و در هنگام مد دریا از دو محور آب فرا مى گیرد. به نقل از معمران که سینه به سینه از اجداد خود شنیده اند محل فعلى قبر مطهر منزل عبدالرحمن بن عون دمشقى بوده است که هنگام حفارى اطراف بقعه جهت توسعه و باز سازى در عمق دو متر و نیمى، آثار و بقایاى منزل نمودار شد.

بناى قبلى که از خشت و گل بود در سال 1375 تخریب و بجاى آن بناى باشکوهى ساخته شد که داراى ایوان، گنبد، گلدسته و حرم است.

هسته مرکزى بقعه، اتاق مرقد است که به ابعاد 8×8 متر مى باشد و در وسط آن ضریح خاتم کارى و نقره اى نصب است. کف و ازاره حرم با سنگ مرمر پوشش یافته و الباقى دیوار کاشى کارى است. بر فراز بقعه، گنبدى شلجمى به قطر 8 و ارتفاع 17 متر قرار دارد.

ایوان بقعه که مدخل آن است در جانب جنوب قرار دارد و در دو طرف آن دو گلدسته به ارتفاع 23 متر است و سراسر کاشیکاى دارد. مساحت کل بقعه 880 متر است و در حال نماسازى و گسترش مى باشد. جهت رفاه حال زایران، چندین اتاق به عنوان زایر سرا احداث شده است.

اهالى بنا به نوشته بحر الانساب امیر تیمور گورکانى امامزاده عبدالله را از فرزندان حضرت امام محمّد باقر(علیه السلام)مى دانند. اما این ادعا تاکنون به اثبات نرسیده و کتاب بحرالانساب امیر تیمور نیز مورد بحث است.

در اطراف صحن و بارگاه حضرت امامزاده عبدالله دو بقعه بنام شاهزاده محمود و شاهزاده قاسم قرار دارد که مورد توجه اهالى است و کراماتى به این سه بقعه منسوب است.

عکس: ایکنا

میراث علمی و مذهبی خاندان شرف‌الدین شوشتر در یک نگاه

مسجد و کتابخانه شرف‌الدین شوشتر، یکی از میراث‌های تاریخی ارزشمند این شهر است که پیشینه آن به بیش از ۴۰۰ سال می‌رسد. این مسجد و کتابخانه متعلق به خاندان شرف‌الدین است و امروزه زیرنظر محمدعلی شرف‌الدین، معلم و پژوهشگر تاریخ به مردم خدمات دینی و علمی ارائه می‌دهد.

به گزارش ایکنا از خوزستان، مسجد و کتابخانه شرف‌الدین شوشتر، یکی از میراث‌های تاریخی ارزشمند این شهر است که پیشینه آن به بیش از ۴۰۰ سال می‌رسد. این مسجد و کتابخانه متعلق به خاندان شرف‌الدین است و امروزه زیرنظر محمدعلی شرف‌الدین، معلم و پژوهشگر تاریخ به مردم خدمات دینی و علمی ارائه می‌دهد.

عزیز شرف‌الدین، یکی از افراد این خاندان در گفت‌وگو با ایکنا از خوزستان گفت: محمدعلی شرف‌الدین، فرزند آیت‌الله شیخ محمدمهدی شرف‌الدین، یکی از علما و روحانیون برجسته و بنام شوشتر است. تمامی اجداد ایشان از علمای فاضل و دانشمند شوشتر هستند. جد اعلی خاندان شرف‌الدین، سهل بن عبدالله شوشتری است. ایشان در کنار پدرشان، آیت‌الله شرف‌الدین که صاحب چندین کتاب بوده، پرورش یافته و در زمینه تاریخ شوشتر، علما و دانشمندان شوشتر و تاریخ برخی شهرهای استان ـ که در کتابی به نام «تذکره شوشتر» توسط پدرشان مکتوب شده ـ اطلاعات جامعی کسب کرده و بعد از دریافت دیپلم، در رشته زبان و ادبیات فارسی تحصیلات خود را ادامه داد و به استخدام آموزش و پرورش شوشتر درآمد و در دبیرستان‌های فردوسی، کاوه و شهید رجایی به تدریس مشغول شد.

ایشان همانند پدرش شوق و علاقه زیادی به اماکن تاریخی، باستانی پیدا کرد، به‌طوری که اغلب اوقات فراغت، در جهت تحقیق و مطالعه و کاوش در مناطق باستانی شوشتر می‌گذراند. همین امر سبب شد به مدت محدود(یک سال) مسئولیت میراث فرهنگی شوشتر به ایشان واگذار شود. با توجه به اینکه هیچ‌گونه وسیله نقلیه‌ای از طرف اداره در اختیار ایشان قرار نگرفته بود، نامبرده با هزینه شخصی به مناطق دورافتاده و اماکن تاریخی و باستانی می‎‌رفت و ضمن سرکشی، تحقیقاتی در این زمینه انجام می‌دادند. شایان ذکر است که در مدت مسئولیت ایشان، حتی یک ریال تحت عنوان حقوق دریافت نکردند. بعد از فوت پدر بزرگوارشان، امامت مسجد شرف‌الدین را به عهده گرفت و سه وقت صبح و ظهر و عصر و مغرب و عشا اقامه نماز می‌کرد. البته در تمام دو ماه محرم و صفر و همچنین ماه مبارک رمضان، مردم از منبرهای ایشان استفاده می‌کنند که هنوز هم ادامه دارد. ایشان به‌دلیل اعتبار بالایی که نزد مردم شوشتر دارند، بیشتر اوقات به حل و فصل مشکلات مردم می‌پردازند. در حال حاضر ایشان بیشتر اوقات خود را در مسجد و کتابخانه خاندان شرف‌الدین سپری می‌کنند.

خدمات این خاندان به مردم از زمان ابن بطوطه، جهان‌گرد مراکشی که از حدود ۸۰۰ سال پیش میهمان امام شرف‌الدین، یکی از اجداد این خاندان بود، تاکنون ادامه دارد. وسعت این خدمات نه تنها به شوشتر، بلکه به استان و خارج استان نیز گسترش پیدا کرده بود. همسر ایشان(فرزند شیخ محسن شرف‌الدین) نیز در این مسجد و منزل پذیرای عده زیادی از بانوان محله، همسایه و مناطق مختلف شوشتر در زمینه آموزش قرآن و ادعیه است.

کتابخانه شرف‌الدین

کتابخانه شرف‌الدین، در یکی از بخش‌های منزل شخصی آقای شرف‌الدین قرار دارد. یک اتاق سالن مانند با قفسه‌های آهنی که بیش از ۱۰ هزار جلد کتاب را در خود جای داده است. این کتابخانه در سال‌های قبل محل تحقیق و مطالعه بسیاری از علما، دانشمندان و مردم شوشتر بود ولی اکنون به‌دلیل سرقت برخی کتب نفیس این کتابخانه، تنها افراد خاص و مطمئن اجازه استفاده از کتابخانه را دارند. تقریبا ۹۰ درصد کتاب‌ها توسط افراد این خاندان تهیه شده و معدودی توسط اداره ارشاد اسلامی و افراد دیگر به کتابخانه اهدا شده است.

بسیاری از کتب این کتابخانه خطی و همانندی در جای دیگر ندارند. دانشگاه شوشتر و بسیاری از دانشگاه‌های استان و حتی دانشگاه‌های خارج از استان با فرستادن دانشجویان و هیئت‌های علمی و استادان دانشگاه جهت تحقیق و مطالعه خود و تکمیل پروژه‌های علمی از این کتابخانه بهره‌مند می‌شوند. قدیمی‌ترین اسناد و کتب خطی این کتابخانه مربوط به دوران قبل از صفویه است.

مسجد شرف الدین

تاریخ بنای مسجد شرف‌الدین شوشتر سال ۱۰۰۰ هجری قمری و به سبک قدیمی رومی ساخته شده است. این مسجد دارای سه محراب برای فصول مختلف سال تابستان، پاییز و زمستان است. مقبره خاندان شرف‌الدین یکی از جایگاه‌های این مسجد است. چاه عمیق دریایی دارد که الان پر از آب است. شوادون تاریخی دارد که دارای کوره‌هایی است که مربوط به زمان ساسانیان است. این کوره‌‍‌ها سراسر نقاط شوشتر را به همدیگر وصل می‌کرد.

این بنا در سال ۱۳۹۸ از سوی میراث فرهنگی در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است و نماز جماعت در سه وقت در این مسجد برقرار است و تمام مراسم شهادت‌ها، ولادت‌ها و اعیاد در این مسجد برگزار می‌شود.

خاندان شرف‌الدین ریشه عمیقی در تاریخ شوشتر دارند؛ ابن بطوطه در قرن هشتم در سفرنامه خود اشاره می‌کند که میهمان مدرسه امام موسی شرف‌الدین می‌شود و تمجید فراوانی از مکارم اخلاق و فضایل نیای یکی از اجداد ما به نام ملا آخوند جعفر شرف‌الدین می‌کند. وقتی ابن بطوطه مجلس وعظ امام موسی شرف‌الدین را می‌بیند می‌گوید: «مجلس وعظ او را دیدم. مجلس دیگر وعاظ در شام و حجاز در نظرم ناچیز آمد.» ریشه خاندان شرف‌الدین به سهل بن عبدالله شوشتری مذکور در «تذکره الاولیا» شیخ عطار نیشابوری ذکر شده است. شغل اصلی این خاندان، از ابتدا تاکنون آموزش دین، قرآن، نماز و دینداری است که تاکنون در این خانواده همچنان ادامه دارد.

