خوزتوریسم

از قرارداد دارسی تا ملی شدن نفت؛ مسیر مبارزه با استعمار

زمینه‌های تاریخی ملی شدن صنعت نفت را باید در قرارداد دارسی (دوره قاجار) و سپس قرارداد ۱۹۳۳ (دوره رضاشاه) جست‌وجو کرد. به مرور و با رشد آگاهی بین ایرانیان زمینه‌های اعتراضی نسبت به جنبه‌های استعماری شرکت نفت انگلیس و ایران و کشورهای خارجی اوج گرفت و همین امر به ملی شدن صنعت نفت در مجلس شانزدهم شورای ملی منجر شد.

«به نام سعادت ملت ایران و به‌منظور کمک به تأمین صلح جهانی، امضاکنندگان ذیل پیشنهاد می‌نماییم صنعت نفت ایران در تمام مناطق کشور بدون استثنا ملی اعلام ‌شود». با تصویب این جملات در مجلس شانزدهم شورای ملی، نفت ایران ملی شد و آرزوی دیرینه ایرانیان برای رهایی از سلطه بیگانگان به پایان رسید. در واقع با ملی شدن صنعت نفت، نقش دولت‌های خارجی به‌خصوص «انگلیس» و «شرکت نفت انگلیس و ایران» از منابع نفتی ایران کوتاه شد و کشور در مسیر استقلال قرار گرفت. مجلس شانزدهم شورای ملی نقش تعیین‌کننده در ملی شدن صنعت نفت داشت و به همین دلیل این مجلس در تاریخ پارلمانی ایران از جایگاه والایی برخوردار شد. نوشتار حاضر به بررسی کوتاه از سیر تاریخی ملی شدن صنعت نفت در ایران پرداخته است.

در دوره پانزدهم مجلس شورای ملی، انگلیسی‌ها توانستند با دولت ساعد قرارداد الحاقی کمپانی نفت معروف به گس‌گلشائیان را به امضا برسانند. در این قرارداد پیش‌بینی شده بود که برای هر تن نفت فروخته‌شده ۶ شیلینگ به جای ۴ شیلینگ (مندرج در قرارداد ۱۹۳۳) به دولت ایران پرداخت شود و به‌علاوه با حفظ حقوق ایران در مورد دریافت حق‌الامتیاز تعیین شده در قرارداد ۱۹۳۳، ۵ میلیون لیره استرلینگ اضافی نیز پرداخت شود. دولت ساعد طرح قرارداد الحاقی را برای تصویب به مجلس پانزدهم فرستاد، اما در مجلس مخالفت شد. پس انگلیسی‌ها تصمیم گرفتند موافقت‌نامه مزبور را به مجلس شانزدهم ببرند. مجلس شانزدهم شورای ملی ۲۰ بهمن سال ۱۳۲۸ افتتاح شد و برخی وکلای تهران مثل دکتر محمد مصدق، دکتر بقایی، حسین مکی، حائری‌زاده، دکتر شایگان، عبدالقدیر آزاد و آیت‌الله کاشانی به مجلس راه یافتند.

همزمان با دوره شانزدهم مجلس شورای ملی چند نخست‌وزیر بر سرکار آمدند. همان‌طور که گذشت محمد ساعد در اوایل اسفند ۱۳۲۸ دولت خود را به مجلس معرفی کرد، اما به دلیل اعتراضات نمایندگان در ۲۷ اسفند استعفا داد، سپس کابینه علی منصور در ۱۴ فروردین ۱۳۲۹ تشکیل شد و در ۵ تیر پایان یافت. با روی کار آمدن دولت علی رزم‌آرا در ۶ تیر ۱۳۲۹ تا کشته شدنش از سوی خلیل طهماسبی در ۱۶ اسفند ۱۳۲۹، دوره‌ای از رویارویی کمیته نفت مجلس و جبهه ملی با نخست‌وزیری شکل گرفت. نخستین نشست کمیسیون نفت پنجشنبه ۵ تیر سال ۱۳۲۹/۲۶ ژوئن ۱۹۵۰ تشکیل شد که در آن نشست هیئت رئیسه خود را انتخاب کردند. مصدق در نامه‌ای به روزنامه اطلاعات مورخه ۲۹ آبان ۱۳۲۹ در مورد قرارداد الحاقی نفت، آن را مغایر استیفای حقوق ملت ایران دانست و تأکید کرد این قرارداد سبب سلب حقوق ملت ایران می‌شود.

در نشست پانزدهم کمیسیون نفت، سپهبد رزم‌آرا نخست‌وزیر و چند نفر از اعضای کابینه به‌منظور دفاع از لایحه قرارداد الحاقی حضور یافتند. جمال امامی با اعلام این مطلب که لغو قرارداد ۱۹۳۳ به صلاح نیست، از طرف اکثریت اعضای کمیسیون خواستار این شد که دولت با شرکت نفت مذاکره و قرارداد منصفانه‌تری به مجلس پیشنهاد کند. رزم‌آرا در پاسخ به سؤال‌های اعضای کمیسیون نفت، از مذاکرات با شرکت نفت خبر داد، همچنین رزم‌آرا با اشاره به نظر کارشناسان که مأمور مطالعه نفت شده بودند، ملی کردن نفت در ایران را غیرعملی دانست. پس از آن مصدق در کمیسیون نفت، نطق‌های مفصلی درباره لایحه نفت انجام داد. سپس نظریه سیاست موازنه منفی را پیش برد که مبارزه بر ضد استقرار مجدد سلطه استبدادی و فراهم آوردن امکانات انتخابات آزاد، از الزامات آن به شمار می‌رفت. این نظریه از اواخر مجلس پانزدهم وارد مرحله جدی خود شد و در مجلس شانزدهم ادامه یافت. در کابینه حسین علاء که پس از رزم‌آرا روی کار آمده بود کمیسیون نفت، لایحه مربوط به ملی شدن نفت را برای تصویب با مهلت دو ماه به مجلس فرستاد. درنهایت در روز ۲۹ اسفند ۱۳۲۹/ ۲۰ مارس ۱۹۵۱ هر دو مجلس طرح قانون ملی شدن صنعت نفت را در سراسر کشور تصویب کردند.

طرح خلع ید و ملی شدن صنعت نفت در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۳۳۰/ یکم مه ۱۹۵۱ به تصویب دو مجلس و توشیح شاه رسید و در نتیجه شرکت نفت انگلیس و ایران و دولت انگلیس، دولت ایران را مورد اعتراضات شدیدی قرار دادند که این اختلاف‌ها به دیوان داوری ارجاع داده شد. به این ترتیب نفت ایران ملی شد و در اختیار دولت قرار گرفت. با اقدام دولت ایران در ملی کردن صنعت نفت، توسعه میدان‌های نفتی و در نتیجه فعالیت پالایشگاه آبادان نیز متوقف شد. با تصویب این قوانین، کمیسیون مخصوص نفت در تاریخ ۲۷ فروردین ۱۳۳۰ / ۱۷ آوریل ۱۹۵۱ گزارشی به مجلس شورای ملی ارائه داد که در آن نحوه ملی شدن صنعت نفت را در اختیار شرکت انگلیس و ایران قرار داد و برای این کار هیئت مختلطی از نمایندگان مجلس شورای ملی و سنا و وزیر دارایی و نماینده دولت تعیین شده بود که ‌باید بر خلعیت از شرکت سابق از سوی دولت نظارت داشته باشد. به این ترتیب مشارکت شرکت نفت انگلیس و ایران در فعالیت‌های نفتی ایران متوقف

منبع :شانا

گنجینه‌های طبیعی دشت آزادگان؛ سفری به مناطق میشداغ و ام‌الدبس

دشت آزادگان در غرب خوزستان، با وجود آب‌وهوا و اقلیم خاص خود، زیستگاه مناطقی بکر و منحصربه‌فرد همچون میشداغ و ام‌الدبس است؛ این مناطق با داشتن تپه‌های شنی، دشت‌های وسیع، پوشش گیاهی خاص و حیات‌وحش متنوع، نه‌تنها از نظر زیست‌محیطی اهمیت زیادی دارند، بلکه ظرفیت بالایی برای توسعه گردشگری طبیعی دارند.

به گزارش ایرنا، در غرب خوزستان، جایی که دشت‌های وسیع و افق‌های بی‌پایان، چشم را مسحور زیبایی خاموش خود می‌کنند، مناطقی کمتر شناخته‌شده اما بی‌نهایت ارزشمند جای گرفته‌اند.

میشداغ و ام‌الدبس، هر یک با ویژگی‌های طبیعی منحصربه‌فرد، بخشی از زیست‌بوم غنی این منطقه را تشکیل می‌دهند؛ این سرزمین‌ها با تپه‌های شنی، پوشش گیاهی خاص و حیات‌وحش متنوع، نه‌تنها گنجینه‌ای برای پژوهشگران محیط‌زیست و طبیعت‌گردان هستند، بلکه ظرفیت بالایی برای توسعه گردشگری پایدار دارند.

اینجا، جایی است که پرندگان مهاجر، زمستان را در آرامش می‌گذرانند، آهوها در میان تپه‌های شنی می‌دوند و شب‌ها، صدای زوزه شغال‌ها در سکوت کویر طنین‌انداز می‌شود؛ از سرسبزی درختچه‌های کنار و گز در ام‌الدبس گرفته تا چشم‌اندازهای کویری میشداغ، این مناطق هر یک بخشی از هویت طبیعی دشت آزادگان را روایت می‌کنند.

اما در کنار این زیبایی‌ها، چالش‌هایی همچون تخریب زیستگاه، شکار غیرمجاز و کمبود زیرساخت‌های گردشگری نیز وجود دارد که لزوم حفاظت از این مناطق را بیش از پیش نمایان می‌سازد.

منطقه میشداغ؛ کویر کوچک خوزستان

منطقه میشداغ در شمال غربی خوزستان و در نزدیکی شهر بستان قرار دارد؛ این منطقه به دلیل داشتن تپه‌های شنی و ماسه‌ای، ظاهری مشابه کویرهای مرکزی ایران دارد و از این نظر به «کویر کوچک خوزستان» معروف شده است.

پوشش گیاهی و گونه‌های جانوری

میشداغ دارای پوشش گیاهی بسیار مقاومی است که شامل درختچه‌هایی مانند قیچ، تاغ و گونه‌هایی همچون استبرق، کاروان‌کش و انواع گیاهان شورپسند می‌شود. این منطقه در سال‌های اخیر شاهد اجرای پروژه‌های بیابان‌زدایی و کاشت گونه‌های مقاوم در برابر خشکسالی بوده است.

از نظر جانوری، میشداغ زیستگاه انواع خزندگان همچون مار شاخدار، بزمجه، لاک‌پشت و آگاما است. در کنار آن، پرندگانی مانند هوبره، زاغ بور و چکاوک بیابانی نیز در این منطقه دیده می‌شوند. پستاندارانی مانند روباه شنی، خرگوش و گاهی آهو نیز در این منطقه مشاهده شده‌اند.

اهمیت تاریخی و گردشگری

میشداغ علاوه بر جذابیت‌های طبیعی، از نظر تاریخی نیز اهمیت دارد، زیرا در دوران جنگ تحمیلی به‌عنوان یکی از مناطق عملیاتی استفاده می‌شد. امروزه، برخی از یادمان‌های دفاع مقدس در این منطقه حفظ شده‌اند که می‌توانند برای گردشگری فرهنگی و تاریخی جذاب باشند. همچنین، رمل‌های ماسه‌ای میشداغ مقصدی مناسب برای کویرنوردی و آفرودسواری است.

منطقه ام‌الدبس؛ بهشت پنهان حیات‌وحش خوزستان

منطقه ام‌الدبس در غرب خوزستان و نزدیکی مرز ایران و عراق قرار گرفته و به دلیل موقعیت خاص خود، از جمله مناطقی است که کمتر مورد توجه گردشگران قرار گرفته، اما اهمیت بالایی در اکوسیستم منطقه دارد.

این منطقه یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های پرندگان مهاجر در خوزستان است. در فصل مهاجرت، پرندگانی مانند فلامینگو، حواصیل، درنا و اردک‌های وحشی به این منطقه سفر می‌کنند. همچنین پرندگان شکاری همچون عقاب طلایی و سارگپه نیز در ام‌الدبس مشاهده می‌شوند. از پستانداران موجود در منطقه می‌توان به گراز، روباه، گرگ و شغال اشاره کرد.

منطقه‌ام الدبس تا چند دهه پیش به‌ عنوان یکی از مناطق بیابانی ایران شناخته می‌شد و یک بیابان مملو از تل‌های رمل و تپه های شنی بود اما از سال ۱۳۶۸ این ناحیه شامل طرح تثبیت طرح شن زدایی قرار گرفت به همین جهت هزاران درخت در این منطقه کشت شد. از جمله این درختان می‌توان به پانی کوم، آکاسیا، ویکتوریا، گز شاهی، کهور، استبرق، پنی زتوم و اسکنبیل اشاره کرد و همین مورد باعث شده است تا یک جنگل سرسبز و زیبا در دل کویر ایجاد شود.

تقریبا یک‌چهارم از وسعت این بیابان یعنی حدود ۲۵ هزار هکتار به‌وسیله این درختان پوشیده شده است؛ البته قبل از آن نیز به صورت معدود در این ناحیه درختانی وجود داشت.

ظرفیت‌های گردشگری و حفاظت از منطقه

مهم‌ترین مولفه‌ای که گردشگران را به سمت این ناحیه جذب می‌کند، تلاقی کویر و جنگل با همدیگر است که این موضوع به نوبه خود بسیار نایاب است.

ام‌الدبس به دلیل طبیعت بکر و حیات‌وحش متنوع، ظرفیت بالایی برای گردشگری طبیعی و پرنده‌نگری دارد. با این حال، عدم وجود زیرساخت‌های مناسب باعث شده که این منطقه کمتر مورد بازدید قرار گیرد. حفاظت از این منطقه و جلوگیری از شکار غیرمجاز، می‌تواند در حفظ تعادل اکوسیستم و افزایش پتانسیل گردشگری آن نقش مهمی داشته باشد.

ضرورت حفاظت و توسعه پایدار

مناطق میشداغ و ام‌الدبس هر یک با ویژگی‌های خاص خود، بخشی از گنجینه‌های طبیعی دشت آزادگان را تشکیل می‌دهند. این مناطق نه‌تنها از نظر اکوسیستمی ارزشمند هستند، بلکه با برنامه‌ریزی صحیح می‌توانند به مقاصد گردشگری مهمی تبدیل شوند.

توسعه گردشگری پایدار، ایجاد زیرساخت‌های مناسب و حفاظت از حیات‌وحش این مناطق، می‌تواند ضمن حفظ محیط‌زیست، فرصت‌های اقتصادی و تفریحی جدیدی برای منطقه ایجاد کند.

تالاب شادگان؛ بهشت گمشده‌ای در دل خوزستان

تالاب شادگان، یکی از بزرگترین و ارزشمندترین تالاب‌های ایران، در جنوب استان خوزستان و در نزدیکی شهر شادگان واقع شده است؛ این تالاب با تنوع زیستی بی‌نظیر، نه تنها مکانی برای تفرج و طبیعت‌گردی است، بلکه به عنوان یک منطقه حفاظت‌شده با ارزش‌های اکولوژیک و محیط‌زیستی ویژه شناخته می‌شود.

تالاب شادگان، که در فاصله حدود ۹۰ کیلومتری از اهواز و در حاشیه روستای صراخیه قرار دارد، به عنوان یکی از تالاب‌های بین‌المللی ایران در فهرست رامسر به ثبت رسیده است.

این تالاب با مساحتی بیش از ۴۰۰ هزار هکتار، یکی از مهمترین زیستگاه‌های آبی ایران محسوب می‌شود و به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود، نقطه‌ای حیاتی برای انواع گونه‌های گیاهی و جانوری است.

پوشش گیاهی و اکوسیستم تالاب

تالاب شادگان با پوشش گیاهی متنوعی همچون نی‌زارها، گیاهان آبزی و درختان مانگرو (حرا) پوشیده شده است؛ این گیاهان، علاوه بر حفظ اکوسیستم تالاب، نقش مهمی در کاهش فرسایش خاک و حفاظت از سواحل ایفا می‌کنند.

درختان حرا که در حاشیه تالاب رشد می‌کنند، به عنوان یک زیستگاه مهم برای پرندگان مهاجر و دیگر موجودات آبزی شناخته می‌شوند؛ گیاهان آبزی دیگر نیز محیط مناسبی برای تکثیر ماهیان و سایر جانداران آبزی فراهم می‌آورند.

گونه‌های جانوری

تالاب شادگان، به‌ویژه برای پرندگان مهاجر، یکی از زیستگاه‌های مهم به شمار می‌رود؛ در این منطقه بیش از ۲۵۰ گونه پرنده شناسایی شده که شامل گونه‌های مهاجری همچون فلامینگو، چنگر، غاز و انواع اردک‌ها می‌شود.

علاوه بر پرندگان، تالاب شادگان میزبان انواع ماهیان، خرچنگ‌ها و دیگر موجودات آبزی است که در این محیط غنی زندگی می‌کنند. این تالاب همچنین به عنوان یک زیستگاه حیاتی برای گونه‌های در معرض خطر و در حال انقراض، مانند گوزن زرد ایرانی و مارال شناخته می‌شود.

با وجود ارزش‌های اکولوژیکی بالا، تالاب شادگان با چالش‌هایی نیز روبه‌رو است. کاهش منابع آبی، تغییرات اقلیمی و آلودگی‌های صنعتی از جمله تهدیدات جدی این تالاب به شمار می‌آیند؛ کاهش ورودی آب به تالاب به دلیل سدسازی‌ها و برداشت‌های بی‌رویه آب از رودخانه‌ها و کانال‌ها، باعث شده است که بخش‌هایی از این تالاب خشک شوند و زیستگاه‌های طبیعی موجودات آسیب ببینند.