بررسی کتیبه‌های بقعهٔ امامزاده عبدالله شوشتر با محوریت سنگ‌نوشته‌های مناره‌های عصر نادری

سنگ‌نوشته­‌ها و کتیبه­‌های تاریخی دربرگیرنده اطلاعات ارزشمندی هستند که بیانگر برخی وقایع و رویدادهای زمان خودند و می‌توانند بدون هیچ‌گونه واسطه­‌ای پاره‌­ای از اطلاعات عصر خود را به نسل‌های آینده منتقل نمایند.
یکی از بناهای تاریخی شهرستان شوشتر بقعه امام­زاده عبدالله است که تاریخ ساخت آن، با توجه به کتیبه­‌ای که به خط کوفی در ورودی بقعه قرار گرفته، مربوط به سال ۶۲۹ هجری است. این اثر تاریخی به دلیل اهمیتش نزد مردم، همیشه مورد توجه حکام محلی قرار داشته است و این امر باعث شده تا برخی اخبار آن زمان و اسامی احکام حکومتی و غیره بر روی دیوارهای این بنا نصب گردد.
از مهم‌ترین سنگ‌نوشته‌­های ارزشمند این بنا، ۹۷ قطعه کتیبه مربوط به زمان نادرشاه افشار و حکومت محلی عباسقلی­‌خان است که اشعار این کتیبه‌ها سروده رأفت شوشتری از شاعران آن روزگارند که شرحی از مرمت­‌ها و بازسازی دو منار بقعه امامزاده عبدالله را به دست می‌دهند. این سنگ‌نوشته­‌های ارزشمند قرن­‌هاست که به دلیل موقعیت قرارگیری آنها در میانه هر دو منار و در ارتفاعی دور از دسترس و نیز آسیب‌های فراوانی که طی گذر قرن‌ها بر آنها وارد شده از چشم پژوهشگران دور مانده­‌اند.
­پژوهش حاضر می‌کوشد تا ضمن بررسی برخی کتیبه‌های این بنا و نگاهی کارشناسانه به سنگ‌نوشته‌های عصر نادری و بازخوانی آنها خواننده را با برخی از زوایای پنهان تاریخ هنر و ادبیات این دوره شهر شوشتر آشنا سازد.
این پژوهش به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام گردیده و حاصل بررسی میدانی است و در کنار آن از برخی منابع کتابخانه‌ای برای روشن‌تر شدن موضوع بهره­ گرفته شده است.

پژوهشگران:
علی‌محمد چهارمحالی، هادی سرابی شوشتری، علی‌رضا چهارمحالی، فاطمه علیدادی،

برای دانلود مقاله روی تصویر زیر کلیک کنید

به مناسبت هفته میراث‌فرهنگی

خط میخی و سفال‌گری در خانه سمن‌های اهواز آموزش داده شد

به‌مناسبت روز جهانی موزه و هفته میراث‌فرهنگی، کارگاه آموزشی سفالگری و کتیبه‌نویسی با همکاری اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان و خانه سازمان‌های مردم‌نهاد خوزستان برگزار شد.

به‌گزارش روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، سیدمحسن حسینی، معاون میراث‌فرهنگی استان، در حاشیه برگزاری این کارگاه آموزشی که در خانه سمن‌های استان واقع در اهواز برگزار شد، اظهار کرد: آموزش سفال‌گری و کتیبه‌نویسی به عموم مردم و همچنین آشنایی اولیه با شیوه‌های تخصصی سفال و کتیبه‌نویسی در راستای ایجاد علاقمندی بیشتر به حوزه میراث‌فرهنگی در مردم و آشنایی آن‌ها با علوم باستان‌شناسی و کسب و کارهای میراث پایه، از جمله اهداف برگزاری این کارگاه بود.

معاون میراث‌فرهنگی خوزستان با بیان این‌که کارگاه یادشده با همکاری اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان و خانه سازمان‌های مردم‌نهاد خوزستان در ۲۳ اردیبهشت‌ماه به‌مناسبت هفته میراث‌فرهنگی و به مدت چهار ساعت اجرا شد افزود: در واقع، از آنجا که معاونت میراث‌فرهنگی استان خوزستان بر آن است که پس از اتمام امتحانات دانش‌آموزان و دانشجویان عزیز طی تابستان آتی به برگزاری کارگاه‌های آموزشی مختلفی در خصوص علوم باستان‌شناسی مبادرت کند، این کارگاه مقدمه‌ای است برای کارگاه‌های تابستانه میراث‌فرهنگی خوزستان که قرار است با همکاری خانه سمن‌ها و سایر نهادهای علاقمند برگزار شوند.

او در ادامه گفت: در این کارگاه‌ها از اساتید و کارشناسان سفال و صنایع‌دستی خوزستان و متخصصان رشته‌های باستان‌شناسی، زبان‌شناسی و زبان‌های باستانی استان به‌منظور آموزش استفاده می‌شود که این خود نشان‌دهنده حمایت میراث‌فرهنگی خوزستان از نیروهای متخصص بومی استان است که موجب شکوفایی کارشناسان حوزه میراث‌فرهنگی خوزستان در تعامل با علاقمندان این حوزه می‌شود.

حسینی در رابطه با جزئیات کارگاه آموزشی سفالگری و خط میخی عنوان کرد: آموزش این کارگاه بر عهده منصور بزرگ‌مهر متخصص زبان‌شناسی و زبان‌های باستانی معاونت میراث‌فرهنگی خوزستان و اعظم قنواتی‌پور استاد برجسته سفالگری در استان خوزستان بود.

او تصریح کرد: در بخش نخست این کارگاه، منصور بزرگمهر شرکت‌کنندگان در کارگاه را با ریشه و جغرافیای خطوط مختلف میخی، دوره‌های تاریخی خطوط میخی و همچنین سیر تحول خطوط میخی آشنا و پس از آن شرکت‌کنندگان را به نگارش خط میخی با کمک قلم و راهنمای نشانه‌های خط میخی بر روی گِل سفال‌گری دعوت کرد.

معاون میراث‌فرهنگی خوزستان افزود: شرکت‌کنندگان در کارگاه ابتدا مدتی را به تمرین نگارش نشانه‌های میخی پرداختند و سپس واژگان و اسامی موردنظر خود را بر روی گل سفالگری نگاشتند. همچنین، در بخش دوم کارگاه اعظم قنواتی‌پور ضمن ارائه مقدمه‌ای درباره سفالگری، با به کارگیری چرخ سفالگری و به صورت عملی آموزش‌های لازم را به شر‌کت‌کنندگان ارائه کرد و از آن‌ها خواست تا به نوبت پشت چرخ سفال‌گری بنشینند و به طور عملی به سفالگری با چرخ بپردازند؛ خوشبختانه حاصل تعامل اساتید کارگاه و شرکت‌کنندگان، نگارش کتیبه‌های میخی و ظروف سفالی‌ای شد که پس از خشک شدن به رسم یادگار به عزیزان شرکت‌کننده در کارگاه اهداء شدند.

او اضافه کرد: تبلیغات و کارگاه‌گردانی این کارگاه بر عهده خانم زهرا زیلابی از فعالان حوزه تبلیغات و میراث‌فرهنگی بود.

حسینی خاطرنشان کرد: معاونت میراث‌فرهنگی خوزستان به توصیه ارزنده خانه سمن‌های استان از خوراکی و نوشیدنی کاملاً طبیعی برای پذیرایی از میهمانان عزیز استفاده کرد تا فرهنگ سلامت در برگزاری کارگاه‌ها را ارزش نهاده باشد.

او همچنین یادآور شد: برنامه‌های هفته میراث‌فرهنگی، علاوه بر ‌کارگاه کتیبه‌نویسی و سفالگری، شامل یک کارگاه عروسک‌های باستانی و محلی برای کودکان و یک نشست تخصصی در حوزه موزه‌داری برای بزرگسالان به مناسبت روز جهانی موزه‌ها نیز است

25 به مناسبت اردبهشت روز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی،روز پاسداشت زبان پارسی

روایت پل شادروان شوشتر در شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی

پل شادروان ،شوشتر زمانی یکی از بناهای مشهور ایران بود ولی امروزه بخشی از آن باقی مانده است. پیشینه ساخت پل بند شادروان مربوط به دوره شاپور ساسانی است و بر اساس شواهد و مدارکی در زمان شاپور ساسانی پی ریزی و ساخته شده است. پل بند شادروان در ۳۰۰ متری جنوب بند میزان ـ در شمال غربی شوشتر ـ بر روی شاخه اصلی رود کارون (شطیط) ساخته شده است و در حال حاضر بقایای آن در کنار پل آزادگان به چشم می‌خورد.

پل بند شادروان که بنا برگفته ها، یکی از قدیمی ترین پل جهان محسوب می شود؛دارای ۴۴ دهانه بزرگ و ۴۳ دهانه کوچک است.در حال حاضر ۹ دهانه در سمت شمال و ۲۸ دهانه در ضلع جنوبی پل باقی مانده است.طول پل که حدوداً ۵۰۰ متر است،چیزی بیشتر از عرض رودخانه است. در ساختمان این بند دو قوس محدب رو به جریان آب و به سمت شرق و یک قوس مقعر رو به جهت جریان آب قرار دارد.هر چند این قوسها معلول بستر طبیعی رودخانه هستند ولی می توان آنرا در شمار بندهای قوسی بشمار آورد. در کنار پل بند شادروان آسیاب هایی قرار داشته که توسط انرژی آب چرخهای این آسیابها به حرکت در می آمده است و در انتهای ضلع شرقی پل-بند در جایی که پل-بند در شهر وارد می شد،یک سر در عظیم آجری قرار داشته که در هنگام گذشت از پل-بند افراد از زیر این سردر عظیم عبور می کرده اند.

مصالح بکار رفته در ساختمان این پل بند از سنگ لاشه و ملات ساروج بهمراه خاکستر است. عرض پی های پل ۷ متر و عرض دهانه های آبرو آن ۸ متر و ارتفاع از تاج تا کف پل ۱۰ متر است. در ساختمان این پل-بند از سنگهای تراشیده شده که بوسیله بست های فلزی به هم مرتبط شده اند استفاده شده و ۳ سال ساختن شادروان طول کشیده است. برای ساختن پل بند شادروان مسیر رودخانه را توسط سنگهای تراش و منظم فرش کرده و بوسیله بست های فلزی به هم محکم کرده اند. شادروان به معنی فرش و بساط گرانمایه و منقش می باشد. و چون از بند میزان تا شادروان کف رودخانه را توسط سنگ های تراش منظم فرش کرده اند به شادروان معروف می باشد. یکی از دلایل ساخت این پل بند عظیم بخاطر بالا آوردن و آرام نمودن جریان آب توسط پی و پایه های پل بند شادروان و ورود آن به نهرداریون برای آبیاری مزارع میان آب بوده است.

به گفته حکیم فردوسی بزرگ در شاهنامه به موجب روایات شرقی شاپور یکم شاهنشاه ساسانی پس از اسارت والریانوس امپراتور روم او را مجبور کرد که در ساختمان سد نزدیک به شوشتر کار کند.این سد ۱۵۰۰ قدم طول داشت و هنوز هم برای برگرداندن آب کارون به مزارع بکار می رود. احتمال قوی می رود که شاهنشاه ایران اسیران رومی را در ناحیه گندی شاپور و شوشتر مستقر کرده باشد. ایرانیان به مهارت رومیان در فنون بسیار اهمیت می دادند و بلاشک هم سد و پل بزرگ شوشتر عمل مهندسین رومی است .این پل-بند به همراه ۱۵ اثر تاریخی آبی دیگر شوشتر بصورت یکجا به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

پل شوشتر و اشاره‌ی شاهنامه به آن
بر پایه‌ی گفته‌ی فردوسی، شادروان شوشتر بر روی رودخانه‌ی «گرگر» به دستور شاپور نخست ساسانی و به رازی‌گری« برانوش» بنیان نهاده شده است .

برانوش یکی از چند رازی‌گری است که شاهنامه از آن نام می‌برد. برپایه‌ی شاهنامه برانوش سپه‌دار سرزمین بالوینه در روم بوده که در نبردی به دست شاپور گرفتار آمد

همی برد هر سو برانوش را

بدو داشتی در سخن گوش را

یکی رود بد پهن در شوشتر

که ماهی نکردی بروبر گذر

برانوش را گفت گر هندسی

پلی ساز آنجا چنانچون رسی

که ما بازگردیم و آن پل به جای

بماند به دانایی رهنمای

به رش کرده بالای این پل هزار

بخواهی ز گنج آنچ آید به کار

تو از دانشی فیلسوفان روم

فراز آر چندی بران مرز و بوم

چو این پل برآید سوی خان خویش

برو تازیان باش مهمان خویش

ابا شادمانی و با ایمنی

ز بد دور وز دست اهریمنی

به تدبیر آن پل باستاد مرد

فراز آوریدش بران کارکرد

بپردخت شاپور گنجی بران

که زان باشد آسانی مردمان

چو شد شه برانوش کرد آن تمام

پلی کرد بالا هزارانش گام

چو شد پل تمام او ز ششتر برفت

سوی خان خود روی بنهاد تفت

عکس : خوز نیوز

روستای دوستدار ‌کتاب‌ خوزستان به نمایشگاه کتاب تهران رفت

روستای برگزیده نهمین دوره جشنواره روستاها و عشایر دوستدار کتاب در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران حضور دارد.

روستای ساریه از ۲۵ تا ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۳ در بخش جنبی نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران حضور دارد و فعالیت‌هایی که به موجب آن روستای ساریه به عنوان روستای برگزیده نهمین دوره جشنواره روستاها و عشایر دوستدار کتاب شد در غرفه به نمایش گذاشته می‌شود.

به گزارش ایسنا، همچنین رونمایی از ۲ کتاب مرجان ظریفی، نویسنده کودک و نوجوان خوزستانی، اجرای قصه نمایش «همسفر آفتاب» با هدف آشنایی اماکن مختلف استان خوزستان و معرفی عروسک‌های بومی منطقه با اجرای مریم فهیم‌پور در این نمایشگاه به اجرا درمی‌آید.

«کتاب‌ها در دنیای سفالگری» با اجرای مرضیه عویدی، برگزاری «نشست شعر مقاومت خوزستان» با رویکرد فلسطین با حضور شاعر برجسته کشوری مرتضی آل‌کثیر، کارگاه کتابخوانی و مسابقه کتابخوانی و نقاشی ویژه کودکان از دیگر برنامه‌های این روستا در نمایشگاه کتاب تهران خواهد بود.

روایت قصه قهوه و آداب پذیرایی از آن برای معرفی ظرفیت گردشگری استان خوزستان به مخاطبان و همنوایی با موسیقی بومی و محلی منطقه از جمله طرح‌های اجرایی در ایام نمایشگاه کتاب است.

نمایش آثار صنایع دستی دشت آزادگان و نشست نقد و بررسی ادبیات عرب نیز از دیگر عناوین اجرایی روستای دوستدار کتاب ساریه در نمایشگاه کتاب تهران است.

برگزاری کارگاه آموزشی عروسک‌های باستانی و محلی

کارگاه آموزشی عروسکهای باستانی و محلی با همکاری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خوزستان و خانه سازمان های مردم نهاد خوزستان برگزار شد.