اقدامات حفاظتی و مدیریت

با توجه به اهمیت اکولوژیکی تالاب شادگان، اقدامات حفاظتی متعددی در این منطقه انجام شده است. ایجاد مناطق حفاظت‌شده، کنترل شکار غیرمجاز و نظارت بر فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی در حاشیه تالاب، از جمله اقداماتی است که برای حفظ این اکوسیستم ارزشمند انجام می‌شود.

علاوه بر این، آگاهی‌رسانی به مردم و گردشگران در خصوص اهمیت تالاب و نیاز به حفاظت از آن، می‌تواند در حفظ این منابع طبیعی کمک کند.

تالاب شادگان به عنوان یکی از جاذبه‌های طبیعی خوزستان، با مناظر بکر و تنوع زیستی شگفت‌انگیز خود، همواره مورد توجه دوستداران طبیعت و محققان محیط‌زیست قرار دارد. این تالاب نه تنها به عنوان یک پارک طبیعی و زیستگاه مهم پرندگان، بلکه به عنوان یک منبع حیاتی برای جامعه محلی و اکوسیستم‌های آبی، نیازمند توجه و مراقبت بیشتر است تا نسل‌های آینده نیز بتوانند از این گنجینه طبیعی بهره‌برداری کنند.

روستای صراخیه؛ مقصدی محبوب برای قایق‌سواری و تجربه طبیعت بکر تالاب شادگان

روستای صراخیه در نزدیکی تالاب شادگان، یکی از مقاصد جذاب گردشگری خوزستان است که سالانه میزبان بسیاری از مسافران علاقه‌مند به قایق‌سواری و تجربه طبیعت بکر این منطقه می‌باشد. این روستا به دلیل موقعیت خاص خود در حاشیه تالاب و امکانات گردشگری مناسب، به مکانی ایده‌آل برای علاقه‌مندان به فعالیت‌های آبی تبدیل شده است.

روستای صراخیه، واقع در حاشیه تالاب شادگان، یکی از روستاهای گردشگری استان خوزستان است که سالانه پذیرای هزاران گردشگر و مسافر از نقاط مختلف کشور می‌باشد. این روستا به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود در نزدیکی تالاب شادگان و زیبایی‌های طبیعی بی‌نظیرش، تبدیل به یک مقصد محبوب برای گردشگران علاقه‌مند به قایق‌سواری و فعالیت‌های آبی شده است.

روستای صراخیه در فاصله‌ای کوتاه از تالاب شادگان قرار دارد و با دسترسی آسان از شهر اهواز و آبادان، به‌راحتی می‌توان به آن رسید. این روستا به‌ویژه در فصل‌های پرآب سال، با مناظر زیبا و آب‌های آرام تالاب، فرصتی مناسب برای بهره‌برداری از فعالیت‌های آبی فراهم می‌کند.

قایق‌سواری و جاذبه‌های طبیعی

یکی از اصلی‌ترین جاذبه‌های گردشگری روستای صراخیه، قایق‌سواری در تالاب شادگان است؛ گردشگران می‌توانند با قایق‌های موتوری و سنتی، به اعماق تالاب رفته و از مناظر طبیعی زیبای آن لذت ببرند.

در این سفرها، بازدیدکنندگان قادر خواهند بود از نزدیک به تماشای حیات وحش تالاب، از جمله پرندگان مهاجر، ماهیان و پوشش گیاهی منحصر به‌فرد تالاب بپردازند.

همچنین، این روستا به دلیل نزدیکی به درختان حرا و نی‌زارها، محیطی آرام و دل‌نشین برای گردشگران فراهم می‌آورد که علاقه‌مندان به عکاسی و طبیعت‌گردی می‌توانند در آن لحظات به‌یادماندنی ثبت کنند.

موزه تالاب شادگان

موزه تالاب شادگان، واقع در روستای صراخیه و حاشیه این تالاب بین‌المللی ، یکی از جاذبه‌های فرهنگی و آموزشی مهم استان خوزستان است که به معرفی اکوسیستم‌های تالابی و اهمیت حفظ آن‌ها می‌پردازد؛ این موزه به بازدیدکنندگان اطلاعات ارزشمندی درباره گونه‌های گیاهی و جانوری تالاب، از جمله پرندگان مهاجر، ماهیان، و گیاهان آبزی ارائه می‌دهد.

همچنین، موزه تالاب شادگان به‌عنوان یک مرکز آموزشی، نقش مهمی در آگاهی‌رسانی به عموم مردم و گردشگران درباره چالش‌ها و تهدیدات محیط‌زیستی این منطقه ایفا می‌کند.

در داخل موزه، بازدیدکنندگان می‌توانند از مجموعه‌ای از نمایشگاه‌ها و آثار هنری مربوط به تالاب، همچنین ماکت‌های زیستگاه‌های مختلف و تصاویر مستند از حیات وحش تالاب شادگان دیدن کنند؛ این موزه فرصتی مناسب برای آشنایی با زندگی بومیان منطقه، اهمیت تالاب‌ها در اکوسیستم‌های جهانی، و تلاش‌های حفاظت از این منابع طبیعی فراهم می‌آورد. همچنین، موزه تالاب شادگان به‌عنوان یک مکان مناسب برای تحقیق و پژوهش، به محققان و دانشجویان حوزه‌های محیط‌زیست و علوم طبیعی نیز خدماتی ارائه می‌دهد.

تجربه فرهنگ و زندگی روستایی

مسافران همچنین می‌توانند با ورود به روستای صراخیه، از نزدیک با سبک زندگی مردم بومی آشنا شوند؛ زندگی ساده و سنتی مردم این روستا، مهمان‌نوازی گرم و مهربانانه آنان، و همچنین محصولات محلی همچون خرما، ماهی‌های تازه و صنایع دستی، تجربه‌ای فرهنگی و متفاوت را برای گردشگران رقم می‌زند

با توجه به ظرفیت‌های موجود، روستای صراخیه می‌تواند با توسعه زیرساخت‌های گردشگری، از جمله ساخت اقامتگاه‌های بوم‌گردی و فراهم کردن امکانات رفاهی بیشتر، به یکی از مقاصد اصلی گردشگری در خوزستان تبدیل شود.

روستای صراخیه با امکانات مناسب برای قایق‌سواری و دسترسی آسان به تالاب شادگان، به یکی از مقاصد جذاب گردشگری در جنوب کشور تبدیل شده است. این روستا با جاذبه‌های طبیعی و فرهنگی خود، فرصت بی‌نظیری برای مسافران فراهم می‌آورد تا از زیبایی‌های طبیعت بهره‌برداری کرده و تجربه‌ای فراموش‌نشدنی داشته باشند

بازار اهواز در آستانه نوروز ۱۴۰۴

با نزدیک شدن به نوروز ۱۴۰۴، بازار اهواز حال و هوای خاصی به خود گرفته است. بازار مرکزی شهر که از دیرباز به عنوان قلب تجاری خوزستان شناخته می‌شود، این روزها شاهد ازدحام خریداران و رونق چشمگیر کسب‌وکارهاست. دستفروشان نیز با گستردن بساط خود در پیاده‌روهای اطراف بازار، سهمی قابل توجه در تأمین نیازهای عیدانه مردم دارند. از لباس‌های رنگارنگ و لوازم خانه گرفته تا شیرینی و آجیل، همه چیز برای استقبال از سال نو فراهم است. این رونق اقتصادی نه تنها نشان‌دهنده آمادگی مردم برای جشن نوروز است، بلکه نقش مهم بازارهای محلی در رفع نیازهای جامعه را نیز برجسته می‌کند. اهواز در آستانه نوروز، با شور و نشاطی خاص، خود را برای سالی پرامید و پررونق آماده می‌کند.

سید خلیل موسوی/مهر

*آمادگی میراث جهانی شوش برای میزبانی گردشگران نوروزی*

علی بویری مدیر پایگاه میراث جهانی شوش با اشاره به هماهنگی با اداره کل میراث فرهنگی استان برای ساماندهی و حفاظت و معرفی آثار شاخص محوطه میراث جهانی گفت: از جمله اماکن ساماندهی شده قلعه باستان‌شناسی، کاخ آپادانا، کاخ هخامنشی شاوور، هدیش و شهرپانزدهم و باغ موزه که در محور گردشگری این پایگاه قرار دارند، اقدامات لازم صورت پذیرفته است.

علی بویری ادامه داد: در همین راستا، مسیرهای گردشگری ساماندهی و ایمن سازی شده، تابلوهای معرفی آثار به روز رسانی شده و بروشورهای معرفی میراث جهانی به صورت فارسی و انگلیسی نیز تهیه و سیستم حفاظت الکترونیک و پایش تصویری موزه و محوطه پیرامون پایش شده است.

او اظهار کرد: زیباسازی و گلکاری باغ موزه، اصلاح و بهسازی نمازخانه، خدمات رفاهی، اصلاح تاسیسات و تمهیدات حفاظتی مسیرهای بازید، مبلمان محوطه شامل نصب آلاچیق و سایه بان و نیم‌کت متناسب با محوطه میراث جهانی اقدام شده است.

مدیر پایگاه میراث جهانی شوش تصریح کرد: جشن پیشواز نوروز، فرخوان جذب راهنمایان و همیاران گردشگری و دعوت از دوستداران میراث فرهنگی برای برگزاری رویدادهای فرهنگی هنری در سطح محوطه میراث جهانی می‌باشد که با مشارکت جوامع محلی، هنرمندان و دوستداران میراث فرهنگی در نوروز ۱۴۰۴ می‌باشد.

بویری با اشاره به همزمانی ماه مبارک رمضان و نوروز عنوان کرد: طرح افطاری ساده و پذیرایی از روزه‌داران، اجرای برنامه محفل انس با قرآن در شب های قدر در فضای باغ موزه از دیگر برنامه های هلال نوروزی در شوش است.

او ضمن تاکید به اهمیت معرفی سنت ها و آیین های اقوام ایرانی اظهار کرد: برگزاری جشنواره اقوام و عشایر از دیگر رویدادهای نوروزی در شوش است. اجرای شاهنامه خوانی و نمایش خیابانی، نمایشگاه پرنده نگری، برپایی نمایشگاه صنایع دستی و سوغات محلی از دیگر برنامه های نوروزی در شوش هستند.

بویری ضمن تشکر از تشکل‌های مردم نهاد شوش عنوان کرد: در راستای خوزستان پاکیزه و هماهنگ با برنامه های ستاد اجرایی خدمات سفر و با هدف مشارکت جوامع محلی آیین پیشواز نوروز در پایگاه میراث جهانی شوش با همکاری انجمن دوستداران شهر و طبیعت شوش و تشکل های مردم نهاد برگزار شد. در این برنامه با هدف فرهنگی اقدام به پاکسازی نمادین محوطه های تاریخی شوش گردید.

مدیرکل میراث فرهنگی خوزستان:

ثبت جهانی مسجد جامع دزفول و مسجد جامع شوشتر در دستور کار قرار گرفت

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان گفت: ثبت جهانی مسجد جامع دزفول و مسجد جامع شوشتر در دستور کار قرار گرفت‌.

محمد جوروند دوشنبه ۲۷ اسفند، در نشست خبری که امروز برای شرح ستاد اجرایی خدمات سفر و مهمترین دستاوردها و برنامه‌های اداره کل میراث فرهنگی خوزستان در سال آینده برگزار شد، با اشاره به اینکه فرهنگ‌های مختلفی در استان خوزستان وجود دارد، گفت: استان خوزستان در طول تاریخ با وجود اینکه روابط فرهنگی و اجتماعی خوبی داشته است، بین تمام‌ اقوام آن تصادم فرهنگی نمی‌بینیم.

جوروند با بیان اینکه استان خوزستان در حوزه کشاورزی، فرهنگ و قومیت منحصر به فرد است، گفت: یکدست نبودن استان خوزستان از آن جهت ظرفیت بسیار خوبی است که با انواع فرهنگ‌ها رو به رو می‌شوید. فرهنگ، لهجه و زبان‌های مختلفی در استان خوزستان وجود دارد و جالب است که افزون بر این در بحث ظرفیت‌های کشاورزی نیز در استان خوزستان ظرفیت‌های منحصر بفردی می بینید.

مدیر کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان با بیان اینکه باید به سمت کاوش در محوطه‌های تاریخی استان خوزستان حرکت کنیم، افزود: حضور اقوام مختلف در طول تاریخ در استان خوزستان باعث شده است تمام‌ استان را عرصه و محوطه تاریخی بدانیم.

او با اشاره به حوزه گردشگری، گفت: در تمام کشورها این حوزه منبع بسیار مهمی برای درآمد زایی و مرکزی برای تبادلات فرهنگی است. ظرفیت های گردشگری ما بسیار گسترده و مهم است که به آن پرداخت. برای مثال گردشگری آبی با توجه به نزدیکی خوزستان به کشورهای عربی می‌تواند منبع بسیار مهمی برای خوزستان باشد.

جوروند گفت: به گردشگری مقاومت که می‌تواند در استان خوزستان شاخص باشد نیز پرداخته شد. هم اکنون نیز دوبیمارستان شهید مخبری ارتش و مسجد امام حسین (ع) که متعلق به سپاه است را به موزه دفاع مقدس تبدیل کردیم.

مدیر کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان با تاکید بر توسعه و راه اندازی زیرساخت‌های گردشگری سلامت، گفت: همایش گردشگری سلامت را در خرمشهر و آبادان در اردبیهشت سال آینده برگزار خواهد شد.

وی اظهار کرد: در نمایشگاه گردشگری تهران شرکت توسعه گردشگری سه پروژه عراق و بهبهان، پروژه مسجد سلیمان و پروژه بلوط باغملک که نقصهایی داشتند را با اعتبار ۱۰۰ میلیارد تومان تکمیل کرد تا به بهره برداری برساند.

منبع: ایسنا

*برگزاری نشست علمی تخصصی نغمه‌های آسیابانی و آواهای نوروزی ـ رمضانی در شوشتر*

نشست علمی تخصصی با محوریت میراث ناملموس شوشتر با حضور جمعی از فرهیختگان، شعرا و پژوهشگران حوزه میراث فرهنگی شوشتر برگزار شد.

نشست علمی تخصصی با عنوان نغمه‌های آسیابانی و آواهای نوروزی ـ رمضانی با حضور اندیشمندان، شاعران، و پژوهشگران برجسته فرهنگ و هنر شوشتر از جمله استاد محب شوشتری، استاد عیسی سجادی، استاد عبدالحسین فرهی‌زاده و مهندس علی‌محمد چهارمحالی و جمعی از علاقه‌مندان و دوست‌داران میراث فرهنگی برگزار شد.

مهندس مهدوی کیا مدیر پایگاه‌جهانی سازه های آبی تاریخی شوشتر :

در این نشست، محورهایی همچون نقش نغمه‌ها و آواهای سنتی در زندگی مردم شوشتر، پیوند این عناصر با آیین‌های نوروزی و رمضانی، و تأثیر آن‌ها بر پایداری فرهنگی جوامع محلی مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.

مهندس مهدوی‌کیا مدیر پایگاه میراث جهانی سازه‌های آبی تاریخی شوشتر با اشاره به اهمیت برگزاری چنین نشست‌هایی اظهار داشت: این رویداد در راستای پاسداشت و مستندسازی میراث ناملموس شوشتر برگزار شد و تداوم آن می‌تواند نقش مؤثری در انتقال دانش بومی به نسل‌های آینده ایفا کند.

وی افزود: توجه به نغمه‌ها و آواهای سنتی و آسیابانی در بستر تاریخی شوشتر، نه‌تنها موجب تقویت هویت فرهنگی منطقه می‌شود، بلکه می‌تواند بستری برای توسعه گردشگری فرهنگی نیز فراهم آورد.

🔻مهندس مهدوی کیا در پایان افزود:
پایگاه میراث جهانی سازه‌های آبی تاریخی شوشتر بر استمرار این‌گونه برنامه‌ها تأکید داشته و از مشارکت فرهیختگان در غنابخشی به این نشست صمیمانه قدردانی می‌نماید.
گفتنی است: در پایان این رویداد به پاس سال‌ها تلاش و ممارست این فرهیختگان در جهت اعتلای نام و فرهنگ کهن دیار شوشتر از ایشان تجلیل به عمل آمد.

۲ اثر از دزفول و مسجدسلیمان در فهرست آثار ملی طبیعی ثبت شد

معاون میراث‌فرهنگی استان خوزستان گفت: مجموعه چهار درخت کهنسال کنار از دزفول و چشمه‌های نفت سی برنج مسجد سلیمان با تصویب شورای طبیعی ثبت اداره کل ثبت و تعیین عرصه و حرایم وزارت میراث فرهنگی در فهرست آثار ملی طبیعی کشورمان ثبت شد.

به‌گزارش ایرنا به نقل از روابط‌عمومی دبیرخانه ستاد اجرایی خدمات سفر خوزستان، سید محسن حسینی روز دوشنبه افزود: "مجموعه چهار درخت کهنسال کُنار" در شهرستان دزفول باتوجه به قدمت و اهمیت آن‌ها یکی از آثاری است که طی یک پرونده در فهرست آثار طبیعی ملی ثبت شد؛ درخت کُنار در بین مردم خوزستان از اهمیت ویژه‌ای برخودار است و مردم به حفظ درخت کنار اهمیت می‌دهند و هرگز درخت کنار را قطع نمی‌کنند.