معاون میراث فرهنگی استان خوزستان در حاشیه برگزاری این کارگاه آموزشی که در خانه سمن‌های استان واقع در اهواز برگزار شد، گفت: آموزش عروسک ‌با گِل به کودکان و همچنین قصه‌گویی با عروسک‌های محلی و شاهنامه‌خوانی با عروسک سیمرغ در راستای ایجاد علاقمندی بیشتر به حوزه میراث‌فرهنگی در کودکان و نوجوانان و آشنایی آنها با فرهنگ باستانی، محلی و میراث‌فرهنگی ناملموس ایران به ویژه خوزستان انجام پذیرفته است.
سید محسن حسینی، افزود: این برنامه کارگاهی با همکاری میان اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان و خانه سازمان‌های مردم‌نهاد استان در صبح روز ۲۴ اردیبهشت‌ماه به مناسبت هفته میراث‌فرهنگی و به مدت ۴ ساعت اجرا گردیده است.
با توجه به اینکه معاونت میراث‌فرهنگی استان خوزستان بر آن است که پس از اتمام فصل امتحان‌های دانش آموزان و دانشجویان در خلال تابستان پیش‌ رو مبادرت به برگزاری کارگاه‌های آموزشی مختلفی در رابطه با شرح وظایف سازمانی خود از جمله آموزش و ترویج میراث‌فرهنگی ناملموس نماید، این کارگاه مقدمه‌ای است برای کارگاه‌های تابستانه میراث خوزستان که قرار است با همکاری خانه سمن‌ها و سایر نهادها برگزار شوند.
حسینی در ادامه گفت: در این کارگاه از کارشناسان، هنرمندان، صنعتگران و مجریان توانا و برجسته خوزستانی در علوم باستان‌شناسی، صنایع‌دستی و ادبیات شفاهی و ملی جهت آموزش به کودکان استفاده می‌شود که این خود نشاندهنده حمایت میراث خوزستان از شکوفایی کودکان و نیروهای کارشناس بومی استان است.
همچنین حسینی در رابطه با اهمیت آموزش به کودکان گفت: کودکان آینده‌سازان کشور و استان ما هستند و وظیفه ما بعنوان یک سازمان دولتی این است که در حوزه‌های مرتبط با میراث‌فرهنگی به آموزش کودکان بپردازیم تا موجبات شکوفایی ذهنی و شخصیتی آنها در حوزه میراث‌فرهنگی فراهم گردد، زیرا آفرینش نسل‌های بافرهنگ و حامی میراث‌فرهنگی مستلزم ارائه آموزش‌های مربوطه در سنین پایه است. بدون تردید ما در آینده به کارشناسانی نیاز خواهیم داشت تا بعد از ما میراث ملی، محلی و اعتقادی ما حفاظت کرده و شکوفا نماید. رقم زدن چنین آینده درخشانی برای فرهنگ ما بدون برنامه‌ریزی و توسعه منابع انسانی در حوزه میراث‌فرهنگی امکان‌پذیر نیست‌.
حسینی در ارتباط با جزئیات این کارگاه ابراز نمود: آموزش این کارگاه بر عهده بهنوش بساک، زهرا هوری و مهرنوش رفیعی از هنرمندان استان خوزستان بود. همچنین، هماهنگی، مدیریت و کارگاه گردانی برنامه به ترتیب توسط منصور بزرگمهر و افسانه ملک هدایت انجام شد. در بخش نخست این کارگاه، مهرنوش رفیعی کودکان را با ریشه و جغرافیای عروسک‌های محلی بر روی نقشه ایران آشنا کرد و قصه داماهی (مادر ماهی‌ها) یکی از قصه‌های زیبای ماهشهری را برای آنها بازگفت و عروسکهای محلی سراسر ایران من جمله خوزستان را در میان کودکان تقسیم کرد تا با آنها بازی کنند. در بخش دوم زهرا هوری ضمن معرفی عروسک‌های باستانی به هریک از کودکان گِل سفالگری داد و ماکت‌های عروسک‌های باستانی را بعنوان الگو پیش روی آنها نهاد تا با گل عروسک باستانی درست کنند. همچنین، خانم هوری و خانم بساک به مناسبت روز جهانی موزه‌ها به معرفی آثار خوزستان در موزه‌های ملی، شوش و هفت‌تپه پرداختند. در بخش سوم از آنجا که هفته میراث‌فرهنگی با بزرگداشت زبان فارسی و شاعر بزرگ ایرانی فردوسی همزمان شده است و سنت شاهنامه‌خوانی از سنن مهم ادبیات شفاهی ایلات و اقوام خوزستان است، خانم بساک از مجریان توانمند سیمای خوزستان و کانون پرورش فکری کودک و نوجوان، و همچنین مدیرعامل انجمن کودک خلاق جامعه پویا با عروسک سیمرغ در ‌میان کودکان حاضر شدند و داستان زاده شدن زال را برای آنها روایت نمودند.
در پایان برنامه به توصیه عزیزان در خانه سمن‌های استان از کودکان عزیز و والدین آنها با مواد خوراکی کاملاً طبیعی پذیرایی شد. حسن ختام برنامه روایتی درباره مراسم و عروسک باران‌خواهی مردم بهبهان بود که توسط خانم رفیعی انجام شد که خدا را سپاس با بارش باران در شهر اهواز همراه بود.
وی در پایان یادآور شد: برنامه‌های هفته میراث‌فرهنگی علاوه بر ‌کارگاه کتیبه نویسی و سفالگری و همچنین، کارگاه عروسک‌های باستانی و محلی برای کودکان، شامل یک نشست تخصصی در حوزه موزه‌داری برای بزرگسالان به مناسبت روز جهانی موزه‌ها نیز خواهد بود که در هفته جاری در عصر روز چهارشنبه ۲۶ اردیبهشت از ساعت ۱۸ تا ۲۱ در خانه سمن‌های استان برگزار خواهد شد.

بقلم مجتبی گهستونی فعال رسانه و میراث

عکس:سید خلیل موسوی/مهر

از امروز و در راستای توسعه گردشگری:

آبادان و خرمشهر میزبان ۱۷۰ گردشگر از اندونزی خواهد بود

رئیس اداره میراث‌فرهنگی آبادان گفت: در راستای معرفی هر چه بهتر جاذبه‌های گردشگری و پتانسیل‌های اقتصادی خوزستان، ۱۷۰ گردشگر اندونزیایی از شهرهای خرمشهر و آبادان دیدن خواهند کرد.

سید شمس‌الدین نوربخش غفاری با اعلام این خبر گفت: با توجه به مناسبات نزدیک فرهنگی و دینی دو کشور ایران و اندونزی و در راستای توسعه گردشگری، از ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۳ آبادان و خرمشهر میزبان ۱۷۰ گردشگر از کشور اندونزی خواهند بود.

رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی آبادان افزود: یکی از مزیت‌های ویژه رشد و توسعه گردشگری منطقه آزاد و متعاقب آن بهره‌مندی از ارزآوری، حضور گردشگران خارجی و معرفی پتانسیل‌ها و پیشرفت‌های ملی-میهنی به سایر کشورهای متقاضی است که در همین راستا با فرصت ایجاد شده، بخشی از این داشته‌ها را در چارچوب این گشت معرفی خواهیم کرد.

او ادامه داد: با اقدامات و تعاملات شایسته مجموعه گردشگری منطقه آزاد اروند در شهرستان‌های آبادان و خرمشهر در حوزه گردشگری، خوشبختانه با اجرای برنامه‌های متنوع درون منطقه آزاد، برنامه‌های ویژه کشوری و اجرای همایش‌های تخصصی و حرفه ای، حضور گردشگران خارجی به شکل محسوسی افزایش داشته است که این اتفاق که زمینه ساز توسعه اقتصادی در منطقه خواهد بود را باید به فال نیک گرفت.

نوربخش غفاری تاکید کرد: در جدیدترین اقدام منطقه آزاد اروند و با همکاری ادارات میراث‌فرهنگی آبادان و خرمشهر، از امروز شنبه ۲۲ اردیبهشت ماه میزبان ۱۷۰ گردشگر اندونزیایی خواهیم بود که در همین راستا و برای معرفی هر چه بهتر آثار تاریخی و فرهنگی، آداب و رسوم منطقه و ترویج حوزه اقتصادی هنرهای سنتی و محلی برنامه‌های متنوعی تدارک دیده شده است که امیدواریم از فرصت ایجاد شده بهره کافی برده شود.

با حکم قضایی انجام شد؛

تخریب چهار ساخت و ساز غیرمجاز در عرصه محوطه باستانی شهر ارجان بهبهان

رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی بهبهان از تخریب چهار ساخت و ساز غیرمجاز در عرصه درجه یک محوطه باستانی شهر ارجان با حکم قضایی خبر داد.

علی حداد ۲۲ اردیبهشت‌ ماه ۱۴۰۳ با اعلام ابن خبر افزود: ساخت و سازهای یاد شده در عرصه درجه یک محوطه باستانی ارجان انجام شده بود و پرونده این چهار ملک از اوایل سال ۹۷ گذشته در مراجع قضایی در دست بررسی بود که پس از تشریفات قضایی و دریافت حکم قطعی، با همکاری عوامل شهرداری بهبهان و پشتیبانی نیروی انتظامی شهرستان و نماینده اجرای احکام دادگستری، ۱۴۰۰۰هزار مترمربع از اراضی تصرف‌شده که ساخت و ساز و حصار کشی بدون توجه به تذکرات یگان حفاظت و اداره میراث‌فرهنگی انجام شده بود، تخریب شد.

رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی بهبهان ادامه داد: بیش از ۴۲ مورد ساخت و ساز غیرمجاز در عرصه و حریم شهر تاریخی ارجان انجام شده است که از این تعداد، چهار مورد در عرصه تخریب شده است و مابقی در حریم محوطه باستانی بدون مجوز از جهاد کشاورزی و میراث‌فرهنگی، حصارکشی، فنس‌کشی شده و اتاقک‌های انباری درون آن‌ها ساخته شده است که پیگیری آن در دستورکار است و بعد از حکم قضائی و اجرای احکام اجرایی تخریب آن‌ها اجرایی خواهد شد.

او تصریح کرد: این یک هشدار جدی به افراد خاطی است که بدون توجه به اخطار و تذکر نیروهای یگان حفاظت میراث‌فرهنگی که ضابط قضایی هستند به چنین اعمالی اقدام می‌کنند و در صورت مشاهده هرگونه ساخت و ساز بدون مجوز در عرصه اصلی و در حریم باستانی با حکم قضایی این ساخت‌وسازها تخریب می‌شوند و با جریمه سنگینی مواجه می‌شوند.

حداد با بیان این‌که ساخت‌وساز در عرصه محوطه‌ باستانی ارجان همانند سایر عرصه‌های باستانی کاملاً ممنوع است افزود: درخصوص ساخت‌وساز در محوطه ۵۰۰۰ هکتاری شهر باستانی ارجان نیز، چنانچه مجوز جهاد کشاورزی دریافت شود، میراث‌فرهنگی نیز می‌تواند مجوز ایجاد ساخت‌وساز به صورت سنتی را صادر کند.

حداد خاطرنشان کرد: محوطه ۵۰۰۰ هکتاری باستانی ارجان در سال ۹۲ تعیین عرصه و حریم شد و بر این اساس هرگونه دستکاری و ساخت و ساز در عرصه محوطه‌های باستانی ارجان جرم محسوب می‌شود.

در اولین مطالعات پیرامون شهر قدیم ارجان، قدمت این شهر به دوره ساسانیان (۲۲۴–۶۵۲ میلادی) نسبت داده شده است ولی در سال ۱۳۶۱خورشیدی در نزدیکی این محوطه باستانی، آثار یک آرامگاه متعلق به حدود هزاره دوم قبل از میلاد و به دوره ایلامی کشف شد که باب جدیدی در باستان‌شناسی این محوطه تاریخی گشود.

عروسی سنتی ایل بختیاری

کشور ایران از دیرباز بستر همزیستی اقوام متنوعی بوده است. همزیستی که لازمه‌ی تداوم آن، آشنایی بیش از پیش فرهنگ‌ها با یکدیگر است. جامعه‌ی کوچک خانواده، نماد مهر و محبت جوامع بشری بشمار می‌رود. ازدواج در نظر ایرانیان امری مذهبی و عقد قراردادی، میان زن و شوهر است تا بدینوسیله زندگانی مشترک و بقای نسل آدمی تداوم یابد. در جریان این پیوند، آداب و رسوم خاصی شکل می‌گیرد که چگونگی آن با باورهای اهالی منطقه و رسوم رایج در فرهنگ‌های مختلف، ارتباطی تنگاتنگ دارد.

مراسم ازدواج یا در زبان عامیانه «عروسی»، مراسمی سنتی یا آیینی است که طی آن آغاز زندگی مشترک یک زوج، جشن گرفته می‌شود. این رسم در کشورها، فرهنگ‌ها، ادیان و مذاهب، گروه‌های قومی و حتی طبقات اجتماعی گوناگون به اشکال مختلفی برگزار می‌شود. مراسم عروسی در ایل بختیاری، نمونه‌ای زیبا و بی‌آلایش از یگانگی جان‌ها و اشتراک روح زندگی است. حتی مراسم عروسی در ایل بختیاری، در قلب طبیعت انجام می‌پذیرد تا تعهد آیین با تقدس طبیعت در هم بیامیزد.

ازدواج در بين عشاير بختياری بر پايه‌ی سنت‌های کهن، تحکيم روابط خويشاوندی، ايجاد همبستگی و گسترش تيره و طايفه است.

در آداب و رسوم ايل بختياری، موسيقی از جايگاه خاصی نزد افراد ايل برخوردار است و از موسيقی در تمام آيين‌های عروسی استفاده می‌شود.

امروزه لباس تور و سفيد رنگ براي عروس‌ها در بسياری از کشور‌ها و اقوام از جمله کشور ايران مرسوم است. با وجود فراگير شدن رنگ سفيد برای لباس عروسی، عروس‌های بختياری به لباس‌های ملی و سنتی خود وفادار مانده و همچنان از لباس‌های محلی و رنگ‌های شاد و زنده، برای لباس عروس استفاده می‌کنند.

مراسم ازدواج و عروسی بختیاری ها از آن دسته مراسم هایی است که توجه زیادی به آن می شود و بصورت مفصل و بسیار زیبا برگزار می‌شود.

در بين عشاير بختياری، مانند ديگر عشاير، نظر پدر، مادر و بزرگان (پيرزنان و پيرمردان و ريش‌سفيدان و...)، بعنوان ميراث‌داران فرهنگ بختياری محترم شمرده می‌شود. احترام به اين اشخاص و ضرورت حضورشان در مراسم مرتبط با ازدواج، سبب تسهيل در انجام امور شده و کار‌ها بشکل معقولانه‌تری انجام می‌گيرد. آن‌ها در تعيين ميزان مهريه و مبلغ شيربها، همچنين تهيه‌ي سياهه جهيزيه و تعيين زمان عقد و عروسی نقش مهمی ايفا می‌کنند.

یکی از رقص‌های معروف بختیاری‌ها دستمال بازی است که در روز عروسی انجام می شود. در این مراسم زنان، دختران و مردان در یک دایره قرار می گیرند و دو دستمال شروع می کنند به اجرای حرکت های گروهی، آن ها با لباس های رنگی حرکات یکسانی را اجرا می کنند و این حرکات یکی از به یادماندنی ترین بخش هایی است که در عروسی ها اجرا می شود.

عکس: ایرنا/فاطمه عابدی

فاجعه بافت تاریخی در شوشتر؛ تاریخ زیر آب بافت تاریخی شوشتر

نادر نینوایی– جهان صنعت نیوز؛ گزارش‌ها حاکی از آن است که بافت تاریخی شوشتر حال و روز خوشی دارد. پر شدن شوادان‌های (شوادان به معنی نوعی زیرزمین عمیق است که در جنوب غرب ایران رواج دارد) خانه‌های تاریخی با آب و تخلیه نشدن آنها، شرایط پیچیده‌ای را رقم زده و می‌توان گفت بافت تاریخی شوشتر دارد ذره‌ذره زیر خروارها آب غرق می‌شود.

خانه جزایری که قدمت آن به دوره صفوی منتسب شده و نیز خانه تاریخی نجاتیان شوشتر از جمله قربانیان غفلت از بافت تاریخی این شهر هستند. حجم بالای آب جمع‌شده در شوادان خانه نجاتیان گواه آغاز شمارش معکوس برای ریزش این بنای تاریخی است.

مشکل جمع شدن آب در شوادان‌های خانه‌های تاریخی شوشتر و بی‌توجهی مالکان و انفعال میراث فرهنگی داستان امروز و دیروز نیست و مدت‌هاست که انتظار می‌رود اقدامی موثر برای مقابله با این شرایط رقم بخورد.

ابوالفضل مهدی پور از فعالان میراث فرهنگی در تشریح وضعیت کنونی بافت تاریخی شوشتر از عبارت «در معرض نابودی کامل قرار گرفتن این بافت» استفاده کرد، تا عمق فاجعه‌ای که در حال روی دادن است بیش از پیش برایمان آشکار شود.

برای تماشای گزارش جهان صنعت نیوز روی تصویر زیر کلیک کنید

طبیعت بازفت

بخش بازفت در فاصله ۱۹۰ کیلومتری شهرکرد مرکز استان چهارمحال و بختیاری قرار دارد که همیشه به ویژه در فصل بهار به علت طبیعت زیبا و سحرآمیزش مورد توجه گردشگران و مسافران بوده است. این شهر در درهٔ بازفت‌پایین و در محیطی سرسبز و پُر از درختانِ بلوطِ زاگرس جای دارد. این منطقه زیبا به دو بخش بالا و پایین تقسیم میشود که بازفت بالا در همجواری با استان خوزستان قرار دارد. پوشش گیاهی بازفت عموماُ از درختان بلوط و گردو است و همچنین بسیاری از گیاهان دارویی در این منطقه وجود دارد که سهم بسزایی در جذب گردشگر ایفا میکند.

عکاس: رضا کامران سامانی

مکافاتِ حفظِ آثار باستانی خشتی در بارندگی‌ها/ بازدید از چغازنبیل ممنوع و حفاظت از آن بعد از بارندگی‌ استمرار دارد

بارش‌های شدید اگرچه یک موهبت الهی در دوران خشکسالی ایران است اما همان اندازه که برای جبران کم آبی مفید و خوشحال کننده است به همان اندازه حفاظت از آثار ملی و جهانی که با خشت و گل ساخته شده‌اند، را دشوار می‌کند.

به گزارش خبرنگار ایلنا، معبد باستانی چغازنبیل، این زیگورات دوران عیلامی که تمام آن حدود ۴ هزار سال قبل با خشت و گل ساخته شده است نخستین اثر ثبت جهانی شده ایران در سال ۱۹۷۹ در فهرست میراث جهانی یونسکو است.

اما بخش‌هایی از آن هر سال با بارندگی‌های موسمی خوزستان شسته می‌شود و این اتفاق فعالیت حفظ و نگهداری این اثر را بیش از آثار سنگی نظیر تخت جمشید و… دشوارتر می‌کند.

خسارت بارش‌ها بر محوطه‌های خشتی بیشتر است

عاطفه رشنویی، مدیر پایگاه میراث جهانی چغازنبیل در گفتگو با ایلنا به شیوه‌های حفاظت و نگهداری از این محوطه باستانی ثبت جهانی شده در طول سال، قبل و حین و بعد از بارندگی‌ها اشاره می‌کند و می‌گوید: میراث جهانی چغازنبیل یک محوطه باز و مملو از آثار تاریخی خشت و گل است. بنابراین بارش‌ها بیشترین آسیب را به چنین محوطه‌ای وارد می‌کند.

او می‌گوید: محوطه‌ها و بناهای باستانی خشت و گل نیازمند مدیریت در پیش، حین و پس از بارش است. یعنی مدیر یک محوطه باستانی خشت و گل باید همیشه با سامانه‌های هواشناسی همراه شود و در مورد چغازنبیل ما همیشه آماده بارش‌های موسمی خوزستان که دانه درشت‌تر و سریع‌تر هستند و آسیب‌های زیادی به بدنه‌های خشتی میراث جهانی چغازنبیل وارد می‌کنند، هستیم.

رشنویی با اشاره به فعال بودن کارگاه‌های خشت زنی و کاهگل‌سازی محوطه باستانی چغازنبیل در تمام طول سال، گفت: کارگاه‌های خشت زنی چغازنبیل با حضور پرسنلا و کارگران شریف و نجیب و زحمتکش این محوطه باستانی در تمام طول سال فعال است تا زمینه حفاظت از این محوطه باستانی در پیش از بارش‌ها فراهم باشد.