وی افزود: این درختان در موقعیت محوطه بقعه متبرک محمدبن جعفر با فاصله حدود پنج کیلومتری جنوب دزفول با قدمت حدود ۳۵۰ سال به ثبت رسیدند و حفظ این درختان از نظر حفظ محیط زیست و رونق و توسعه گردشگری طبیعی از اهمیت بالایی برخوردار است.

معاون میراث فرهنگی خوزستان همچنین اظهارکرد: باتوجه به اینکه خوزستان به یک استان نفت‌خیز معروف است باید این را بدانیم که نخستین چاه نفت خاورمیانه در مسجدسلیمان حفاری شده؛ چشمه های نفت سی برنج(سه رشته چشمه) چاه مسجدسلیمان نیز به همین منظور در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

وی با اشاره به اهمیت ثبت سه رشته چشمه چاه نفت یادشده در فهرست آثار طبیعی افزود: این چشمه‌های نفتی به‌صورت کاملا طبیعی هستند و مانند چشمه آب، نفت از آن‌ها جاری است و همین چشمه‌ها در مسیر گردشگری قرار دارند که در توسعه صنعت گردشگری طبیعی رونق بسزایی دارند.
حسینی بیان کرد: هنگامی که یک اثر در فهرست آثار ملی به ثبت می‌رسد در موضوع حفاظت و حراست از آن بهتر می‌توان عمل کرد زیرا به استناد قوانین دیگر هیچ کسی حق تعدی و تعرض به آن ندارد.

جشن گرگیعان در شبیشه اهواز

جشن گرگیعان، شامگاه میلاد امام حسن مجتبی(ع) در روستای شبیشه برگزار شد. در شب ولادت امام دوم شیعیان بچه‌های مناطق عربی خوزستان بعد از افطار به کوچه و پس‌کوچه‌های اهواز، ویس، آبادان، خرمشهر، شادگان و سوسنگرد و دیگر شهرهای خوزستان و روستاها می‌روند تا آیین سنتی را که اجدادشان در کودکی به‌جا می‌آوردند برپا کنند. در این سنت دختران و پسران با بر گردن انداختن کیسه‌هایی از پیش تهیه شده برای جمع‌آوری عیدی و شیرینی به درب خانه‌ها می‌روند. اجرای مراسم گرگیعان با شعارهای مختلفی همچون نام آن بین مردم عرب همراه است

مراسم آئینی «گرگیعان» در شهریورماه ۱۳۹۵ توسط اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان در فهرست آثار ناملموس کشور به ثبت رسیده است. این اقدام نه تنها به حفظ و ترویج این سنت ارزشمند کمک کرده، بلکه بر اهمیت فرهنگی و تاریخی آن نیز تأکید می‌کند.

عکس:مونا صیفی زاده*ایکنا

گزارش ثبت شش اثر میراث‌فرهنگی ناملموس خوزستان در فهرست آثار ملی

در جلسه­‌ای که هفته گذشته در اداره­­‌کل ثبت و حریم آثار، حفظ و احیاء میراث طبیعی و معنوی برگزار شد، شش پرونده­ میراث‌فرهنگی ناملموس خوزستان در فهرست آثار ملی ثبت شد.

به‌گزارش روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، این آثار با عناوین "مهارت پخت آش محلی دَس­پِرز، پَلیلِه، آرددولِه (در مناطق لرنشین)"، "مهارت پخت تَه‌­شیری در شهرستان (هفتکل، رامهرمز و باغملک)"، "قصه و روایت مَردآزما در فرهنگ ایرانی(بُمبِرَه­تِرو، مِرداِزما، مِردآزما، طَنطَل، مِرتِزما، مدوزِما و...) (به شکل منطقه‌­ای)"، "مهارت پخت حلوا زَردَک شوشتر"، "مراسم آئینی مشعل‌­گردانی مسجد امام‌­حسین جنوبی(محله‌­ی دلاکان قدیم دزفول)"، "دانش سنتی تولید حلوا اَردِه(حلوا کِشی، حلوا پَشمَک، حلوا سیلونی) خوزستان و بوشهر از اداره‌­کل میراث‌فرهنگی خوزستان پیشنهاد و پس از بررسی و تأیید در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.

قصه و روایت مَردآزما در فرهنگ ایرانی: (بُمبِرَه‌­تِرو، مِرداِزما، مِردآزِما، طَنطَل، مِرتِزما، مدوزِما و ...) (به شکل منطقه­‌ای)
مَردآزما موجودی افسانه‌ای است که از آن به عنوان قصه­‌ای با روایت های مشابه و گوناگون در بخش‌های مختلف ایران یاد شده است. این موجود در خوزستان با نام­‌های «بُمبِرَه­‌تِرو»، «طَنطَل­‌دراز» یا «طَنطَل­‌طویل» «مِردآزِما»، «مِرداِزما» و نام­‌های دیگری چون: «مَرتِزما، مِردِزمال، جوان‌آزما و غیره» در مناطق مختلف ایران شناخته شده و روایت­‌های مختلف و اغلب مشابه­ی از آن وجود دارد. در باور مردم قدیم این موجود خودش را به اشکال مختلف نشان داده. در شکل انسانی جثه‌اش بزرگ و بزرگ­تر و باعث وحشت می‌شد و از عنوان کردن سوزن پالون­‌دوز و سنگ نمک فرار می‌­کرد. رد پای این افسانه با روایت کهنسالان کمابیش زنده است. اگرچه متفاوت، در زندگی مردم امروز وجود دارد و در شعر، تأتر و موسیقی نیز به آن پرداخته شده است.

مهارت پخت تَه­‌شیری در شهرستان (هفتکل، رامهرمز و باغملک)
تَه­‌شیری، نوعی«کَتِه شیری» از غذاهای سنتی مناطق لرنشین هفتکل، رامهرمز و باغملک است. این غذای سنتی از ترکیب شیر و برنج محلی تهیه می­‌شود. یکی از غذاهای پرطرفدار مردم این مناطق است که معمولاً در کنار آن کباب میل می‌کنند.

مهارت پخت حلوا زَردَک شوشتر
حلوا زَردَک از ریشه­‌ی گیاه زردک و شبیه مربایی بسیار غلیظ تهیه می­‌شود. ترکیبی از ریشه­‌ی زردک، شکر یا شیره­‌ی خرما، هل، زعفران، گلاب، خلال بادام و آب است. در نسخ خطی قدیمی بر جای مانده در شوشتر مربوط به (حدود ۹۵ سال پیش) نیز از آن نام برده شده. مرحوم جواد قناد از تولیدکنندگان قدیمی و پس از ایشان فرزندشان و اشخاص دیگری در شوشتر نیز اقدام به تولید و عرضه­­‌ی آن نمودند. امروزه به غیر از تولید خانگی این حلوا به شکل نیمه صنعتی و سنتی عرضه شده و به عنوان سوغات مورد توجه گردشگران است.

دانش سنتی تولید حلوا اَردِه خوزستان و بوشهر
حلوا اَردِه که در خوزستان با نام‌­های «حلوا پَشمَک»، «حلوا سیلونی» و «حلوا کِشی» شناخته شده است، محصولی است از ترکیب ارده(عصاره­‌ی کنجد) و شیره­‌ی خرما که به روش سنتی در شهرهای بهبهان، شوشتر و دزفول تولید می­‌شود. خوزستان به دلیل کشت کنجد و وجود نخلستان­‌های زیاد از دیرباز محل مناسبی برای تولید ارده و شیره­‌ی خرما بوده. شیره را طی فرآیندی حرارت داده و با ارده مخلوط می­‌کنند. این محصول مخصوص فصل پاییز و زمستان است. طبع آن گرم و تر است و برای کسانی که مزاج سرد دارند مناسب تقویت نیروی جسمی است. بوشهر نیز از تولیدکنندگان سنتی این این محصول می‌­باشد.

مهارت پخت آش محلی دَس­پِرز، پَلیلِه، آرددوُلِه (در مناطق لرنشین خوزستان)
این آش محلی از ترکیب ماش یا عدس، گیاه خودرو بُن­سُرخ با نام محلی(«بُنسُر»، «بِسُر»، «بِسُهر»، «بُسُرَک»)، آرد، پیاز، ادویه(نمک، فلفل، زردچوبه)، چاشنی ترشی به همراه مقداری آب تهیه می­‌شود. طی فرایندی با پاشیدن آب به آرد و زیر و رو کردن آن با انگشتان دو دست، آرد به خود رطوبت گرفته و به تکه­‌های بسیار کوچک به شکل ِپرز تبدیل می­‌شود. این آش مخصوص فصول سرد سال است که در شهرهای هفتکل، رامهرمز و باغملک«دَس­پِرز»، در اندیمشک و دزفول«پَلیلِه»، در لالی، مسجدسلیمان، ایذه و دهدز«آرددوُلِه» نام دارد. این آش برای درمان سرماخوردگی و سنگ­‌کلیه مفید است.

مراسم آئینی مشعل­‌گردانی مسجد امام حسین جنوبی(محله دَلاکان قدیم) دزفول
آیین مشعل­‌گردانی دزفول از آیین‌­های نمایشی مذهبی در ماه محرم است که با پیشینه‌­ای بیش از یکصد سال در دزفول برگزار می‌­شود. این مشعل که به نام مشعل«هفت سَر» معروف است در شب نهم ماه محرم(شب تاسوعا) از مسجد امام حسین جنوبی خارج و از محله­‌ی صَحرا بِدَرغربی همراه با هیئت سینه­‌زنی به صورت محله‌­گردانی به مقصد حیدر­خانه(خیمه‌­گاه) حرکت می‌­کند. این مشعل توسط مرحوم «آمحمد­علی نادریان» در سال ۱۲۱۷ شمسی ساخته شد. به دلیل اختلافات و تنش­‌های مردم در آن زمان با پادرمیانی بزرگان از جمله«مرحوم حاج جمشید لوافی» با هدف اتحاد و دوستی و به رسم احترام این مشعل را در شب تاسوعا در مسیر این دو محله تا مسجد محله­‌ی کُرناسیون می­‌گردانند.

جشن گرگیعان در محله عامری اهواز

گرگیعان یا قرقیعان جشنی است که مردم عرب در جنوب کشور در شب پانزدهم ماه رمضان و میلاد امام حسن مجتبی(ع) برگزار می‌کنند. این آیین سنتی میان عرب‌های خوزستان، هرمزگان، کیش، بوشهر، کویت، عراق، بحرین، امارات و شرق عربستان برگزار می‌شود

.آنچه که بزرگ‌ترهای خوزستانی از این رسم روایت می‌کنند این است که در زمان میلاد امام حسن مجتبی(ع)، کودکان و مردم مدینه برای گرفتن هدیه و مژدگانی به مناسبت تولد اولین نوه پیامبر به سمت خانه ایشان و خانه امام علی(ع) رفته‌اند و کلمه قره العین یعنی نور چشم را تکرار کرده‌اند. گفته می‌شود این شادی مردم مدینه، هر ساله تکرار و به یک آیین بین مردم عرب کشورهای مختلف تبدیل شد.

به‌مرور کلمه قره العین به قرقیعان و در عربی محلی به گرگیعان تبدیل می شود

در تاریخ ادبیات خوزستان در مورد ریشه و معنی کلمه «قرقیعان» دیدگاه‌های متفاوتی بیان شده است. عده‌ای معتقدند این کلمه از «قرع الباب» به معنای «در زدن» گرفته شده و به همین خاطر کودکان در خانه‌ها را برای دریافت شیرینی و عیدی می‌کوبند. دسته‌ای عقیده دارند معنی «قرقیعان یا گرگیعان» از کلمه «قره العین» گرفته شده که به معنای شادی و سرور انسان است، چون مراسم گرگیعان با تولد امام حسن مجتبی (ع) و شادمانی رسول خدا (ص) برای تولد اولین نوه اش مقارن شده است، می‌گویند که مردم برای عرض تبریک به امام علی (ع) و حضرت فاطمه (س)، «قره عین! قره عین!»گویان به سوی منزل ایشان می‌رفتند. از این رو این تبریک گفتن، کم کم به صورت سنتی هر ساله در میان مسلمانان رواج یافته است.

امسال هم مثل سال‌های قبل، شاهد بازگشت شور و نشاط این جشن به کوچه‌ها و محله‌های خوزستان هستیم. کودکان با لباس‌های نو و کیسه‌های رنگین، با ذوق و شوق به استقبال این مراسم می‌روند و بزرگسالان نیز با همراهی خود، این سنت دیرینه را زنده نگه می‌دارند.

مراسم آئینی «گرگیعان» در شهریورماه ۱۳۹۵ توسط اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان در فهرست آثار ناملموس کشور به ثبت رسیده است. این اقدام نه تنها به حفظ و ترویج این سنت ارزشمند کمک کرده، بلکه بر اهمیت فرهنگی و تاریخی آن نیز تأکید می‌کند.

عکس: محمد آهنگر/فارس

خوزستان آماده جشن‌های بزرگ امام حسنی می‌شود؛ گرگیعان جشنی برای خوشحالی پیامبر

سال‌هاست که شب پانزدهم ماه مبارک رمضان، خوزستان با شکوهی خاص می‌درخشد شکوهی که نه از نور چراغ‌ها که از عشق و ارادتی عمیق به پیامبر عظیم‌الشأن اسلام و أهل بیت پاکش می‌تابد.

خوزستان با برگزاری مراسمی تاریخی و کهن به نام گرگیعان به استقبال ولادت امام حسن مجتبی (ع) می‌رود. گرگیعان، یادگاری است از آن روزی که پیامبر اکرم (ص) به مناسبت ولادت نخستین نوه‌اش، امام حسن مجتبی (ع)، شادی‌اش را با کودکان محله تقسیم کرد. شاید آن روز، کسی فکر نمی‌کرد این سنت، قرن‌ها بعد همچنان در گوشه‌ای از این سرزمین، با همان شور و عشق اولیه، زنده بماند. اما خوزستان، این سرزمین عشق و وفا، این سنت را حفظ کرده و با جان و دل، آن را به آیندگان سپرد.

این ماندگاری، رازی دارد. رازش در نگاه‌های مهربان مادربزرگ‌هایی است که به کودکان یاد می‌دهند چگونه سنگ‌ها را به هم بزنند و شعرهای گرگیعان را بخوانند. رازش در دست‌های پدرانی است که کیسه‌های رنگین را برای فرزندانشان می‌دوزند و در چشمان مادرانی که با لبخند، کودکانشان را به کوچه‌ها می‌فرستند. رازش در دل‌هایی است که با هر ضربه سنگ، با هر شعری که از زبان کودکان جاری می‌شود، عشق به پیامبر (ص) و أهل بیت (ع) را فریاد می‌زنند.

گرگیعان، تنها یک جشن نیست؛ این سنت، عهدی است میان مردم خوزستان و خاندان پیامبر (ص). عهدی که می‌گوید: «ما فراموش‌تان نمی‌کنیم. عشق‌مان به شما، در هر قدم، در هر نفس، در هر شب و روز، زنده است.» این عشق، در کوچه‌های خوزستان جاری است در صدای سنگ‌هایی که به هم می‌خورند در کیسه‌های رنگینی که پر از شیرینی می‌شوند و در دعاهای کوچک کودکان که سلامتی و برکت را برای همه آرزو می‌کنند.

و اینگونه، گرگیعان، سال‌هاست که ماندگار شده است. نه به خاطر شیرینی‌ها و خوراکی‌ها که به خاطر عشقی که در قلب مردم خوزستان جاری است. عشقی که از پیامبر (ص) و أهل بیتش آغاز شد و تا امروز در هر خانه در هر کوچه و در هر قلب کوچک و بزرگی، زنده مانده است.

خوزستان، این سرزمین عشق و وفا، با گرگیعان به جهان می‌گوید: «ما عاشقیم. عاشق پیامبرمان، عاشق أهل بیتش، و عاشق سنت‌هایی که یادگار آن بزرگواران است.» و این عشق، همان نوری است که گرگیعان را پس از قرن‌ها، همچنان درخشان و زنده نگه داشته است.

کودکان نقش اول را دارند

در شب پانزدهم ماه مبارک رمضان، دختران و پسران کوچک با لباس‌های محلی رنگارنگ، کوچه‌ها و خیابان‌های شهر را به تسخیر خود درمی‌آورند. صدای پایشان، ترنم شادی است و صدای سنگ‌هایی که به هم می‌زنند، نوید جشنی را می‌دهد که قرن‌هاست در دل این خاک ریشه دوانده است.

این شب، شبِ گرگیعان است. شبِ کیسه‌های رنگینی که از شانه‌های کوچک کودکان آویزان است و پر از آرزوهای شیرین می‌شود. شبِ لبخندهایی که بر لبان کودکان می‌نشیند و چشم‌هایشان از شوق دریافت یک مشت بادام یا تکه‌ای شیرینی می‌درخشد. شبِ دعاهایی که از زبان کوچکشان جاری می‌شود و برکت و سلامتی را برای خانه‌ها و خانواده‌ها به ارمغان می‌آورد.

دختران و پسران با لباس‌های محلی، گویی از دل تاریخ بیرون آمده‌اند تا یادآور سنتی باشند که نسل‌به‌نسل، از پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها به آنها رسیده است. هر قدمشان هر شعری که می‌خوانند هر خنده‌ای که می‌دهند، گویی قصه‌ای است که از دل کوچه‌های قدیمی شهرها و روستاهای خوزستان روایت می‌شود.

و در این میان، بزرگترها هم همراه می‌شوند. با چشمانی پر از مهربانی و دل‌هایی سرشار از عشق به استقبال این ستاره‌های کوچک می‌روند. درِ خانه‌ها باز می‌شود و دست‌های پر از مهر، شیرینی و خوراکی‌ها را به کیسه‌های رنگین کودکان می‌سپارند. اینجا، شادی کودکان، شادی همه است. شادی‌ای که از دل تاریخ و فرهنگ این سرزمین می‌جوشد و قلب‌ها را گرم می‌کند.