گزارش کامل ایلنا در ادامه نوشته

منبع : ایلنا

در گفت‌وگو با ایلنا مطرح شد؛

بلاتکلیفیِ ۵ هزار گورِ جمعی در چگاسفلی

دلیل نادیده گرفتن مهمترین ذخیره ۶ هزار ساله انسانی چیست؟

چگاسفلی به‌عنوان مهمترین مرکزیت سیاسی، اقتصادی و آیینی جنوب و جنوب غربی ایران در هزاره پنجم میلاد و مهمترین ذخیره‌گاه غنی انسانی در ۶ هزار سال قبل همچنان از داشتن یک سایت موزه محروم است. کاوش‌های باستان‌شناسی این محوطه تاریخی ارزشمند از سال ۱۳۹۸ تعطیل شده و تکلیف ۵ هزار گور جمعی عهد باستان با ویژگی‌های استثنایی در ابهام باقی مانده است.

به گزارش خبرنگار ایلنا، سال ۱۳۹۴ بود که کلنگ باستان‌شناسان در جنوب شرق خوزستان و محوطه باستانی «چگاسفلی» فرود آمد و یکی از مهمترین گورستان‌های باستانی ایران با ۵ هزار گور سر از خاک بیرون کشید. گورهای کاملا طراحی شده که به‌گفته سرپرست هیات باستان‌شناسی این محوطه باستانی با تشریفات خاص ساخته شده بودند. به‌طوری که برای نخستین بار در تاریخ بشر، باستان‌شناس‌ها با گورهای آجری ۶ هزارساله مواجه شدند.

گورهای آجری تنها کشفیات باستان‌شناسان در محوطه باستانی چگاسفلی نبود. جمجمه‌های خربزه‌ای در گورهای دسته‌جمعی و خانوادگی با شیوه تدفین خاص از دیگر کشفیات این منطقه استراتژیک باستانی محسوب می‌شد که باستان‌شناسان را متحیر کرد. آنطور که عباس مقدم (سرپرست کاوش‌های باستان‌شناسی چگاسفلی) به ایلنا می‌گوید: فقط در یکی از گورها ۵۲ اسکلت شناسایی شد و در گور دیگر ۱۲۰ اسکلت انسانی وجود داشت.

با این وجود، این محوطه ارزشمند تاریخی در کارنامه باستان‌شناختی خود تنها ۴ فصل کاوش دارد که از سال ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۸ به طول انجامید. پس از آن نه کاوشی در این محوطه صورت گرفت و نه این گورستان ارزشمند باستانی به سایت موزه تبدیل شد.

«عباس مقدم» سرپرست هیات باستان‌شناسی چگاسفلی، در رابطه با اهمیت تاسیس موزه چگاسفلی می‌گوید: سالهاست که برای تاسیس سایت – موزه چگاسفلی و ساماندهی حجم وسیعی از گورهای باستانی تلاش کرده‌ام، تلاشی که متاسفانه هیچ‌گاه به نتیجه نرسید.

او با بیان اینکه چگاسفلی ذخیره غنی ۶ هزارساله ایران است، ادامه می‌دهد: یک ثروت و غنای فرهنگی به نام چگاسفلی داریم. این محوطه باستانی، نقطه کانونی برای به‌حرکت درآوردن بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی منطقه است. به عبارتی نوعی تلنگر در ظرف آب، شما وقتی به ظرف آب تلنگر می‌زنید شعاع آن به تمام دیواره‌های ظرف می‌رسد و چگاسفلی دقیقا دارای چنین ویژگی منحصربه‌فردی است. محوطه‌ای اگر هر جای دنیا بود، پیرامون آن حصار می‌کشیدند و نه‌تنها مطالعات باستان‌شناسی آن متوقف نمی‌شد که با حرکت چرخ‌های توسعه پایدار منطقه، اقتصاد آن هم رونق می‌گرفت. اما این محوطه ارزشمند هم‌اکنون به امان خدا رها شده است.

مسئولان اهمیتی برای چگاسفلی قائل نیستند

مقدم معتقد است، اگر به چگاسفلی توجه شود مردم نه تنها به این محوطه که به ارجان و حفاظت از آن هم اهمیت می‌دهند. درحال حاضر مردم از اینکه مسئولان در این محوطه باستانی هیچ اقدامی نمی‌کنند، ناراحت هستند.

او می‌گوید: سال گذشته جوانانی که دوستدار میراث فرهنگی بودند و به‌شدت از این منطقه تاریخی محافظت می‌کردند طی تماس تلفنی با بنده ابراز ناراحتی کردند که چرا مسئولان اهمیتی برای چگاسفلی قائل نیستند و حمایتی از مردم و دوستداران میراث‌فرهنگی در جهت حفظ این محوطه نمی‌کنند؟ در حالی که چگاسفلی یکی از بهترین مقاصد گردشگری خوزستان است که در فاصله ۱۵ کیلومتری از دریای خلیج‌فارس قرار گرفته و این ظرفیت را دارد که به قطب گردشگری خوزستان تبدیل شود.

سرپرست کاوش‌های باستان‌شناسی چگاسفلی می‌گوید: این محوطه باستانی نیازهای متعدد دارد. اما درحال‌حاضر مهمترین نیاز آن تاسیس سایت موزه است که برای تاسیس سایت موزه کافیست ایمان پیدا کنیم که سایت‌های تاریخی ثروت ما هستند نه دردسر! اگر صرفا در بخش گورستانی چگاسفلی سایت موزه احداث کنیم شک نکنید به‌خاطر اهمیت این گورها، با سیل گردشگر از نقاط مختلف ایران و دنیا مواجه می‌شویم.

چگاسفلی ویترینِ فرهنگِ شوش و انشان

عباس مقدم با بیان اینکه سایت –موزه چگاسفلی می‌تواند استثنایی‌ترین موزه خاورمیانه باشد، ادامه می‌دهد: گورستان باستانی چگاسفلی بسیار متمایز از گورستان‌های هم‌دوره خود است. این گورها کاملا طراحی شده و با تشریفات خاص ساخته شده‌اند به طوری‌که برای نخستین بار در تاریخ بشر، آجر را در گورهای باستانی مشاهده کردیم.

او می‌گوید: در هزاره پنجم پیش از میلاد، یک اتفاق خاص در مغز انسان‌های آن زمان رخ داد که قوت گرفتن موضوعات مذهبی در جامعه انسانی ۶ هزار سال پیش بود. اتفاقی که تا آن زمان وجود نداشت. مردم آن دوره مردگان خود را کف خانه‌ها دفن می‌کردند و در همان دوره است که تصمیم به ایجاد مکانی گرفتند که مردگان خود را آنجا دفن کنند.

«آیا محوطه باستانی چگاسفلی دارای ویژگی خاص تدفین است؟» عباس مقدم در پاسخ به این سوال می‌گوید: در ایران ۵ محوطه وجود دارد که شاخصه‌های گورستان باستانی چگاسفلی را دارد. یکی از این محوطه‌ها شوش است که دمورگان اوایل قرن بیستم به حفاری آن پرداخت. محوطه دیگر هکلان در کوه‌های ایلام است و محوطه آباد که در دشت زهره واقع شده است. نکته جالب اینجاست که در دشت زهره فقط چگاسفلی نیست. یک گورستان هم اخیرا به واسطه حفاری غیرمجاز کشف شد که دارای شاخصه‌های گورستان باستانی است.

وجود ۵ هزار گور تاریخی در چگاسفلی

این باستان‌شناس معتقد است: پراکندگی گورها در چگاسفلی بسیار زیاد است. هم‌اکنون نزدیک به ۵ هزار گور تاریخی در این محوطه وجود دارد و با توجه به محوطه‌ای که از نظر من یک نیایشگاه است و در چگاسفلی آن را کاوش کردیم، به‌نظر می‌رسد این محوطه تاریخی از یک مرکزیت سیاسی، اقتصادی و آیینی برخوردار بوده است. چراکه هم وسعت آن بسیار بیشتر از دیگر محوطه‌هاست و هم موقعیت منطقه و قرارگیری آن در نزدیکی خلیج‌فارس و برخورداری از تمام دستاوردهای فرهنگی شوش و انشان، این منطقه را دارای جایگاه تمدنی خاص کرده بود.

مقدم می‌گوید: چگاسفلی نه‌تنها دریایی از اطلاعات علمی و داده‌های تاریخی و باستانی برای باستان‌شناسان است که به نوعی آیینه عبرت هم به شمارمی‌رود. او می‌گوید: زمانی که در چگاسفلی درحال کاوش بودیم مردم منطقه می‌آمدند و در کنار محوطه نماز می‌خواندند و برای آن‌ها خیلی جالب بود که انسان‌ها به زندگی پس از مرگ آگاه بودند و مردگان خود را به این شیوه تدفین می‌کردند.

او می‌گوید: با تمام اطلاعات علمی موجود از محوطه چگاسفلی و رفت و آمدهایی که برای تاسیس موزه داشتم هیچ اتفاقی برای این محوطه باستانی و انتفاع مردم و جوامع محلی رخ نداد.

مقدم می‌گوید: سال ۹۵ جلسات بسیاری با استاندار و معاونین خوزستان برگزار کردم و ساعت‌های زیادی از اهمیت این منطقه صحبت کردم. همان زمان معاون مالی و برنامه و بودجه استانداری ۵ میلیارد بودجه برای تاسیس موزه چگاسفلی اختصاص داد که با برکناری مدیر وقت تمام طرح‌ها زمین گذاشته شد و هیچ اتفاقی رخ نداد.