شب پانزدهم رمضان، شبِ گرگیعان، شبِ زندگی است. شبِ امید و شور و عشق. شبِ ستاره‌هایی که روی زمین می‌درخشند و کوچه‌ها را به آسمانی از شادی تبدیل می‌کنند. این شب، یادآور این است که حتی در سخت‌ترین روزها، شادی و امید، همیشه زنده است. شادی‌ای که در قلب کودکان جاری است و با هر قدمشان، جهان را زیباتر می‌کند.

و اینگونه، خوزستان در شب پانزدهم رمضان، با صدای سنگ‌ها و خنده‌های کودکان، به بهشتی کوچک تبدیل می‌شود. بهشتی که در آن، عشق و شادی، بی‌مرز و بی‌زمان است.

گرگیعان چگونه برگزار می‌شود؟

خوزستان در آستانه برگزاری جشن‌های باشکوه ولادت امام حسن مجتبی (ع)، اولین فرزند امام علی (ع) و حضرت فاطمه زهرا (س)، آماده می‌شود. این مراسم که با عنوان «گرگیعان» شناخته می‌شود، هر ساله در نیمه ماه رمضان و همزمان با میلاد امام حسن مجتبی (ع) با مشارکت گسترده کودکان و بزرگسالان برگزار می‌گردد.

در شب پانزدهم ماه مبارک رمضان، کودکان خوزستانی با شور و نشاط خاصی در کوچه‌ها و محله‌ها حاضر می‌شوند و با برپایی جشن «گرگیعان»، شادی را به خانه‌ها می‌آورند. این مراسم که ریشه در سنت‌های دیرینه منطقه دارد، با همراهی بزرگسالان و اهدای شیرینی و خوراکی به کودکان، جلوه‌ای ویژه می‌یابد.

بر اساس سنت دیرینه، کودکان پس از شنیدن اذان مغرب با کیسه‌های رنگین به در خانه‌ها می‌روند و با زدن سنگ‌های کوچک به هم، ترنم جشن را در کوچه‌ها می‌پیچانند. صاحب‌خانه‌ها نیز با شنیدن صدای سنگ‌ها، به استقبال کودکان می‌روند و با شیرینی، بادام و دیگر خوراکی‌ها از آنان پذیرایی می‌کنند. این مراسم علاوه بر جنبه شادی‌آفرین، حاوی دعاهای خیر و سلامتی برای فرزندان صاحبان خانه است.

کودکان در این شب ریگ‌های کوچک را انتخاب می‌کنند و سنگ‌ها را بر هم می‌زنند تا ترنم صدای جشن «گرگیعان» در کوچه‌ها بپیچد. صدای سنگ زدن، خبر از آمدن کودکان می‌دهد و اهالی محل نیز بعد از با خبر شدن، به در خانه‌ها می‌روند تا با شیرینی و بادام از کودکان محله پذیرایی کنند.

دختر و پسر کیسه‌های رنگین بر گردن می‌اندازند و خانه به خانه، سنگ زنان در می‌زنند تا شیرینی‌هایی که هدیه می‌گیرند را در کیسه جمع کنند. کودکان، همزمان با ترنم صدای سنگ‌ها، اشعاری را ادا می‌کنند که حاوی دعای خیر و سلامتی برای فرزند صاحبان خانه است.

معمولاً کودکان به دو گروه تقسیم می‌شوند؛ گروهی می‌خوانند: «گرگیعان و گرگیعان» و گروه دوم در جواب می‌گویند: «الله یعطیکم رضعان» (خدا به شما فرزند عطا کند) یا اینکه «الله ایخلی اولیدکم» (خدا پسر کوچک تان را حفظ کند). در این هنگام صاحبخانه ها خوراکی‌هایی به کودکان هدیه می‌دهند.در این ایام که برای بسیاری به سختی می‌گذرد، اما حس و حال کودکان در این گوشه از جهان شاد است. کودکان امروز لباس‌های نو بر تن می‌کنند و با شنیدن صدای اذان با ذوق و علاقه به کوچه‌ها می‌روند.

در تاریخ ادبیات خوزستان در مورد ریشه و معنی کلمه «قرقیعان» دیدگاه‌های متفاوتی بیان شده است. عده‌ای معتقدند این کلمه از «قرع الباب» به معنای «در زدن» گرفته شده و به همین خاطر کودکان در خانه‌ها را برای دریافت شیرینی و عیدی می‌کوبند. دسته‌ای عقیده دارند معنی «قرقیعان یا گرگیعان» از کلمه «قره العین» گرفته شده که به معنای شادی و سرور انسان است، چون مراسم گرگیعان با تولد امام حسن مجتبی (ع) و شادمانی رسول خدا (ص) برای تولد اولین نوه اش مقارن شده است، می‌گویند که مردم برای عرض تبریک به امام علی (ع) و حضرت فاطمه (س)، «قره عین! قره عین!»گویان به سوی منزل ایشان می‌رفتند. از این رو این تبریک گفتن، کم کم به صورت سنتی هر ساله در میان مسلمانان رواج یافته است.

امسال هم مثل سال‌های قبل، شاهد بازگشت شور و نشاط این جشن به کوچه‌ها و محله‌های خوزستان هستیم. کودکان با لباس‌های نو و کیسه‌های رنگین، با ذوق و شوق به استقبال این مراسم می‌روند و بزرگسالان نیز با همراهی خود، این سنت دیرینه را زنده نگه می‌دارند.

مراسم آئینی «گرگیعان» در شهریورماه ۱۳۹۵ توسط اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان در فهرست آثار ناملموس کشور به ثبت رسیده است. این اقدام نه تنها به حفظ و ترویج این سنت ارزشمند کمک کرده، بلکه بر اهمیت فرهنگی و تاریخی آن نیز تأکید می‌کند.

منبع:خبرگزاری مهر

تشریح برنامه های انجمن سفیران گردشگری خوزستان در نوروز ۱۴۰۴

زیبا راکی ؛رئیس انجمن سفیران گردشگری خوزستان در نشست هم اندیشی نوروزی تشکل های مردم نهاد گردشگری با معاونت گردشگری اداره کل میراث و گردشگری خوزستان که روز سه شنبه مورخ ۲۱ اسفندماه در سالن جلسات آن اداره کل برگزار شد؛ ضمن اشاره به فعالیت های مؤثر انجمن سفیران گردشگری خوزستان در نوروز سال های گذشته؛به تشریح برنامه های این انجمن در نوروز ۱۴۰۴ و برنامه های پیشنهادی به اداره کل میراث و گردشگری خوزستان پرداخت.
راکی گفت: راه اندازی اولین قطار گردشگری کشور به طور مشترک با شرکت پارسیاد سامان و حمایت و همراهی استانداری خوزستان ،ادارات راه آهن جنوب و زاگرس در نوروز سال ۹۶ از مبدأ اهواز تا ابتدای لرستان ،ایجاد اولین ایستگاه های اطلاع رسانی گردشگری نوروزی و استقبال ازمهمانان نورزی با موسیقی و خوراک محلی خوزستان ،برپایی غرفه سوغات و برگزاری بزرگترین نمایشگاه عکس جاذبه های گردشگری استان با بیش از ۱۰۰ عکس در فرودگاه اهواز از مهمترین فعالیت های این انجمن در سالهای گذشته بوده است که امسال نیز در تلاش به برقراری قطار گردشگری در نوروز ۱۴۰۴ هستیم.
رییس انجمن سفیران گردشگری خوزستان گفت: چنانچه همراهی سازمان ها و ادرات استان را همچون سالهای گذشته داشته باشبم در صدد هستیم در نوروز ۱۴۰۴ نسبت به راه اندازی مجدد قطار گردشگری و اتوبوس گردشگری به منظور برقراری تور اقدام نماییم ، همچنین شایان ذکر است برخی فعالیتهای تفریحی و گردشگری در استان فقط نیاز به ساماندهی و تبلیغات دارندو از ستاد خدمات سفر خوزستان به ویژه کمیته برنامه ریزی و هماهنگی فعالیت های نوروزی که مسئولیت آن به عهده اداره کل میراث فرهنگی ،گردشگری و صنایع دستی خوزستان است انتظار می رود نسبت به ساماندهی امور فعالیت هایی مانند قایقرانی در رودخانه کارون و شرکت های اجاره دهنده دوچرخه اقدام نموده و ضمن ایمن سازی تجهیزات مدنظر ،نسبت به معرفی اینگونه فعالیتها در حوزه رودخانه کارون مهمانان نوروزی و نصب تابلوهای معرفی اماکن تفریحی و تجاری و برگزاری کارگاه های تکریم مهمان و ارباب رجوع ویژه کسبه و فروشندگان مجتمع های تجاری که میزبان مهمانان نوروزی به عنوان مشتری در ایام عید می باشند ،اهتمام ورزند.

«زیگورات چغازنبیل» تماشای عظمتی که هزاران سال ایستاده است

«زیگورات چغازنبیل» یکی از آثار به جای مانده از تمدن ایلام است که در کنار شهر شوش، هزاران سال ایستاده است.

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: چغازنبیل، این نگین درخشان تاریخ در دل دشت‌های خوزستان، همچون قصه‌ای از اعماق زمان، منتظر مسافرانش است. مسافرانی که پا به این سرزمین می‌گذارند نه تنها به یک مکان تاریخی سفر می‌کنند بلکه به اعماق تاریخ و تمدن ایران زمین قدم می‌گذارند. آنها با هر قدمی که برمی‌دارند با سنگ‌هایی سخن می‌گویند که هزاران سال پیش، دستان هنرمند و پرتلاش نیاکانمان را لمس کرده‌اند.

هنگامی که آفتاب گرم خوزستان بر فراز زیگورات می‌تابد، نور طلایی‌اش بر آجرهای نوشته‌دار می‌افتد و گویی هر آجر، داستانی از شکوه و عظمت ایلام باستان را زمزمه می‌کند. مسافران در سکوتِ پر از هیجان به این صدا گوش می‌دهند. آنها غرق در حیرت می‌شوند؛ حیرت از اینکه چگونه انسان‌هایی در هزاره‌های دور، چنین بنای عظیم و باشکوهی را با کم‌ترین امکانات، به آسمان رسانده‌اند.

چشم‌های مسافران از فرط شگفتی، برق می‌زند. آنها در برابر این همه عظمت، احساس کوچکی می‌کنند اما در عین حال، غرور و افتخار در قلب‌هایشان موج می‌زند. غرور به اینکه این تاریخ، این تمدن، این شکوه از آنِ آن‌هاست از آنِ مردمانی است که قرن‌ها پیش در این سرزمین زندگی می‌کردند و امروز، نامشان در دل این آجرها جاودانه شده است.

برخی از مسافران، دست‌هایشان را بر دیوارهای زیگورات می‌گذارند، گویی می‌خواهند با لمس این سنگ‌ها، به گذشته سفر کنند و برای لحظه‌ای در کنار سازندگان این بنا بایستند. برخی دیگر در سایه‌سار این بنای عظیم، عکس‌هایی می‌گیرند تا این لحظات را برای همیشه در قلب خود ثبت کنند. آن‌ها می‌دانند که این سفر، تنها یک بازدید ساده نیست؛ این سفر، یک تجربه روحانی است. تجربه‌ای که قلب‌هایشان را لبریز از عشق به تاریخ و فرهنگ ایران می‌کند.

چغازنبیل، تنها یک بنای تاریخی نیست؛ نماد عشق، تلاش و شکوه است. مسافرانش با هر قدمی که در این محوطه باستانی برمی‌دارند، بخشی از این عشق و شکوه را در وجود خود احساس می‌کنند. آن‌ها در پایان سفر با دلی پر از خاطره و قلبی لبریز از غرور، چغازنبیل را ترک می‌کنند اما می‌دانند که این سفر، هرگز به پایان نمی‌رسد. چغازنبیل، همیشه در قلب‌هایشان زنده خواهد ماند، همچون شعله‌ای جاودان که نور تاریخ و تمدن ایران را برای همیشه روشن نگه می‌دارد.

چغازنبیل، یکی از باشکوه‌ترین آثار تاریخی ایران و جهان، در استان خوزستان واقع شده است. این محوطه باستانی که در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده، بازمانده شهر دوراونتاش، پایتخت ایلام باستان، است. زیگورات چغازنبیل به عنوان یکی از نخستین نمونه‌های معماری مذهبی در جهان، هر ساله هزاران گردشگر را به خود جذب می‌کند. با توجه به اهمیت این سایت تاریخی، ارائه خدمات مناسب به بازدیدکنندگان از اولویت‌های مسئولان این پایگاه است.

چگونگی کشف چغازنبیل

در فاصله سال‌های ۱۹۳۰ تا ۱۹۴۰ میلادی با توجه به فعالیت‌های گسترده شرکت‌های نفتی خارجی در منطقه و بررسی‌های زمین‌شناسی که توسط کارشناسان این شرکت‌ها صورت می‌گرفته یکی از کارشناسان شرکت نفت در محوطه چغازنبیل، آجرنوشت‌هایی می‌یابد و آن را به هیئت باستان‌شناسی مستقر در شوش به سرپرستی دومکنم تحویل می‌دهد.

خواندن این آجرنوشته امکان شناخت یکی از شهرهای ایلامی به نام دوراونتاش را فراهم می‌کند. پس از دومکنم، گیرشمن باستان‌شناس فرانسوی حفاری‌های چغازنبیل را ادامه می‌دهد. از سال ۱۳۷۸ خورشیدی، کاوش‌ها و مطالعات باستان‌شناسی این محوطه به سرپرستی دکتر بهزاد مفیدی ادامه یافت.

محوطه میراث جهانی چغازنبیل (شهر اونتاش) شهری آئینی بوده که در حال حاضر بزرگترین اثر معماری شناخته شده از تمدن ایلام میانه است. این اثر در قرن سیزده قبل از میلاد به دستور پادشاه مقتدر این سلسله، اونتاش نپیریشا ساخته شده و به خدایان بزرگ ایلامی، نپیریشا و اینشوشیناک به صورت وقف اهدا می‌شود.

باستان‌شناسان برای این مجموعه تاریخی، عملکرد دفاعی قائل نشده‌اند. ذیقَورَّت با تشدید بر روی حروف «ق و ر» کلمه‌ای اکدی است. در ایران تلفظ این کلمه از گزارش‌های گیرشمن گرفته شده و عموماً زیگورات نوشته شده و به معنای بلند و برافراشته ساختن است.

با نزدیک شدن به نوروز، فصل سفر و گردشگری در ایران، مسئولان و مدیران سایت‌های تاریخی و فرهنگی کشور در تلاش هستند تا با بهبود خدمات و امکانات، تجربه بهتری را برای گردشگران داخلی و خارجی فراهم کنند. در این راستا، مدیر پایگاه میراث جهانی چغازنبیل و هفت‌تپه از نصب دکل موقت مخابراتی همراه اول در محوطه باستانی چغازنبیل خبر داد. این اقدام با هدف تقویت اینترنت و بهبود ارتباطات مخابراتی برای گردشگران نوروزی انجام شده است.

بهبود خدمات گردشگری

عاطفه رشنویی، مدیر پایگاه میراث جهانی چغازنبیل و هفت‌تپه، در گفتگویی اعلام کرد: با همکاری اداره مخابرات شهرستان شوش، یک دستگاه تقویت‌کننده آنتن همراه اول در محوطه چغازنبیل نصب شده است. این اقدام با رعایت مسائل حفاظتی و با هدف بهینه‌سازی خدمات‌رسانی به گردشگران انجام شده است.

رشنویی با اشاره به اهمیت دسترسی به اینترنت در دنیای امروز گفت: امروزه دستیابی همزمان به اطلاعات تحت وب و اشتراک‌گذاری تصاویر با دوستان و آشنایان از مهم‌ترین تفریحات گردشگران در سفر به مکان‌های تاریخی محسوب می‌شود. نصب و راه‌اندازی این دکل با هدف افزایش پهنای باند و ظرفیت شبکه ارتباطات مخابراتی در راستای ارائه خدمات مطلوب و با کیفیت به گردشگران نوروزی و پایداری ارتباطات در محوطه تاریخی چغازنبیل بوده است.

مدیر پایگاه میراث جهانی چغازنبیل و هفت‌تپه با تأکید بر نقش مؤثر طرح‌های مخابراتی در ارائه خدمات به گردشگران، افزود: تهیه بستر و ایجاد زیرساخت‌های مخابراتی و اینترنت از اهداف اصلی پایگاه میراث‌جهانی چغازنبیل و هفت‌تپه است. این اقدامات نه تنها رضایت گردشگران را به همراه دارد، بلکه به معرفی بهتر این سایت تاریخی به جهانیان کمک می‌کند.

رشنویی همچنین بیان کرد که این پایگاه در تلاش است تا با همکاری نهادهای مرتبط، خدمات بیشتری را به گردشگران ارائه دهد. وی افزود: در آستانه نوروز و با توجه به افزایش تعداد بازدیدکنندگان، ما سعی داریم تا با بهبود امکانات رفاهی و ارتباطی، تجربه بهتری را برای گردشگران فراهم کنیم.

نوروز، به عنوان یکی از مهم‌ترین جشن‌های ایرانیان، همواره با سفر و گردشگری همراه است. بسیاری از خانواده‌های ایرانی در این ایام به مناطق مختلف کشور سفر می‌کنند تا از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی ایران لذت ببرند. استان خوزستان به دلیل دارا بودن جاذبه‌های تاریخی منحصر به فرد مانند چغازنبیل، هفت‌تپه و شوش، یکی از مقاصد محبوب گردشگران در ایام نوروز است.

گردشگری به عنوان یکی از مهم‌ترین صنایع جهان، نقش بسزایی در توسعه اقتصادی کشورها ایفا می‌کند. در ایران نیز گردشگری تاریخی و فرهنگی از ظرفیت‌های بالایی برای جذب گردشگران داخلی و خارجی برخوردار است. سایت‌هایی مانند چغازنبیل نه تنها به عنوان نمادهای تمدن کهن ایران شناخته می‌شوند، بلکه می‌توانند به عنوان موتور محرکه اقتصادی در منطقه عمل کنند.

با توجه به این موضوع، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های گردشگری و بهبود خدمات به گردشگران می‌تواند به افزایش تعداد بازدیدکنندگان و در نتیجه رشد اقتصادی منطقه کمک کند. نصب دکل مخابراتی در چغازنبیل، نمونه‌ای از این سرمایه‌گذاری‌ها است که می‌تواند به جذب بیشتر گردشگران و رونق گردشگری در استان خوزستان منجر شود.

تشکوه» یادگاری از عظمت آفرینش و جاذبه‌ای اسرارآمیز

در شرق شهرستان رامهرمز، جاذبه‌ای طبیعی و منحصربه‌فرد چشم‌ها را به خود خیره می‌کند؛ آتش‌هایی که قرن‌هاست در دل کوه تشکوه می‌سوزند و رازهایی ناشناخته را در خود جای داده‌اند.

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: در شهرستان رامهرمز، جایی که زمین با آسمان هم‌آواز می‌شود، کوهی سر بر آورده که قرن‌هاست شعله‌هایی جاودان را در آغوش خود نگه داشته است. تشکوه، این آتش‌های همیشه روشن، نه تنها چشم‌ها بلکه دل‌ها را نیز به تسخیر خود درمی‌آورد. هر که به اینجا می‌آید در برابر این پدیده شگفت‌انگیز سر تعظیم فرود می‌آورد و به عظمت و قدرت بی‌انتها پی می‌برد.

وقتی به تشکوه می‌رسی، شعله‌هایی که بی‌وقفه می‌سوزند، گویی قصه‌های زمین را برائت بازگو می‌کنند؛ قصه‌هایی از روزگارانی دور از رازهایی که در دل خاک نهفته‌اند و از عظمتی که تنها از آنِ آفریدگار است. اینجا، در سکوت دشت و در نور آرام آتش، قلب‌ها به تپش می‌افتد و روح‌ها به پرواز درمی‌آیند.

شب‌ها، وقتی تاریکی آسمان را می‌پوشاند، نور این شعله‌های ابدی، آسمان را روشن می‌کند. گویی ستاره‌هایی بر زمین نشسته‌اند تا راه را برای مسافران روح نشان دهند. در این لحظات، همه‌چیز فراموش می‌شود؛ تنها شعله‌ها و سکوت است که با تو سخن می‌گویند. و تو در میان این همه زیبایی و شگفتی به کوچکی خود در برابر عظمت آفرینش پی می‌بری.

تشکوه تنها یک جاذبه طبیعی نیست؛ اینجا مکانی است که یادآور قدرت بی‌پایان خداست. هر شعله، هر ذره خاک، هر نسیمی که از کنارت می‌گذرد، همه و همه نشانه‌هایی از وجود او هستند. اینجا، در کنار این آتش‌های جاودان، قلب‌ها به آرامش می‌رسند و روح‌ها به پرواز درمی‌آیند.

اگر به تشکوه آمدی تنها با چشمانت نگاه نکن؛ با دل ببین. این شعله‌ها را تماشا کن و به یاد بیاور که هر ذره از این جهان، نشانه‌ای از عشق و قدرت خداست. تشکوه، یادگاری از عظمت آفرینش است که هر بیننده‌ای را به تفکر واداشته و قلب‌ها را به سوی نور هدایت می‌کند

تشکوه یکی از جاهای دیدنی رامهرمز است که خیلی از گردشگران برای بازدید از آن مشتاق هستند. جاذبه‌های طبیعی در این کوه، این منطقه را به یکی از دیدنی‌ترین نقاط در خوزستان تبدیل کرده است. در بخش‌های مختلف از دامنه این کوه، شعله‌های دائمی آتش زبانه می‌کشد و چشم‌انداز شگفت‌انگیزی می‌سازد.

خوزستان منبع عظیمی از سوخت و انرژی را در خودش دارد. زمین‌شناس‌ها بعد از آزمایش روی خاک، متوجه شدند که مقدار زیادی گوگرد در این منطقه وجود دارد. وجود گوگرد دلیل اصلی شعله‌ور شدن آتش‌ها است. علاوه بر گوگرد، گازهای هیدروکربوری در این فرایند نقش دارند. این گازها در لایه‌های مختلف زمین به وجود می‌آیند و از شکاف‌های سطحی خارج می‌شوند.

یکی دیگر از ویژگی‌های عجیب تشکوه رامهرمز این است که در اطراف این کوه نمی‌توان شعله‌ای را روشن کرد چرا که حجم گاز خروجی از سطح کوه بسیار زیاد است و ترکیبات هوای مجاور کوه را تغییر می‌دهد.

کوه تشکوه، واقع در شرق شهرستان رامهرمز، یکی از عجایب طبیعی ایران است که به دلیل وجود آتش‌های همیشه روشن در دل خود، به «آتشکده رامهرمز» نیز معروف است. این آتش‌های طبیعی که حاصل خروج گازهای زیرزمینی هستند، قرن‌هاست که بدون وقفه می‌سوزند و صحنه‌ای تماشایی و اسرارآمیز را خلق کرده‌اند.

این پدیده نادر نه تنها برای علاقه‌مندان به طبیعت بلکه برای زمین‌شناسان و پژوهشگران نیز جذابیت بسیاری دارد. تشکوه با ارتفاعی حدود ۵۰۰ متر در دشتی وسیع قرار گرفته و از فاصله دور نیز قابل مشاهده است. شب‌ها، نور آتش‌های تشکوه در تاریکی، منظره‌ای خیال‌انگیز و فراموش‌نشدنی ایجاد می‌کند.

با نزدیک شدن به فصل بهار و آغاز سفرهای نوروزی، تشکوه به عنوان یکی از مقاصد گردشگری منحصربه‌فرد خوزستان، آماده استقبال از مهمانان نوروزی است. بازدید از این جاذبه طبیعی نه تنها سفری به دل طبیعت، بلکه گشتی در تاریخ و اسرار زمین است.

اگر قصد سفر به خوزستان را دارید، فرصت بازدید از تشکوه را از دست ندهید. این آتش‌های ابدی، تجربه‌ای فراموش‌نشدنی را برای شما و همراهانتان رقم خواهند زد.

منبع:مهر

پل‌های اهواز؛ جاذبه‌های تاریخی و گردشگری برای مهمانان نوروزی

اهواز شهر پل‌های تاریخی و مدرن با جاذبه‌های منحصربه‌فرد خود، میزبان مهمانان نوروزی است از پل سفید تا پل طبیعت، این شهر ترکیبی از تاریخ و طبیعت را به نمایش می‌گذارد

اهواز در این روزها، بهاری را تجربه می‌کند که گویی از دل یک نقاشی بیرون آمده است. آسمان آبی، نسیم خنک و رودخانه کارون که آرام و پرصلابت جریان دارد، صحنه‌ای را خلق کرده که هر بیننده‌ای را مجذوب خود می‌کند اما در این میان، چیزی که این زیبایی را دوچندان می‌کند، حضور پرندگان مهاجر است که روح شهر را نوازش می‌دهند.

کنار پل سفید، نماد تاریخی و زیبای اهواز، مردمی را می‌بینید که با دستانی پر از خوراکی به استقبال این مهمانان فصلی رفته‌اند. پرندگانی که از سرزمین‌های دور آمده‌اند، با پروازهای موزون خود، آسمان اهواز را به تابلویی زنده تبدیل کرده‌اند. اینجا، کنار پل سفید، جایی است که انسان و طبیعت در هماهنگی کامل به هم می‌رسند. جایی که صدای خنده‌های کودکان، همراه با بال‌زدن پرندگان، موسیقی زندگی را می‌سازد.

وقتی دانه‌ها از دستان مردم به سوی پرندگان پرتاب می‌شود گویی این تنها یک غذا دادن ساده نیست؛ این یک نوازش روح است. این لحظه‌ها، یادآور این هستند که در میان شلوغی‌های زندگی، هنوز هم می‌توان به سادگی و زیبایی‌های کوچک دل بست. اینجا، کنار پل سفید، جایی است که می‌توانی نفس بکشی، آرام شوی و با طبیعت یکی شوی.

بهار اهواز با همه زیبایی‌هایش، فرصتی است برای تجربه‌کردن این لحظه‌های ناب. اگر می‌خواهی طعم واقعی بهار را بچشی، اگر می‌خواهی شاهد همزیستی مسالمت‌آمیز انسان و طبیعت باشی، اگر می‌خواهی روحت را با پرواز پرندگان به آسمان بسپاری، کنار پل سفید اهواز باش. اینجا، جایی است که بهار واقعی را می‌توان دید، شنید و حس کرد.

اهواز، مرکز استان خوزستان، به عنوان یکی از کلان‌شهرهای جنوبی ایران، هر ساله میزبان هزاران گردشگر در ایام نوروز است. این شهر با داشتن جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی یکی از مقاصد محبوب برای مسافران به شمار می‌رود. در میان این جاذبه‌ها، پل‌های اهواز جایگاه ویژه‌ای دارند. این پل‌ها نه تنها به عنوان سازه‌های مهندسی و معماری مورد توجه هستند بلکه به دلیل موقعیت استراتژیک و زیبایی‌های بصری، به نمادهای شهری تبدیل شده‌اند.

پل سفید؛ نماد شهر اهواز

پل سفید، معروف به پل هلالی یکی از شناخته‌شده‌ترین پل‌های اهواز است که در سال ۱۳۱۵ خورشیدی توسط مهندسان آلمانی و سوئدی ساخته شد. این پل با طراحی منحصربه‌فرد و رنگ سفیدش به یکی از نمادهای شهر اهواز تبدیل شده است. پل سفید که بر روی رودخانه کارون قرار دارد، نه تنها نقش مهمی در تسهیل تردد شهری ایفا می‌کند بلکه به عنوان یک جاذبه گردشگری نیز مورد توجه قرار گرفته است. در شب‌های نوروز، نورپردازی این پل، منظره‌ای خیره‌کننده ایجاد می‌کند که گردشگران را به خود جذب می‌کند.

پل طبیعت اهواز، یکی از جدیدترین پل‌های این شهر است که با هدف ایجاد فضایی برای پیاده‌روی و تفریح ساخته شده است. این پل که بر روی رودخانه کارون احداث شده، به عنوان یک فضای عمومی، امکاناتی مانند مسیرهای پیاده‌روی، فضای سبز و مناطق استراحت را در اختیار بازدیدکنندگان قرار می‌دهد. پل طبیعت به موقعیت مکانی خود به یکی از مقاصد محبوب برای خانواده‌ها و جوانان در ایام نوروز تبدیل شده است.

پل سیاه؛ یادگار دوران قاجار

پل سیاه اهواز که برای تردد قطار ساخته شد اولین پل شهر اهواز نیز به شمارمی‌آید و پل‌های دیگر از جمله پل سوم پس از آن احداث شده‌اند. این پل به دلیل رنگ سازه و بدنه به نام «پل سیاه» شهرت یافت و همین نام بر آن ماند.

قدمت ساخت این پل به حدود یک قرن پیش یعنی سال ۱۳۰۸ برمی‌گردد. این پل از نظر تاریخی به دوره پهلوی اول می‌رسد. سازه آن از نوع فلزی بوده و ۵۲ پایه نگهدارنده ستون‌هایش شده‌اند و عرض آن نیز شش متر است. از آن جایی که «پل سیاه» دارای قدمت و عقبه‌ای تاریخی بود در تاریخ ۲۷ بهمن ۱۳۷۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید و این اثر در حال حاضر هم یک اثر تاریخی است و هم به عنوان یک راه ریلی مورد استفاده و بهره‌برداری قرار می‌گیرد.

پل هشتم اهواز، یکی از بزرگ‌ترین و مدرن‌ترین پل‌های این شهر است که در سال‌های اخیر ساخته شده است. این پل با طول بیش از ۴۰۰ متر و عرض ۲۰ متر، به عنوان یکی از مهم‌ترین مسیرهای ارتباطی بین شرق و غرب اهواز عمل می‌کند. پل هشتم به دلیل طراحی مدرن و امکانات پیشرفته، به یکی از جاذبه‌های گردشگری مدرن اهواز تبدیل شده است. در ایام نوروز، این پل با نورپردازی‌های ویژه، منظره‌ای تماشایی ایجاد می‌کند که گردشگران را به خود جذب می‌کند.

پل نادری، یکی دیگر از پل‌های تاریخی اهواز است که در دوران پهلوی اول ساخته شد. این پل که بر روی رودخانه کارون قرار دارد، به دلیل موقعیت مکانی خود، به عنوان یکی از بهترین مکان‌ها برای تماشای غروب آفتاب شناخته می‌شود. پل نادری با معماری ساده و کاربردی خود، یادآور روزگارانی است که اهواز در حال توسعه و پیشرفت بود. بازدید از این پل، فرصتی برای لذت بردن از طبیعت و تاریخ اهواز فراهم می‌کند.

پل کابلی؛ نماد مدرنیته

پل کابلی اهواز، یکی از جدیدترین پل‌های این شهر است که با هدف کاهش ترافیک و بهبود حمل و نقل شهری ساخته شده است. این پل با طراحی مدرن و استفاده از فناوری‌های پیشرفته، به یکی از نمادهای مدرنیته در اهواز تبدیل شده است. پل کابلی به دلیل ارتفاع زیاد و طراحی خاص خود، منظره‌ای تماشایی از شهر و رودخانه کارون ارائه می‌دهد که گردشگران را به خود جذب می‌کند.

علاوه بر خود پل‌ها، مناطق اطراف آن‌ها نیز به عنوان جاذبه‌های گردشگری مورد توجه قرار دارند. پارک‌های ساحلی، رستوران‌ها و کافه‌های اطراف رودخانه کارون، فضایی دلنشین برای استراحت و تفریح فراهم می‌کنند. در ایام نوروز، این مناطق با برنامه‌های فرهنگی و هنری، میزبان گردشگران و مهمانان نوروزی هستند.

پل‌های اهواز، با ترکیبی از تاریخ، معماری و طبیعت به عنوان جاذبه‌های گردشگری منحصربه‌فرد این شهر شناخته می‌شوند. از پل سفید نمادین تا پل طبیعت مدرن، هر یک از این پل‌ها داستانی منحصربه‌فرد دارند که بازدیدکنندگان را به خود جذب می‌کنند. در ایام نوروز، اهواز با جاذبه‌های طبیعی و تاریخی خود، میزبان مهمانانی است که به دنبال تجربه‌ای متفاوت از سفر هستند.

آمادگی پایگاه میراث‌جهانی شوشتر برای میزبانی از گردشگران نوروزی

معاون میراث‌فرهنگی خوزستان با هدف بررسی و ارزیابی نحوه خدمات‌دهی به گردشگران، از پایگاه سازه‌های آبی‌تاریخی شوشتر بازدید کرد.

به‌گزارش روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، در این بازدید که با همراهی امین مهدوی‌کیا مدیر پایگاه میراث‌جهانی سازه‌های آبی‌تاریخی شوشتر و جمعی از کارشناسان حوزه میراث‌فرهنگی انجام شد، موضوعاتی نظیر ایمنی گردشگران، استقرار راهنمایان متخصص برای معرفی نظام آبی‌‎تاریخی شوشتر، وضعیت تابلوهای معرفی در مسیرهای بازدید، عملکرد بخش‌های حراست و بلیط‌فروشی مجموعه آسیاب‌ها و آبشارها بررسی شد.

معاون میراث‌فرهنگی خوزستان ضمن ابراز رضایت از روند خدمات‌دهی به بازدیدکنندگان، بر اهمیت ارتقای تجربه گردشگری تأکید کرد و گفت: سازه‌های آبی‌تاریخی شوشتر یکی از مهم‌ترین میراث‌های جهانی ایران است که علاوه بر ارزش تاریخی و فنی، نقش مهمی در جذب گردشگران داخلی و خارجی دارد.

او افزود: ارائه خدمات مناسب و رعایت استانداردهای ایمنی، معرفی دقیق نظام مهندسی آبی‌تاریخی شوشتر و تسهیل دسترسی گردشگران به اطلاعات، گام‌های مهمی در حفظ و احیای این اثر ارزشمند است و به خوبی تمهیدات لازم برای نوروز ۱۴۰۴ درنظر گرفته شده است.

حسینی تصریح کرد: سازه‌های آبی‌تاریخی شوشتر که به عنوان دهمین پرونده ثبت جهانی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است، مجموعه‌ای بی‌نظیر از سدها، پل‌بندها، آسیاب‌ها، تونل‌های آبرسان و آبشارهای مصنوعی است که در دوره ساسانیان طراحی و ساخته شده‌اند. این مجموعه با هدف کنترل و مدیریت آب رودخانه کارون و بهره‌برداری از نیروی آن برای مصارف کشاورزی و صنعتی ساخته شد و همچنان به عنوان یکی از شاهکارهای مهندسی جهان شناخته می‌شود.