این باستان‌شناس معتقد است، تازمانی‌که هیچ اقدامی در جهت حفاظت از محوطه‌های باستانی و رونق اقتصادی مردم منطقه نشود با ده‌ها نیروی یگان حفاظت هم نمی‌توان از منطقه پاسداری کرد.

او می‌گوید: وقتی مردم ببینند که زندگی‌شان از آمدن گردشگر و حفظ محوطه‌های باستانی رونق می‌گیرد به خودی خود تبدیل به حافظ میراث‌فرهنگی می‌شوند و زمانی که دولت با احداث یک موزه، کوچکترین گام برای حفاظت از میراث فرهنگی برنمی‌دارد. مردم هم این ثروت بزرگ را نادیده می‌گیرند.

او می‌گوید: درست است که میراث‌فرهنگی بودجه ندارد اما اگر همت و عزم جدی داشته باشد با شرکت‌های نفتی و بنادر که در آن منطقه مستقر هستند، می‌توانند وارد مذاکره شود و با تفاهم‌نامه‌ای بخشی از بودجه را تامین کنند.

مقدم اعلام کرد: طی ۸۰ روز کاوش باستان شناختی که در چگاسفلی داشتیم به دلیل حفاظت از محوطه، هیچ اطلاع‌رسانی انجام ندادیم. اما در ۸۰ روز ۴ هزار و ۲۰۰ نفر از محوطه بازدید کردند. درحالی که هیچ اطلاع‌رسانی صورت نگرفته بود. بنابراین اگر یک سایت موزه در چگاسفلی احداث شود، معتقدم که حداقل سالی ۱۰۰ هزار گردشگر روانه این محوطه باستانی خواهند شد که این اتفاق با توجه به پتانسیلی که این منطقه دارد، می‌تواند باعث ساخت مسیرهای گردشگری شود و بهبهان رونق دوچندان پیدا کند.

منبع:ایلنا

تَشکوه، اژدهایی که قرن هاست دامان زاگرس را می سوزاند/ آتش یا پدیده ژئوتوریسمی

وارد خوزستان که می شوید، آدرس های گردشگری بسیاری پیش روی شماست. یکی از جاذبه هایی که باید در ورود به این استان سراغ آن را از بلدهای محلی گرفت، تشکوه در رامهرمز است.

بهنام رضایی مالمیر، کارشناس ارشد تاریخ ایران در یادداشتی نوشت: خوزستان کم جاذبه ندارد. جاذبه هایی که هر کدام از آنها با خود گفته ها و ناگفته های بسیاری به همراه دارند. می گویند استان خوزستان، ایران کوچک است. سرزمینی که هم برف دارد، هم صحرا. اقلیمی که دریا، رود، خشکی، کوه، جنگل، تالاب، گرما و سرما و هرآنچه باید را در کالبد این اقلیم جمع آورده اند و نام این سرزمین منحصر به فرد را خوزستان گذاشته اند.

در خوزستان جدای از بخش تاریخ و میراث فرهنگی، جاذبه هایی رمزآلود دیگری نیز در حوزه تاریخ طبیعی وجود دارد که بسیاری از آنها شناخته و بخشی دیگر نیاز به معرفی بیشتر دارند. یکی از این جاذبه های رمزآلودی که بایدسراغ آن را از بلدهای محلی خوزستان گرفت، تشکوه در رامهرمز است.

برای دیدن این جاذبه طبیعی باید ابتدا به رامهرمز رفت و از آنجا در امتداد روستای ماماتین در جاده رامهرمز به سمت رودزرد سراغ این روستا را از بلدهای محلی گرفت. دقیقتر اینکه تشکوه در مسیر خدیجه و ماماتین، بعد از روستای گنبد لران، ۱۳۰ کیلومتری جنوب شرق اهواز و در ۳۵ کیلومتری جاده رامهرمز-ایذه، قبل از رودزرد واقع شده که در سال ۱۳۹۰ در فهرست آثار طبیعی ایران به ثبت رسیده است. این مسیر و جاده های منتهی به تشکوه از گذشته‌های دور گردشگران بسیاری را از داخل و خارج کشور به چشم خود دیده است و همچنان چم به راه بازدیدکنندگان دیگری است تا ناگفته های خود را گرم تر از همیشه روایت کند.

«تَش» همان آتش است که در زبان محلی و گویش لری اینگونه به اختصار استفاده می شود و به‌دلیل وجودشعله‌های کوچک و بزرگ در دل کوه، آن را تشکوه« کوه آتش» نامیده اند. تصویر این آتش های ریز و درشت در بندبند کوه، در شب جلوه ای زیبا را ایجاد می کنند که هر بیننده ای را مجذوب خود می کند.

بنا به نظر کارشناسان زمین‌شناسی دلیل شعله‌ور شدن تَشکوه، گوگرد موجود در زمین و تصاعد گاز طبیعی از اعماق به سطح است. گازهای هیدروکربوری از لایه‌های مختلف زمین عبور و از هر درز و شکافی در سطح زمین به بیرون نشت می‌کنند و شعله‌ور می‌شوند، به‌طوری که هنگام شب، نور سوختن این گاز بیشتر دیده می‌شود. نکته جالب توجه این است که در مجاورت تشکوه به‌دلیل وجود گاز متصاعد شده در هوا نمی‌توان آتش دیگری روشن کرد.

در خصوص تاریخ و گذشته تَشکوه، اطلاعات و اسناد چندانی در دسترس نبوده و همین موضوع کار را برای پژوهشگران حوزه گردشگری سخت کرده است. در سال ۱۹۷۶ سر دیوید پارداین فراست، روزنامه نگار و مجری سرشناس بریتانیایی اقدام به ساخت مستندی تحت عنوان چهارراه تمدن می کند که در بخشی از این مستند به موضوع اکتشاف نفت در ایران پرداخته است. این مستند یکی از محدود اسناد مهم و قابل اتکا درباره تشکوه است.

دیوید فراست در آغاز این مستند، بدون ذکر نام منطقه یک کوه آتشین را به ما نشان می دهد که با بررسی دقیق تصاویر، نشانه ها و آدرس ها، می توان گفت که دیوید فراست در سفر به جنوب، تشکوه را دیده و از این جاذبه به عنوان بخشی از تاریخ چهارراه تمدن یاد کرده است. او در این فیلم با نمایش یک کوه آتشین، فیلم را از زبان گوینده اینگونه آغاز می کند« در اوایل قرن، گروهی از جویندگان نفت وارد منطقه دورافتاده ای از ایران شدند. آنها شعله های آتشی را دیدند که از زمین خارج می شد. آتشی که قرن ها از چشمه های نفت خام در حال سوختن بود. این شعله ها که زمانی مقدس شمرده می شدند-آنها( جویندگان) را به دامنه های زاگرس کشاند.»
شعله های زیبای آتش در غروب دل انگیز رامهرمز، یکی از جاذبه هایی است که می توان آن را پدیده ای ژئوتوریسمی دانست که در سطح نسبتا وسیعی، این قابلیت را دارد که پای گردشگران بیشماری را به استان خوزستان بکشاند. این پدیده طبیعی، سالیان متمادی است که مانند نگینی در دل زاگرس خودنمایی می کند و مسافران گذری از این مسیر را به کنجکاوی وادار می کند. گاهی این آتش را خدا دانسته و گاهی هم نشانه ای از ذات باریتعالی. اما هر چه هست، بخش کوچکی است از زیبایی های ایران که باید بیش از گذشته به آن پرداخت.

تحقیقات نشان می دهد که این شعله های سرخی که دامنه های زاگرس را به آتش می کشانند، ناشی از ترکیبات گاز گوگرددار بوده که استنشاق آن به مدت طولانی، آدمی را دچار مسمومیت تنفسی می کند. اما همین اژدهای ترسناک در شب، جاذبه ای است که در سطح جهانی قابلیت معرفی و جذب توریست را دارد.
این نکته را نیز باید افزود که در مناطق مجاور همین اثر، چشمه های قیر جاری نیز دیده می شود که خود همین چشمه ها، بخش دیگری از جاذبه های استان خوزستان محسوب می شوند که در صورت توجه ویژه، می توانند مکمل خوشه گردشگری منطقه ای باشند. نمونه هایی از این چشمه های قیر را می توان در مسجدسلیمان و در نزدیکی ایذه نیز مشاهده کرد.

تشکوه، همزادهای دیگری نیز دارد. کوه سوخته در نزدیکی شهر صنعتی امیدیه و منطقه آغاجاری را باید یکی از این همزادها دانست. کوه سوخته نیز که در گویش محلی اینگونه خوانده می شود، جایی است که از لابه‌لای خاک و سنگ‌های آن زبانه‌های آتش بیرون می‌آید و دود سیاهی روانه آسمان می‌شود. تیرگی این دود باعث می‌شود تا فضای اطراف چشمه‌های آتش این کوه نیز سیاه رنگ به نظر برسد. کوه سوخته کوچک‌تر از تشکوه است و رنگ سیاهش آن را از سلسله جبال اطراف مجزا کرده است. در قله کوه در اثر زمین لغزش یا رانش زمین شکاف عمیقی وجود دارد که دهانه اصلی خروج گاز بوده و آتش از درون آن شعله‌ور است.
کوه سوخته امیدیه به‌دلیل شکل و شمایل ظاهری و آثار و شواهد هیدروکربوری در سطح زمین یک اثر ژئوتوریسمی ارزشمند و گرانبهای زمین‌شناسی محسوب می‌شود که نه‌تنها برای زمین‌شناسان، بلکه برای همه علاقه‌مندان به طبیعت جذاب و دیدنی است.

معرفی هر چه بیشتر این اثر طبیعی که در سالیان گذشته از مساحت آتش آن نیز کاسته شده است ، نه تنها می تواند موجبات رونق اقتصادی را برای روستائیان و جامعه پیرامون آن فراهم کند، بلکه می تواند با ارائه راهکارهای علمی توسط محققین با طرح موضوع در مجامع علمی، موجبات بررسی های دانشگاهی و پژوهش های تخصصی را فراهم کرده و شرایط را به سمت پیشگیری از حفظ این اثر پیش ببرد.

عکس:خبرگزاری مهر

ماجرای تابوت‌های جوبجی چیست؟

معاون میراث‌فرهنگی خوزستان با اشاره به ویدیویی که چند روز اخیر در چند کانال خبری منتشرشده گفت: این فیلم مربوط به مراحل کاوش‌های فصل پنجم در سال ۱۳۹۸ است.

به‌گزارش رسانه گردشگری و فرهنگی خوزستان به نقل از روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، سیدمحسن حسینی دهم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۳ اظهار کرد: با صدور مجوز فصل پنجم کاوش از سوی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی کشور در سال ۱۳۹۸، هیأت باستان‌شناسی به منظور کاوش علمی و نجات‌بخشی در محل محوطه تاریخی جوبجی حضور یافت که به دنبال آن، کاوش کاملاً علمی باحضور کارشناسان متخصص باستان‌شناس و مرمت‌گر انجام شد که حاصل این کاوش‌ها کشف تعدادی تابوت بود که در بعضی از آن‌ها بقایای اسکلت انسانی وجود داشت.

معاون میراث‌فرهنگی خوزستان ادامه داد: از همین‌رو، باحضور کارشناس مرمت‌گر در هیأت، اقدامات علمی و مرمتی اولیه روی تابوت‌ها و اسکلت‌ها انجام شد و سپس با ساماندهی اصولی، همه تابوت‌ها به منظور اقدامات بعدی از جمله مستندنگاری و مرمت، به کارگاه و آزمایشگاه پایگاه میراث‌جهانی منتقل شدند که در محیط آزمایشگاهی و کاملاً علمی مطالعات و اقدامات حفاظتی انجام شد و در حال حاضر نیز این تابوت‌ها در انبار قرار دارند و به محض راه‌اندازی موزه باستان‌شناسی رامهرمز، همه اشیاء و تابوت‌ها به موزه رامهرمز انتقال خواهند یافت.

او افزود: از آغاز کار دولت مردمی حفظ و حراست از اموال و اشیای ملی در اولویت کار میراث‌فرهنگی قرار گرفته و در سال جدید هم به منظور ساماندهی این تابوت‌ها و نیز اشیا و اموال فرهنگی پنج شهرستان دیگر، تأمین اعتبار انجام داده‌ایم.

حسینی با اشاره به ویدیوی خبری منتشر شده گفت: بعد از گذشت پنج سال دوباره یک خبر که در زمان خود پاسخ داده شده بود را بازپخش کرده‌اند.

او افزود: در هر هیأت کاوش باستان‌شناسی حداقل یک نفر مرمت‌گر و یک نفر استخوان‌شناس وجود دارد که اقدامات و موارد حفاظتی اولیه را روی اشیاءِ مکشوف انجام می‌دهند.

معاون میراث‌فرهنگی خوزستان خاطرنشان کرد: اشیا و اموال حاصل از کاوش‌های جوبجی در محل استانداری و مخزن امن قرار دارند، بخش از کشفیات هم در مجهزترین آزمایشگاه‌های میراث‌فرهنگی کشور توسط کارشناسان مرتبط و مجرب در دست بررسی هستند.

۲۹ آوریل روز جهانی رقص گرامی باد

روز جهانی رقص که هر سال ۲۹ آوریل جشن گرفته می‌شود، به هنر زیبای رقص و ترویج آن به‌عنوان یک ارزش هنری می‌پردازد.

هدف از نام‌گذاری این روز ترویج رقص در تمام اشکال آن در سطح جهان است؛ از آیینی‌ترین انواع رقص که در مراسم مذهبی اجرا می‌شود، تا پیچ‌وخم‌های بدن رقصندگان باله، در این روز هنرمندان این رشته گرد هم می‌آیند تا رقص را با زندگی روزانه پیوند دهند.

روز جهانی رقص را اولین بار موسسه بین‌المللی تئاتر یونسکو در سال ۱۹۸۲ معرفی کرد.

رقص ها وبازیهای سنتی هر قوم از مهمترین شاخصهای فرهنگی آن قوم بوده که مردم شناسان بدان وسیله و در کنار بقیه سنتها و نمادها میتوانند تا حدود زیادی علایق ، تاریخ و روحیات قوم مذکور را مورد بررسی و کاوش قرار دهند .این سنت ها آنقدر زیبا و شگفت آور هستند که بعد از گذر قرن ها هنوز در نزد بعضی اقوام احیا میشوند.

هدف این روز اصلی گرامیداشت رقص به عنوان «یک اثر هنری جهانی و افزایش آگاهی در مورد اهمیت و توانمندی‌های رقص» در سراسر جهان است..

کمتر فرهنگی را می‌توان یافت که رقص خاص خودش را نداشته نباشد و این هنر و فعالیت شورانگیز آدمی در آن والا و محبوب به شمار نیاید.

تنوع فرهنگی پس از شاخصه‌ای مانند زبان، از جمله در رقص‌های متفاوت و رنگارنگ اقوام و ملت‌ها جلوه یافته است.

راه دوری نرویم،‌ رقص‌های لری و کردی و آذری و گیلکی و در خوزستان بختیاری و عربی و تفاوت‌های غنابخش آنها نمونه‌های خوبی در این زمینه می باشد

رقص محلی یا رقص فولکلوریک قدیمی‌ترین فرم رقص است که نشان‌گر حالات، عادات و فرهنگ یک قوم و یا ساکنان یک منطقه جغرافیائی خاص بوده و در قالب مجموعه‌ای از حرکات موزون اجرا می‌شود. باستان شناسان و مورخین می‌گویند که رقص بخشی مهم از فرهنگ انسانهای اولیه بود به طوریکه آنان از طریق رقص و با استفاده از حرکات و ریتم احساسات خود را به دیگران بیان می‌نمودند

استان خوزستان با گویش‌ها،آیین‌ها و خرده فرهنگ‌های گوناگون و نیز با داشتن تاریخی كهن از دیرباز سكونت‌گاه اقوام و طوایف زیادی بوده است برشمرده‌اند

💠رقص چوبیه💠

یکی از رسوم مردم عرب خوزستان ، رقص محلی چوبیه است. رقص چوبیه یکی از همین رقص‌های فولکلوریک مردم خوزستان است که از قدمت زیادی برخوردار است که در این رقص افراد دست خود را روی شانه گرفته و با حرکات منظم به حرکت به شکل دایره وار و با نوای شعرهای عربی و موسیقی عریی به اجرای برنامه میپردازند

💠رقص بختیاری💠

صدای ساز تُشمال و زنان و مردانی که دایره وار و با تکان دادن دستمال های رنگارنگ و با حرکاتی موزون می رقصند، مشخصهٔ مراسم عروسی و شادی در بین لرهای بختیاری است.
زنان با لباسهای رنگارنگ محلی و مردان با شلوار دَبیت و چوقا می رقصند و هراز گاهی صدای کِل زدنِ زنها و گالِهٔ مردان به گوش می‌رسد

پ‌ن: روز جهانی رقص یک جشن جهانی رقص است که توسط کمیته رقص مؤسسه بین‌المللی تئاتر، همکار اصلی هنرهای نمایشی یونسکو ایجاد شده‌است. این رویداد هر ساله در ۲۹ آوریل، یعنی سالگرد تولد ژان ژرژ نووره، خالق باله مدرن برگزار می‌شود

عکس : مهر و باشگاه خبرنگاران جوان

سازه های آبی شوشتر

مجموعه سازه های آبی شوشتر از کهن ترین شاهکارهای فنی و مهندسی در ایران و جهان و مربوط به دوران ساسانیان است که به صورت یک مجموعه ی صنعتی- اقتصادی در مجاورت بافت تاریخی شهر شوشتر بنا شده است. این سازه های آبی مجموعه ای به هم پیوسته از آسیاب ها، آبشارها، پل ها، بندها، کانال ها و تونل های عظیم هدایت آب و سیکا (محلی جهت استراحت و تفریح) است که برای بهره گیری بیشتر از نیروی آب، به عنوان محرک آسیاب های صنعتی، ساخته شده و در ارتباط با یکدیگر کار می کنند.

عکس| سامان ملکی