او با بیان این‌که مدیریت پایگاه با اجرای برنامه‌های متنوع در زمینه حفاظت، مرمت و بهبود زیرساخت‌های گردشگری، گام‌های مؤثری در راستای ارتقای خدمات‌رسانی به بازدیدکنندگان برداشته است افزود: تأمین ایمنی مسیرهای بازدید، استقرار راهنمایان حرفه‌ای برای معرفی ابعاد تاریخی و فنی مجموعه، تجهیز پایگاه به تابلوهای راهنما و اطلاعاتی و ایجاد سازوکارهای نظارتی برای حفظ نظم و امنیت، از جمله اقداماتی است که موجب افزایش رضایت‌مندی گردشگران و ارتقای جایگاه این مجموعه در سطح ملی و بین‌المللی شده است.

معاون میراث‌فرهنگی خوزستان اضافه کرد: پایگاه میراث جهانی سازه‌های آبی‌تاریخی شوشتر همچنان با هدف ارتقای کیفیت خدمات و حفظ این میراث ارزشمند، برنامه‌های متعددی در دستورکار دارد که با همکاری نهادهای مرتبط و حمایت‌های لازم، به اجرا گذاشته خواهد شد

طبیعت زیبای به همراه برداشت گل روستای شبیشه، از توابع شهرستان حمیدیه

گلهای سنبل، زنبق و همیشه بهار از جمله گل‌هایی هستند که در استان خوزستان، با رنگ‌ها و عطرهای بینظیرشان، نویدبخش آغاز فصل بهار محسوب می‌شوند.

این گل‌ها در اواخر زمستان و با نزدیک شدن به اسفندماه، آخرین ماه سال، در باغ‌های سرسبز روستای شبیشه، از توابع شهرستان حمیدیه، به شکوفایی می‌رسند. باغداران محلی در این زمان، با شور و نشاط خاصی، برداشت گلهای زیبا و خوشبو را آغاز می‌کنند و طبیعت منطقه را با رنگهای زنده و جذابشان زینت می‌بخشند.

ابوشهاب (احمد سیداوی)، یکی از باغداران با تجربه و پرتلاش این منطقه، سالهاست که در کنار خانوادهاش به کشت و پرورش این گلهای زیبا مشغول است.

او محصول خود را در کنار زمین زراعیاش به فروش می‌رساند و با استقبال گرمی از سوی خریداران و بازدیدکنندگان مواجه می‌شود. هر ساله، با نزدیک شدن به فصل بهار، باغ‌های او میزبان مهمانانی از نقاط مختلف است که هم برای خرید گلهای تازه و هم برای لذت بردن از زیبایی خیرهکننده این مزارع رنگارنگ به روستای شبیشه میآیند.

این مناظر طبیعی و سرشار از زندگی، نه تنها برای مردم محلی، بلکه برای گردشگران نیز جذابیت ویژهای دارد و یادآور شکوه و زیبایی طبیعت در فصل بهار است.

عکس:مهر/سید خلیل موسوی

⁵

جایزه "نقش‌آفرین نوین" در دستان مریم تختائی‌پور

بانوی صنعتگر خوزستانی موفق به کسب "جایزه نقش‌آفرین نوین" در نهمین جشنواره بین‌المللی صنایع‌دستی فجر شد.

به‌گزارش روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، مریم تختائی‌پور هنرمند دزفولی دارای ۱۳ اثر نشان ملی‌‌دار در رشته کپوبافی، در نهمین جشنواره بین‌المللی فجر صنایع‌دستی (سروسیمین) موفق به کسب جایزه "نقش‌آفرین نوین" شد و لوح ویژه این جشنواره را نیز با امضای سیدرضا صالحی‌امیری وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی دریافت کرد.

در لوح تقدیمی وزیر میراث‌فرهنگی به مریم تختائی‌پور آمده است:

«هنرمند گرامی سرکار خانم مریم‌تختائی‌پور
با درود و احترام

هنر، جلوه‌ای از جان آدمی و تجلی‌گاه اندیشه، خلاقیت و هویت فرهنگی یک ملت است . در روزگاری که جهان درگذر از سنت به مدرنیته بیش از پیش نیازمند پیوند با ریشه‌های خود است، نقش هنرمندان در پاسداشت و ترویج میراث کهن بی‌بدیل و ارزشمند است.

با کمال افتخار و قدردانی کسب جایزه نقش‌آفرین نوین در نهمین جشنواره بین‌المللی فجر صنایع‌دستی (سرو سیمین) را به شما تبریک می‌گوییم. دستاورد هنری شما نه تنها جلوه‌ای از ذوق و مهارت فردی، بلکه نمادی از عظمت و شکوه هنرهای سنتی و صنایع‌دستی سرزمین‌مان است.

تلاش‌های بی‌وقفه و تعهد ارزشمند شما در مسیر اعتلای هنرهای اصیل، شایسته تقدیر است. امید داریم که همچنان با شور و شوق این مسیر پرارزش را ادامه دهید و روشنی‌بخش فردای هنر و فرهنگ این مرز و بوم باشید. با آرزوی توفیق و سربلندی روزافزون شما در تمامی عرصه‌های هنر و زندگی.»

نهمین دوره جشنواره بین‎المللی سروسیمین با پشتوانه تجربیات ارزشمند دوره‌های پیشین و با هدف ارتقای جایگاه صنایع‌دستی و هنرهای سنتی ایران در سطح جهانی، طراحی و اجرا شد.

این دوره از جشنواره بر مبنای دستاوردهای دوره هشتم که در کنار موفقیت‌های چشمگیر، تجربیات تازه‌ای را نیز برای برگزارکنندگان به همراه داشت، برنامه‌ریزی شد.

*با تلاش شهردار ؛ ریاست و اعضای شورای اسلامی کهن شهر شوشتر؛*
*مجوزهای لازم برای اجرای طرح گردشگری جزیره صادر شد*

مهندس محمد اسفندیاری شهردار شوشتر با اعلام این خبر اظهار داشت :
با پیگیری‌های شبانه‌روزی و تلاش‌های مستمر اعضای شورای اسلامی شهر شوشتر، مجوزهای لازم برای اجرای طرح گردشگری جزیره صادر شد. این پروژه که می‌تواند تحول بزرگی در زمینه جذب گردشگر و رونق اقتصادی شهر شوشتر ایجاد کند، در مراحل مختلف برنامه‌ریزی و اجرا قرار دارد.

شهردار شوشتر در ادامه اعلام کرد : «از اعضای محترم شورای اسلامی شهر که با پیگیری‌های بی‌وقفه و همراهی خود توانستند مجوزهای لازم برای این طرح مهم را اخذ کنند، صمیمانه تشکر و قدردانی می‌کنم.
این پروژه در راستای ارتقاء وضعیت گردشگری و توسعه پایدار شهری بسیار اهمیت دارد و امیدواریم با همکاری همگان به بهترین شکل ممکن به مرحله اجرا برسد.»

گزارشی از پارک جزیره شوشتر: لذت از طبیعت در کنار رود شطیط شاخه ای از رود کارون

پارک جزیره شوشتر یکی از محبوب‌ترین و شلوغ‌ترین پارک‌ها در این شهرستان است که در فصل تابستان، به‌ویژه مورد توجه خانواده‌ها و گردشگران قرار می‌گیرد. این پارک که در کنار رود کارون و در محلی خاص از آن قرار دارد، فضایی مناسب برای استراحت و لذت بردن از طبیعت است
یکی از ویژگی‌های برجسته پارک جزیره، دسترسی آسان به رود شطیط است. با توجه به موقعیت خاص پارک که در دو بخش رود کارون قرار دارد، گردشگران می‌توانند به راحتی از دو طرف رودخانه به آب دسترسی پیدا کنند. این ویژگی باعث شده است که پارک جزیره شوشتر به‌ویژه برای کسانی که علاقه‌مند به فعالیت‌های آبی هستند، تبدیل به یک مقصد محبوب شود.
یکی از تفریحات پرطرفدار در پارک جزیره شوشتر، قایق‌رانی در رود کارون است. این رودخانه به‌ویژه در فصل تابستان دارای جریان خوبی است و قایق‌سواری در آن می‌تواند تجربه‌ای جذاب و هیجان‌انگیز باشد.
این فعالیت به‌خصوص برای خانواده‌ها و کسانی که به دنبال تجربه‌ای جدید و لذت‌بخش در طبیعت هستند، با رعایت اصول ایمنی بسیار مناسب است.
پارک جزیره به‌دلیل فضای سبز گسترده و دسترسی به رود کارون، یکی از بهترین مکان‌ها برای برگزاری پیک‌نیک‌های تابستانی است. بسیاری از خانواده‌ها برای گذراندن تعطیلات آخر هفته و لذت بردن از طبیعت به این پارک می‌آیند و از هوای مطبوع و فضای آرامش‌بخش آن بهره می‌برند.

پارک جزیره شوشتر در نزدیکی مرکز شهر شوشتر قرار دارد و به راحتی از سایر نقاط شهرستان قابل دسترسی است. این پارک در جاده‌هایی که به رود کارون منتهی می‌شوند، قرار دارد و شما می‌توانید به راحتی با استفاده از خودروی شخصی یا تاکسی به آنجا بروید. همچنین، به‌خاطر موقعیت خاص پارک در کنار رودخانه، این مکان برای کسانی که علاقه‌مند به گشت‌زنی در نزدیکی آب هستند، بسیار مناسب است.

*با سرمایه گذاری و احداث مراکز تفریحی گردشگری میتوان از این جزیره به عنوان یکی از قطب های گردشگری در استان خوزستان در آینده ای نزدیک نام برد*

عکس:ایرنا*

انتشار فراخوان بخش میراث دفاع مقدس و گردشگری مقاومت «جشنواره ملی تئاتر فتح خرمشهر»

ایسنا/خوزستان فراخوان بخش میراث دفاع مقدس و گردشگری مقاومت بیست‌وششمین «جشنواره ملی تئاتر فتح خرمشهر» منتشر شد.

دبیرخانه بیست‌وششمین «جشنواره ملی تئاتر فتح خرمشهر» و اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خوزستان به منظور ترویج نگاه به عمق تاریخ مقاومت مردم خوزستان در طول تاریخ، فراخوان بخش میراث دفاع مقدس و گردشگری مقاومت خوزستان بیست‌وششمین «جشنواره ملی تئاتر فتح خرمشهر» را منتشر کرد.

به گزارش ایسنا، در متن این فراخوان آمده است:

دبیرخانه بیست‌وششمین جشنواره تئاتر فتح خر مشهر و اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خوزستان به منظور ترویج نگاه به عمق تاریخ مقاومت مردم خوزستان در طول تاریخ، بخش میراث دفاع مقدس و گردشگری مقاومت خوزستان را به عنوان یک رویداد فرهنگی در حوزه میراث ناملموس در قالب تئاتر محیطی، تئاتر عمارت، یادمان‌های دفاع مقدس و واقعه خوانی (شامل نقالی، پرده‌خوانی، تعزیه و قوالی) برگزار می‌کند.

اولویت‌های موضوعی

۱) پرداختن به مقاومت عشایر خوزستان علیه هجوم بیگانگان در طول تاریخ.

۲) پرداختن به سیره و مقاومت فرماندهان و رزمندگان هشت سال دفاع مقدس در برابر هجوم بیگانگان.

۳) پرداختن به سیره و مقاومت چهره‌ها و شخصیت‌های ملی و مذهبی خوزستان علیه استعمار.

۴) پرداختن به سیره و نقش دریابان بایندر و دیگر قهرمانان معاصر در جریان مقاومت علیه استعمار.

۵) استفاده از آیین‌ها، رسوم و سنت‌های ملی و مذهبی جهت تقویت روحیه مقاومت در مردم خوزستان.

۶) پرداختن به داستان‌ها، افسانه‌ها و قصه‌های سرزمینی خوزستان که پیرنگ و موضوعیت مقاومت و استکبارستیزی دارند.

۷) پرداختن به مقاومت مردم ایران در طول هشت سال دفاع مقدس و آثار به جا مانده از آن در حوزه گردشگری.

شرایط و مقررات

۱) هر کارگردان مجاز به ارسال و ثبت تقاضای دو طرح و ایده در قالب تئاتر محیطی، تئاتر عمارت و یادمان‌های دفاع مقدس و واقعه‌خوانی (شامل نقالی، پرده‌خوانی، تعزیه و قوالی) است که در صورت پذیرش بیش از یک طرح از هر متقاضی، فقط یک اثر مورد بازبینی قرار خواهد گرفت.

۲) آثار پذیرفته شده باید در یکی از اماکن تاریخی و یادمان دفاع مقدس و یا ابنیه مذهبی اجرا داشته باشند.

۳) در طرح و ایده‌های ارسالی باید نشان دهنده فضای کلی و تعداد پرسوناژ مشخص باشد. طرح و ایده‌هایی که فاقد این شرایط باشند پذیرفته نخواهند شد.

۴) ارایه مجوز کتبی نویسنده و یا طراح اثر الزامی است.

۵) به هر یک از گروه‌های راه یافته به بخش میراث دفاع مقدس و گردشگری مقاومت خوزستان، مبلغ ۳۰۰ میلیون ریال کمک هزینه پرداخت خواهد شد.

جوایز بخش میراث دفاع مقدس و گردشگری مقاومت خوزستان

برگزیده اول تا سوم: تندیس جشنواره، دیپلم افتخار، جایزه نقدی و معرفی به چهارمین جشنواره بین‌المللی چندرسانه‌ای میراث فرهنگی ایران به میزبانی استان خوزستان.

گاه‌شمار بخش میراث دفاع مقدس و گردشگری مقاومت خوزستان

الف) آخرین مهلت ارسال فیلم آثار: ۱۰ فروردین ۱۴۰۴.

ب) اعلام آثار راه یافته به جشنواره: ۱۵ فروردین ۱۴۰۴.

ج) اجراهای عمومی آثار: فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۴.

مقررات عمومی

۱) با توجه به زمانبندی مشخص مهلت ارسال آثار به هیچ عنوان تمدید نخواهد شد.

۲) در هر مرحله از جشنواره، اگر ویژگی‌های اثر با شرایط و مقررات این بخش مغایرت داشته باشد، آن اثر از جشنواره کنار گذاشته می‌شود.

۳) دببرخانه مجاز است از آثار ارسالی به صورت های مختلف با قید نام صاحب اثر در تهیه گزارش ها یا پخش از پلتفرم‌ها استفاده کند.

۴) تقاضای گروه‌های نمایشی باید به صورت کامل و در زمان مقرر در درگاه تئاتر خوزستان ثبت و به دبیرخانه تحویل داده شود. ستاد برگزاری مسئولیتی در قبال آثاری که پس از زمان مقرر به دبیرخانه رسیده باشد نخواهد داشت.

درگاه ارتباط

استان خوزستان، خرمشهر، بلوار چهل متری، سایت اداره، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی خرمشهر، دبیرخانه جشنواره تئاتر فتح خرمشهر، کدپستی: ۶۴۱۷۸۱۳۱۴۸.

شماره‌های تماس: ۰۶۱۵۳۵۲۱۶۵۵ – ۰۶۱۵۳۵۱۳۰۷۰.

درگاه تئاتر خوزستان: https://khoozestan.theater.ir/

بیست‌وششمین جشنواره ملی تئاتر فتح خرمشهر به دبیری حسین ذوالفقاری در بخش‌های تئاتر صحنه‌ای، تئاتر خیابانی، نمایشنامه‌نویسی، تئاتر کودک و نوجوان و میراث دفاع مقدس و گردشگری مقاومت خوزستان سال ۱۴۰۴ در استان خوزستان برگزار می‌شود.

​​​​​​​

بانوی کارآفرین بهبهانی، برگزیده جشن خودکفایی کمیته امداد امام خمینی (ره)

بانوی کارآفرین نمونه کشور، مریم جعفری از روستای قالند سفلی شهرستان بهبهان، به‌عنوان یکی از ۵ منتخب جشن خودکفایی ۸۰ هزار نفری کمیته امداد امام خمینی (ره)، مورد تجلیل ریاست جمهوری قرار گرفت.

به گزارش خوزتوریسم، خانم مریم جعفری، کارآفرین نمونه کشوری و سرپرست خانوار از استان خوزستان، با تلاش‌های خود، برای بیش از ۳۰۰ نفر از مددجویان کمیته امداد در زمینه تولید صنابع دستی محصولات حصیری اشتغالزایی کرده است.

او که از شرکت‌کنندگان فعال در عرصه تولید و نمایشگاه‌های بین‌المللی متعدد است، به‌عنوان یکی از ۵ نفر برگزیده از بین ۸۰ هزار مجری طرح اشتغالزایی در سطح کشور انتخاب شد.

در مراسم موسوم به جشن خودکفایی کمیته امداد امام خمینی (ره)، مسعود پزشکیان ریاست جمهوری، با تقدیر از زحمات و تلاش‌های این بانوی کارآفرین، هدیه این جشن را به وی اهدا کردند.

موفقیت خانم جعفری در این زمینه، برای تمامی افراد جامعه در راستای تحقق خودکفایی و اشتغالزایی الگو است.

بناهای بافت قدیم «شهر آب و آجر» در معرض نابودی

بناهای باشکوه بافت قدیم دزفول که سال ها به دلایل متعدد مورد بی توجهی قرار گرفته در صورت ادامه کم توجهی ها، دچار مرگ زودرس می شوند.

پرسه در بافت قدیم دزفول و عبور از کوچه و گذرهای آن و تماشای بناهای چشم نواز قدیمی که برچیده از بافت آجری و اصیل دزفولی است، علاوه بر زیبایی کم نظیر، همواره تداعی گر فرهنگ و سبک زندگی مردم قدیم این دیار کهن است.

این بناهای قدیمی شامل خانه‌ها، ساباط‌ها، مساجد و حمام‌ها بوده و هر کدام زیبایی خیره کننده‌ای را در خود جای داده؛ اما سال هاست که بسیاری از این آثار به دلایل متعددی در وضعیت نا به سامانی قرار گرفته و بسیاری نیز رفته رفته در سکوت خود فرو ریخته‌اند.

علاوه بر متروکه شدن یا ویرانی بسیاری از خانه‌های قدیمی، ریزش ساباط و گذرهای معابر نیز از جمله معضل‌های بافت ارزشمند دزفول است که جدا از نابودی بنا، جان رهگذران را نیز نشانه گرفته و رفع آن نیازمند همت و اقدامات جدی از سوی شهرداری دزفول است.

در عین حال به رغم آنکه تأسیس شهرداری بافت قدیم از شعارهای شورای این دوره دزفول بود تا راهکاری اساسی برای نجات بافت قدیم رقم زند، به دلیل عدم پیگیری‌ها تنها در حد یک شعار باقی ماند و تأسیس آن منتفی شد.

حفظ بناهای قدیمی در گرو تدابیر دولتی

یکی از فعالان فرهنگی و اجتماعی دزفول در گفتگو با خبرنگار مهر بیان کرد: شهر دزفول دارای بافت تاریخی و ارزشمندی است که احیاگر ریشه و هویت این شهر بوده و در هر آجری از آن یک قصه و حکایتی نهفته دارد.

به گفته رضا امیدی فرد، ارزش معماری بافت قدیم تنها به دلیل زیبایی آن نیست بلکه در این آثار کهن پیامی نهفته از نسل‌های گذشته برای ما به ارث رسیده است.

وی افزود: معماری اصیل و آجری دزفول گنجینه‌ای از تمام نقوش ایرانی بوده که تنها در دزفول به یادگار مانده و در هیچ کجای دیگری وجود ندارد؛ بنابراین حفظ این میراث گرانبها که از چندین نسل پیش به دست ما رسیده، به همت بیشتری از سوی مردم و متولیان نیاز دارد.

به گفته این فعال فرهنگی، در سالیان گذشته اقدامات زیبا و زیادی از سوی انجمن‌های مردمی صورت گرفت و علاقه مردم را به بافت قدیمی شهر خود دو چندان کرد؛ از طرفی نه تنها تعدادی از خانه‌ها به دست مردم مرمت و احیا شده، بلکه ساخت برخی اقامتگاه‌های سنتی نیز از بافت قدیم الهام گرفته شد.

امیدی فرد با اشاره به اینکه بخش دولتی باید با حمایت‌های مالی از جمله ارائه تسهیلات کم بهره به ساکنان کمک کند؛ افزود: گاهی به دلیل آسیب جزئی یک خانه قدیمی، صاحب آن ناچار می‌شود که تمام خانه را تخریب کرده تا فضای مناسب‌تری برای زندگی فراهم سازد از همین رو با اقدام جدی متولیان از جمله میراث فرهنگی و شهرداری، این بناهای ارزشمند به جای نابودی، احیا می‌شوند.

وی با اشاره به اینکه باید کارگروهی تخصصی در راستای مرمت و بهسازی بناهای تاریخی تشکیل شود، افزود: در حال حاضر تعدادی خانه در گذر تاریخی و بسیار زیبای معزی که به نوعی آبروی معماری دزفول است تخریب شده و تاکنون هیچ‌گونه اعتباری برای مرمت این خانه‌ها تأمین نشده است.

امیدی فرد توصیه کرد: بخش دولتی باید با ایجاد برنامه‌ای کامل و جامع، طرح‌های حمایتی و تشویقی ارائه دهد که در این میان ساکنان خانه‌های قدیمی را از مالیات معاف کرده یا در پرداخت هزینه‌های شهرداری به آنان تخفیفی دهند؛ بنابراین نه تنها مردم برای ادامه زندگی در این محله تشویق شده و هم بناها با ماهیت اصلی خود حفظ و احیا می‌شوند.

وی افزود: با توجه به اینکه در چند سال گذشته دزفول در زمینه گردشگری پیشرفت چشم گیری داشته و گردشگران بسیاری هر ساله از سراسر کشور به دزفول روانه می‌شوند؛ مالکان می‌توانند از این ظرفیت در راستای احیای خانه‌های قدیمی استفاده کنند.

مرمت‌های هدفمند

مدیر یکی از انجمن میراث فرهنگی دزفول نیز در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: در راستای احیای بناهای قدیمی سه راهکار تخصصی شامل بهسازی، نوسازی و بازسازی وجود دارد که برای ترمیم بناهای قدیمی از راه بهسازی استفاده می‌شود چرا که در این صورت ماهیت اصلی و اولیه بنا حفظ می‌شود.

محمد آذرکیش با اشاره به اینکه از نوسازی برای احیای قسمت‌های تخریب شده بنا استفاده می‌شود، افزود: بازسازی نیز پس از اتفاقاتی نظیر جنگ و تخریب کامل بناها صورت می‌گیرد اما بهتر است همواره در بافت تاریخی دزفول روند بهسازی فعال باشد.

وی اظهار کرد: برای نجات خانه‌های تاریخی دزفول ابتدا باید رفع خطر صورت گیرد، سپس مرمت و استحکام بخشی و در نهایت بهسازی و نوسازی انجام شود و این روند تا احیای کامل بنا و اختصاص کاربری به آن ادامه یابد.

به گفته این فعال فرهنگی، مهمترین راهکار نجات بافت تاریخی دزفول مرمت‌های هدفمندی است که به نتیجه نهایی برسد و تا مرحله تخصیص کاربری ادامه یابد، چرا که مهمترین عامل تخریب بافت تاریخی، متروکه ماندن بناهاست.

آذرکیش اضافه کرد: با وجود آنکه هر ساله شماری از پروژه‌های مرمتی توسط میراث فرهنگی در بافت قدیم اجرا می‌شود اما به دلیل کمبود اعتبارات بناها به صورت کامل مرمت نمی‌شوند و اغلب در حد رفع خطر باقی می‌ماند و این در حالی است که بافت تاریخی دزفول نیازمند پروژه‌های تکمیل شده به ویژه با مشارکت بخش خصوصی است تا حیات آن دوباره به چرخه فعال شهر دزفول بازگردد.

وی با اشاره به اینکه هزینه‌های مرمت باید در راستای هدفمندی و احیای کامل یک بنا تأمین شوند، افزود: واگذاری بناها به بخش خصوصی و استفاده از آن در چرخه گردشگری، همچنین ارائه تسهیلات کم بهره از سوی دولت به منظور احیای بناهای قدیمی از دیگر راهکارهای نجات این ابنیه ارزشمند است.

مدیر یکی از انجمن میراث فرهنگی دزفول در خصوص مشکلات حقوقی خانه‌های تاریخی گفت: به منظور پیگیری مشکلات حقوقی و ورثه‌ای بناها، باید واحدی متشکل از چند ارگان و یا زیر نظر یک سازمان دولتی تأسیس شود تا با کمک آن بهتر بتوان مشکلات حقوقی بناها به ویژه تعدد ورثه را پیگیری کرد و یک مانع بزرگی از سر راه بخش خصوصی برطرف کرد.

این فعال فرهنگی با بیان اینکه ابتدا باید چند بنای شاخص سریع‌تر مرمت و به درستی معرفی شود و وارد صنعت گردشگری دزفول شوند، اضافه کرد: با تلاش‌های صورت گرفته از سوی انجمن‌های این شهرستان تا حدودی مردم به ارزش بناهای تاریخی در شهر خود پی برده‌اند اما همچنان کافی نیست و به تدابیر بیشتری از سوی مدیریت کلان شهری، استانی و حتی ملی نیاز داریم تا به نتیجه نهایی و مطلوبی برسیم و دزفول را به عنوان مقصد گردشگری تاریخی در کشور به خوبی معرفی کرده و پشتوانه مناسبی برای ورود هر چه بیشتر بخش خصوصی فراهم شود.

۷۵ خانه ثبت ملی

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دزفول نیز در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: شهر دزفول دارای باقت قدیمی ۲۴۴ هکتاری است که خانه‌ها و بناهای قدیمی بسیاری را در خود جای داده و در مجموع نیز ۱۵۰ اثر ثبت ملی شده دارد.

حمیدرضا خادم با اشاره به اینکه ۷۵ خانه در بافت قدیم ثبت ملی شده، افزود: بسیاری از خانه‌های قدیمی بدون صاحب به حال خود رها شده و از طرفی بسیاری از خانه‌ها مالکان زیادی دارند که با وجود اختلاف نظرهای فراوان هر گونه اقدام و تصمیمی از سوی مالکان برای احیای خانه‌ها چندان نتیجه بخش نیست.

به گفته وی، میراث فرهنگی دزفول در راستای مرمت و تغییر کاربری خانه‌ها به مالکان و بخش خصوصی کمک و مجوزهایی ارائه می‌دهد تا بنای ارزشمند قدیمی به جای متروکه ماندن به چرخه گردشگری وارد و به یک اقامتگاه خدماتی تبدیل شود.

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی دزفول اضافه کرد: تسهیلات مرمت نیز به افرادی تعلق می‌گیرد که مالک بنا یا قراردادی بالای پنج سال بابت تملک داشته باشند.

به گفته خادم، پایش های پیوسته‌ای از بافت قدیم شهر صورت می‌گیرد اما همچنان به کمک و توجه صاحبان بناها و بخش خصوصی نیز نیازمندیم.

وی با اشاره به اینکه در حال حاضر نیز چندین خانه در دست تملک و یا تعمیر است، افزود: ما همواره در تلاشیم سرمایه گذاران را به ایجاد کسب و کار به سوی خانه‌های قدیمی تشویق کنیم تا در این صورت هم کسب و کار رونق گیرد و هم محله‌های قدیمی شهر آباد شوند.

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی دزفول بیان کرد: امسال چندین ساباط، گذر و خانه تاریخی مرمت شد و مقرر شده در سال آینده با پیگیری نماینده مردم در مجلس اعتبار خوبی در این راستا جذب کنیم و به کمک آن بتوانیم محور گردشگری سنتی را احیا کنیم.

منتفی شدن تأسیس شهرداری بافت قدیم

همچنین شهردار دزفول در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: تأسیس شهرداری بافت قدیم به دلیل نداشتن مجوز منتفی شده زیرا اعضای شورا پیش از اقدامات اداری و اخذ مجوز، شعار تأسیس این شهرداری را داده بودند.

محمد عتاب اهوازی افزود: درجه شهرداری ما ۱۰ بوده و دو منطقه دارای مجوز است چرا که هنوز مشکل مجوز منطقه سه حل نشده است.

وی با اشاره به اینکه بافت قدیم نیز برای خود منطقه‌ای جداگانه محسوب می‌شود، گفت: هم اکنون در حال اخذ مجوزهای لازم برای تشکیل دوباره سازمان بهسازی هستیم و چنانچه این سازمان تشکیل شود به صورت تخصصی به بافت قدیم می‌پردازد.

به گفته شهردار دزفول تا سه ماه آینده سازمان بهسازی تأسیس و محل استقرار آن نیز در گوشه‌ای از بافت قدیم تعیین می‌شود تا به طور ویژه و تخصصی برای طراحی و بهسازی بناها اقداماتی صورت گیرد.

عتاب اهوازی اضافه کرد: گرچه احیای بناهای قدیمی از وظایف اداره میراث فرهنگی است اما متولی حفظ، مرمت و نگهداری از ساباط‌ها و گذرهای این بافت به عهده شهرداری دزفول است.

به گزارش خبرنگار مهر، اگر چه برخی از بناهای زیبا و قدیمی دزفول به صورت نیمه کاره ترمیم و تعدادی از خانه‌ها نیز به چرخه گردشگری و کسب و کار وارد شده‌اند اما این میزان کافی نیست و نجات جان بافت قدیم دزفول به گام‌های بلندتری از سوی متولیان دولتی نیازمند بوده که از این جمله آن تخصیص اعتبارات کافی و کلان تا به نتیجه رسیدن پروژه‌های مرمتی است.

منبع:خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها- مریم اسدی عیسوند

معرفی پایتخت‌های باستانی نوروز در میراث‌جهانی شوش

مدیر پایگاه میراث‌جهانی شوش گفت: در راستای معرفی میراث‌جهانی جشن نوروز، نشست تخصصی با عنوان پایتخت‌های باستانی به همت پایگاه میراث‌جهانی شوش و باحضور پژوهشگران و اساتید دانشگاه در شوش برگزار شد.

به‌گزارش میراث‌آریا، علی بویری‌منجی بیان کرد: نشست تخصصی پایتخت‌های باستانی نوروز با شرکت جمعی از مسئولان شهرستان، اساتید دانشگاه، فرهنگیان، هنرمندان و دوستداران میراث‌فرهنگی روز گذشته در موزه شوش برگزار شد.

مدیر پایگاه میراث‌جهانی افزود: محمدرضا معتمدی‌نسب استاد فرهنگ زبان‌های باستانی و مدرس دانشگاه، میثم رشنو پژوهشگر و مدرس دانشگاه و استاد جعفر دیناروند نویسنده و پژوهشگر تاریخ معاصر شوش پیرامون زوایای مختلف نوروز و جایگاه آن در ادبیات و تاریخ گستره فرهنگی ایران در دوره‌های مختلف تاریخی در این نشست علمی ارائه سخنرانی کردند.

او تصریح کرد: از بخش‌های دیگر این رویداد فرهنگی، اجرای چندین شاهنامه‌خوانی کودکان و نونهالان توسط گروه فرهنگی‌هنری مهرگان و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان شهرستان شوش بود که با استقبال قابل توجه شرکت‌کنندگان مواجه شد.

بویری‌منجی یادآور شد: برگزاری کارگاه نقاشی کودک با موضوع نوروز و نمایشگاه صنایع‌دستی و سوغات در باغ‌موزه نیز از دیگر فعالیت‌های انجام شده در این برنامه فرهنگی بود.

انتهای پیام/

دومین جشنواره نان خوزستان، انگیزه‌ای برای تبدیل سیلو ثبت ملی اهواز به موزه دائمی است

در دومین جشنواره نان خوزستان که از ۷ تا ۱۰ اسفند ۱۴۰۳ در محل سیلوی ثبت ملی اهواز برگزار شد، فرصتی دست داد تا با همت و درایت اداره کل غله و خدمات بازرگانی خوزستان، موزه موقت نان، اسناد و ابزار در محل سیلو اهواز راه‌اندازی شود.

مجتبی گهستونی فعال رسانه‌ای در یادداشتی نوشت: برای من که به سفر، فرهنگ مردم، عادات خوراکی جوامع، مشاغل سنتی، فناوری‌ها و مهمان‌نوازی علاقه دارم، عنوان «نخستین جشنواره نان خوزستان» کافی بود که مرا برای دیدن غرفه‌های نمایشگاه از روز اول تا آخر به این نمایشگاه بکشاند.

البته مردمی که در طول تاریخ و تا به امروز براین باور بوده‌اند که «هر که در این سرا در آید نانش دهید و از ایمانش مپرسید، چه آنکس که به درگاه باری تعالی به جان ارزد البته بر خوان بوالحسن به نان ارزد» قطعاً نان در زندگی آن‌ها نقش داشته و دارد.

اما در دومین جشنواره نان خوزستان که از ۷ تا ۱۰ اسفند ۱۴۰۳ در محل سیلوی ثبت ملی اهواز برگزار شد، فرصتی دست داد تا با همت و درایت اداره کل غله و خدمات بازرگانی خوزستان، موزه موقت نان، اسناد و ابزار در محل سیلو اهواز برگزار شود و خود از سوی مدیرکل اداره غله خوزستان به عنوان مسئول این موزه چهار روزه منصوب شدم.

بازدید از محل سیلو اهواز که در کنار رودخانه کارون قرار دارد و دارای یک بارانداز در رودخانه است به دلیل وسعت محوطه و عظمت سیلو، از چشم‌انداز فوق‌العاده‌ای برخوردار است و به همین دلیل مردم اهواز همواره تمایل داشتند که درون سیلو را از نزدیک ببینند. برگزاری نخستین جشنواره نان فرصتی دست داد تا علاقمندان بی‌شماری از محوطه سیلو بازدید کنند. اما برگزاری دومین جشنواره نان خوزستان که با راه‌اندازی یک موزه موقت همراه بود باعث شد تا تمام بازدیدکنندگان به آرزوی ۸۰ ساله خود که همانا بازدید از درون سیلو است برسند.

هدف از برگزاری جشنواره نان خوزستان، فرهنگ‌سازی استفاده از نان کامل عنوان شده است و ۱۵ استان کشور در دومین جشنواره نان خوزستان، توانمندی‌های سنتی پخت نان را در ۱۱۵ غرفه به نمایش گذاشتند.

درباره «نان» به‌عنوان قوت قالب مردم ایران به همراه نان‌های کماجی یا فطیر، نان‌های ساجی، نان‌های تنوری و حتی نان‌های دیگی و... گزارش‌های فراوان می‌توان نوشت.

پخت نان‌های لذیذ که میراث مادرها و مادربزرگ‌ها است، به لطف ذوق، سلیقه و سرپنجه آن‌ها ردی عمیق از طعم‌ها را در خاطر و ذائقه هرکدام از ما به یادگار گذاشته است. راز خوشمزگی این نان‌های باطرواتِ خوشمزه را می‌توان در عوامل مختلف جستجو کرد. یکی از دلایل متنوع بودن نان‌ها، گستردگی تنوع اقلیمی ایران است.

برخی از نان‌ها، هم نقش پیش‌غذا را دارند و هم گاهی بخشی از خوراک اصلی به‌شمار ‌می‌روند. نان در سفرۀ ایرانی‌ها جایگاه ممتاز و ارزشمندی دارد و پرمصرف‌ترین خوراکی روزانه در همۀ وعده‌های غذایی به شمار می‌رود.

مدیرانی که تصمیم به برگزاری نمایشگاه نان خوزستان گرفته‌اند، تأکید دارند که باید کاری کنیم مردم نان خوب را بشناسند و البته ترویج ویژگی‎‌های نان خوب به جامعه از وظایف متولیان آرد و نان است. برگزاری این رویداد قطعاً انتظار مردم اهواز و حتی دیگر شهرهای خوزستان را برای دریافت آرد با کیفیت و نان مرغوب بالا می‌برد؛ مردم از پخت بسیاری از نانوایی‌ها شکایت دارند. البته برای ارتقای کیفیت نان، مشکلات زیادی در کمیت وکمبود نان وجود داشت، که با راه‌اندازی تعداد قابل توجهی نانوایی دولتی وضعیت بهتر شده و قابل محسوس است.

برگزاری این نمایشگاه در فضای ذخیره‌سازی گندم یکی از برجستگی‌های نمایشگاه نان است که علاقه‌مندی و انگیزه مردم را برای بازدید از این نمایشگاه مضاعف کرده است.

خوشحالم که به عنوان یک روزنامه‌نگار فعال حوزه میراث‌فرهنگی و گردشگری، پیش از این بخش‌های مختلف سیلو را دیده‌ام و در بالاترین نقطه ارتفاعی آن کل شهر اهواز را تا دوردست‌ها به تماشا نشسته‌ام.

سیلو قطعاً می‌تواند به موزه دائمی نان و تجارت خوزستان تبدیل شود. هرچه باشد خوزستان نان‌آور ایران است. نقطه آغاز تمدن و تاریخ و شروع‌کننده تکنولوژی در دوران بوده است. در طول هشت سال جنگ تحمیلی، نان جبهه‌های رزم را داده است.

آغاز ماه رمضان در خوزستان با آیین‌های خاص و سنت‌های کهن

ماه مبارک رمضان، ماه رحمت و برکت، فرصتی برای نزدیکی به خداوند و تقویت روحیه بندگی است؛ در خوزستان، با تنوع فرهنگی و قومی، مردم این استان آداب و رسوم خاصی برای استقبال از این ماه مبارک دارند.

به گزارش ایرنا، در خوزستان، اقوام مختلف با آیین‌های کهن و سنت‌های زیبایی به استقبال ماه رمضان می‌روند؛ اقوام خوزستان پیش از آغاز این ماه، با برگزاری مراسم "استهلال" و دیدن هلال ماه، خود را برای روزه‌داری آماده می‌کنند.

آنها با برپایی سفره‌های ساده افطار و پخت نان محلی مانند تافتون و کلگ، گرمای معنوی این ماه را دوچندان می‌کنند؛ در برخی مناطق، آیین "گشت شبانه سحری‌خوان‌ها" همچنان زنده است، جایی که افراد با خواندن اشعار مذهبی و کوبیدن بر طبل، مردم را برای سحر بیدار می‌کنند.

این سنت‌های دیرینه، جلوه‌ای از همبستگی، معنویت و احترام به ارزش‌های دینی در میان اقوام خوزستانی است.

اقوام خوزستانی با سنت‌های دیرینه، مانند آماده‌سازی سفره‌های افطار با غذاهای محلی، برگزاری مراسم دعا و شب‌زنده‌داری، به استقبال از این ماه پر فضیلت می‌روند؛ همچنین، کمک به نیازمندان و تقویت روحیه همدلی از دیگر ویژگی‌های بارز ماه رمضان در این منطقه است.

مردم عرب، لر، بختیاری، شوشتری، بهبهانی و ... با شور و شوق خاصی به استقبال ماه رمضان می‌روند؛ در روزهای پایانی شعبان، خانواده‌ها به خرید مایحتاج افطار و سحری می‌پردازند و خانه‌ها را برای این ماه مبارک آماده می‌کنند.

در این ایام، مساجد و حسینیه‌ها نیز به طور ویژه‌ای گردگیری و تزئین می‌شوند؛ مردم با همکاری یکدیگر، فضا را برای برگزاری مراسم‌های مذهبی و دعا آماده می‌کنند و این کار به نوعی نماد همبستگی و اتحاد جامعه است.

در شب‌های رمضان، افطارها به یک مراسم خانوادگی تبدیل می‌شود که در آن اعضای خانواده دور هم جمع می‌شوند و با هم افطار می‌کنند؛ غذاهای سنتی که در این ایام تهیه می‌شود، شامل انواع خورشت‌ها، دلمه‌ها و شیرینی‌های محلی است.

از جمله غذاهای محبوب در افطار می‌توان به "فلافل"، "کباب"، "کبه"، "هریسه"، "داغ وپلو"،"آش" و "دلمه" اشاره کرد؛ همچنین، در برخی مناطق، تهیه "حلوا" و "زولبیا" نیز از رسوم رایج است که به عنوان شیرینی‌های افطار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در خوزستان، مردم به ویژه در شب‌های قدر، با برگزاری مراسم دعا و نیایش، به طلب رحمت و مغفرت از خداوند می‌پردازند؛ این شب‌ها با برگزاری مراسم‌های خاص در مساجد و حسینیه‌ها همراه است و مردم با حضور در این مکان‌ها، به دعا و نیایش می‌پردازند و از برکات این شب‌ها بهره‌مند می‌شوند.

همچنین، در این ایام، مردم به کمک نیازمندان و توزیع افطاری برای فقرا و مستمندان توجه ویژه‌ای دارند؛ این عمل نه تنها به تقویت روحیه همدلی و محبت در جامعه کمک می‌کند، بلکه یادآور ارزش‌های انسانی و معنوی است.

با آغاز ماه رمضان، بیایید با هم به یادگیری و عمل به آموزه‌های این ماه بپردازیم و از برکات آن بهره‌مند شویم؛ این ماه، فرصتی است برای تقویت پیوندهای خانوادگی و اجتماعی و یادآوری ارزش‌های انسانی و معنوی.

شیرهای خاطره‌انگیز اهواز برمی‌گردند

میدان چهارشیر اهواز در سال ۱۳۳۱ ساخته شده و معماری آن مربوط به دوره پهلوی است؛ در این میدان چهار مجسمه سنگی به شکل شیر در چهار جهت اصلی شهر نشسته‌اند. این شیرها در ۱۰ دی‌ماه ۱۳۸۱ با شماره ثبت ۷۰۴۰ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شدند.

بیش از ۷۰ سال از عمر این میدان می‌گذرد و نسل‌های متمادی اهوازی‌ها و مسافران از آن به چهار جهت شهر رفت و آمد کرده‌اند و هر چند به بهانه اجرای پروژه‌های مختلف، شیرها در محاق رفتند اما مردم اهواز همچنان این میدان را با نام چهارشیر می‌شناسند.

سال ۹۴ بود که ساخت بزرگترین تقاطع غیرهمسطح جنوب غرب کشور در میدان چهارشیر آغاز شد و قرار بود در مدت ۳۰ ماه تکمیل شود. این طرح پیش از تصویب و اجرا سر و صدای زیادی به پا کرد و شهروندان و دوستداران میراث فرهنگی بارها تذکر دادند که حریم منظری این اثر ثبت ملی و خاطره‌انگیز نقض می‌شود. این اعتراض‌ها به جایی نرسید و ساخت تقاطع غیرهمسطح روی چهارشیر استارت خورد. با آغاز اجرای این پروژه دیگر خبری از شیرهای این میدان نبود. این پروژه بعد از حدود ۱۰ سال در این دوره مدیریت شهری تکمیل شد اما همچنان اهوازی‌ها نمی‌دانند سرنوشت این شیرها چه شده است؟

علی شمسی معاون محیط زیست و خدمات شهری شهرداری اهواز در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص وضعیت نابسامان کف میدان چهار شیر زیر تقاطع غیرهمسطح، در آستانه نوروز اظهار کرد: مدیریت شهری اهواز در این دوره، محور ال ۳۰۰ و همچنین طولانی‌ترین محور این پروژه یعنی محور ال ۴۰۰ را اجرا کرد و نشان داد می‌توان کارهای بزرگی در اهواز انجام داد.

وی با اشاره به افتتاح محور ال ۴۰۰ در سال جاری افزود: هر چند این تقاطع غیرهمسطح، تکمیل شده اما در سطح زیرین و کف آن، ساخت پایانه BRT و همچنین پروژه احیای محوطه چهارشیر در حال اجرا است.

معاون محیط زیست و خدمات شهری شهرداری اهواز گفت: با توجه به اینکه اجرای این پروژه‌های عمرانی چهره نازیبایی در این محدوده ایجاد کرده، تصمیم گرفته شده است که ادامه اجرای این دو پروژه بعد از تعطیلات نوروز انجام شود.

شمسی عنوان کرد: با توجه به قرار گرفتن در آستانه نوروز و به منظور پاکسازی این محل، خاک کف این تقاطع، مسطح و باکس‌های گل و گلدان‌های سنگی بزرگ با گل‌های زیبا در این میدان قرار داده خواهد شد تا چهره شهر زیباتر شود.

وی افزود: همچنین نورپردازی این تقاطع با چراغ‌هایی با رنگ آفتابی و با ۲۰ میلیارد تومان اعتبار در حال اجرا است. این پروژه تا شب عید تکمیل می‌شود و قطعا در زیبایی شهر بسیار تاثیرگذار است.

شمسی ادامه داد: در این پروژه به منظور صرفه‌جویی در مصرف برق، از چراغ‌های کم‌مصرف استفاده شده است.

آئین پایانی نخستین جشنواره ملی روایت هنری گردشگری مقاومت برگزار شد

نخستین جشنواره ملی روایت هنری گردشگری مقاومت که با همکاری دبیرخانه مردمی گردشگری مقاومت، قرارگاه رزمی جنوب غرب ارتش، قرارگاه بهداري رزمی جنوب‌غرب (سپاه), اداره‌کل میراث‌فرهنگی و گردشگری، اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و حوزه هنری انقلاب اسلامی خوزستان برگزار شده بود به کار خود پایان داد.

به‌گزارش روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، ‌آیین پایانی اولین جشنواره روایت هنری گردشگری مقاومت که به منظور معرفی و شناخت بهتر گردشگران از مکان رویدادهای باقی‌مانده از دفاع‌مقدس با موضوع کادر درمان و بیمارستان‌های صحرایی برگزار شده بود شب گذشته با حضور مسئولان استانی در خانه هنرمندان اهواز برپا شد.

در ابتدای این آیین مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان با اشاره به نکات و زوایای مغفول‌مانده‌ هشت‌سال دفاع مقدس که غبار زمان روی آن‌ها نشسته است، اظهار کرد: اگر غبار روی این رخدادها زدوده شود، به ابتکارات و افتخارات بسیاری دست می‌یابیم.

محمد جوروند با بیان این‌که سهم ارتش در هشت سال دفاع‌مقدس بر کسی پوشیده نیست، عنوان کرد: اگرچه شاید شکل کاری آن‌ها تبلیغی نباشد، اما ارتش جمهوری اسلامی در کنار بسیج و گروه‌های مردمی حماسه‌های ارزشمندی را در آن دوران رقم زدند.

به گفته او، بیمارستان‌های صحرایی پس از جنگ متروکه باقی‌مانده‌اند و برپایی چنین رویدادهایی با همکاری ارتش، اداره‌کل میراث‌فرهنگی، اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و حوزه هنری انقلاب اسلامی می‌تواند تبیین کننده رخدادهای آن روزها باشد.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان با اشاره به گوشه‌ای از اقدامات صورت گرفته توسط تاریخ ‌سازان دفاع‌مقدس افزود: کارهایی توسط ملت تاریخ‌ساز جمهوری اسلامی در آن روزها رقم خورد که قابل باور نبود؛ امروز بنا داریم که با همکاری ارگان‌های مرتبط بیشتر و بهتر به این موضوع بپردازیم.


​در ادامه نعیمه سمیری، دبیر جشنواره، این رویداد را فرصتی برای معرفی و شناخت بهتر گردشگران از مکان‌رویدادهای باقی‌مانده از دفاع‌مقدس با موضوع کادر درمان و بیمارستان های صحرایی برشمرد و به اقدامات صورت‌گرفته در راستای برگزاری شایسته این رویداد اشاره کرد.

خاطره‌‌گویی امیر دربندی یکی از بخش‌های قابل توجه این رویداد بود که در آن به دلاوری‌های جنگاوران ایرانی در جنگ تحمیلی، انسانیت رزمندگان ما در مقابل اسرای دشمن، شرافت پزشکان ایرانی برای درمان اسیران جنگی، رعایت رفتاری بالاتر از موازین بین‌المللی با اسراء، انس جنگاوران ایرانی با قرآن کریم و… اشاره شد.

در ادامه مجید منادی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان با قدردانی از دست‌اندرکاران برگزارکننده این رویداد، تصریح کرد: این جشنواره از دغدغه شخصی برآمد و با حمایت حوزه هنری انقلاب اسلامی خوزستان به رویدادی وزین تبدیل شد.

به گفته او بسیاری از ظرایف دفاع مقدس تا به امروز باقی مانده و میان جامعه تبیین نشده است، این ناگفته‌ها را می‌توان با کمک هنرمندان به ظرفیتی برای آیندگان تبدیل کرد تا برکات معنوی، فرهنگی و… آن در آینده پدیدار شود.

همچنین محمد شهبازگهروئی، رئیس حوزه هنری انقلاب اسلامی خوزستان، بیمارستان‌های صحرایی را از جمله اماکن باقی‌مانده از دوران جنگ تحمیلی برشمرد که تا به امروز بکر و دست‌نخورده باقی‌مانده‌اند.

او با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های هنری برای طرح روایت‌های جذاب در جامعه، خاطرنشان کرد: این جشنواره برای نخستین بار با به خدمت گرفتن هنر، توانست روایت جذاب، تأثیرگذار و متفاوتی را از بیمارستان‌های صحرایی استان خوزستان ارائه کند.

رئیس حوزه هنری انقلاب اسلامی خوزستان همچنین ابراز امیدواری کرد که در سال‌های آینده با هم‌افزایی و همکاری دستگاه‌های مرتبط شاهد برگزاری هرچه باشکوه‌تر این رویداد ارزشمند باشیم.

در پایان این آیین از دبیران و داوران جشنواره به رسم یادبود قدردانی شد.

این رویداد بنا به اهمیت گردشگری مقاومت و لزوم برجسته‌سازی این مفهوم در صنعت گردشگری مرتبط با تاریخ مقاومت و آگاهی‌سازی گردشگران با موضوعات اجتماعی و تاریخی و ظرفیت‌های باقی‌مانده از دفاع‌مقدس برای نخستین بار در خوزستان برگزار شده بود.

در این جشنواره، به ترتیب آریا شیرالی و مهزیار رحمت‌الهی به ترتیب مقام اول و دوم را در بخش پوستر کسب کردند و مقام سوم مشترک به ناهید اسفندیاری و مجتبی زبیدی تعلق گرفت.

​در بخش مستند این رویداد کسی حائز رتبه نخست نشد؛ بنابراین مقام دوم و سوم به عادل مسلمانی و عصمت زارعی برآفتاب رسید و ‌ اثر ابوالقاسم مظهری به عنوان شایسته تقدیر شناخته شد.

فاطمه صیادنژاد، سرور نواصر و مریم مرادی در روایت نویسی اول تا سوم شدند، مرضیه حریزاوی در بخش موشن‌گرافیک مقام نخست را کسب کرد و رضا تراوان شایسته تقدیر شد.

عاطفه مروانی، هانیه عفری و سمیه آزادی‌فر نیز در بخش نقاشی به ترتیب عناوین اول، دوم و سوم را کسب کردند.

در بخش حجم‌سازی، امیر آقایی شایسته تقدیر شد و عباس قاسم‌پوراهوازی، یاسمن باعثی مقام اول و دوم بخش عکاسی را کسب کردند و مقام سوم به صورت مشترک به مهزیار مهدی‌پور و محمدحسین سیاحی رسید.

زینب مولایی وعلیرضا میرزازاده برگزیدگان بخش رتبه اول و دوم بخش پادکست بودند و مقام سوم این بخش به صورت مشترک به ریحانه موسوی و نرگس نوری‌ممبینی اعطاء شد.

در این آیین از دو خبرنگار خوزستانی نیز قدردانی شد. همچنین دبیران این جشنواره در بخش‌های مختلف تجلیل شدند که بر همین اساس، علی حیدری به عنوان راهنمای گشت، امیر عبیداوی به عنوان دبیر عکاسی، هادی‌زاده دبیر بخش پوستر، وداد موالی‌زاده دبیر نقاشی، فواد عبدالعلی‌پور دبیر بخش پادکست، حمیدرضا بهوندی دبیر بخش مستند، علی آل طیب دبیر بخش موشن‌گرافیک و علی هاجری دبیر بخش روایت‌نویسی از سوی مسئولان حاضر قدردانی شدند.

درآستانه نوروز ۱۴۰۴

موزه شوش چهره تازه به خود گرفت

مدیرپایگاه میراث‌جهانی شوش از بهسازی و سامان‌دهی موزه این شهر تاریخی در آستانه سال نو خبر داد.

به‌گزارش روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، علی بویری‌منجی با بیان این‌که موزه شوش در سال‌های گذشته چند بار تکمیل و بازسازی شده است افزود: در فصل جدید بازسازی و طرح بهسازی موزه، باتوجه به نیازسنجی و اولویت‌های موردنظر، اقدامات قابل توجهی در سالن‌ها و فضای داخلی موزه انجام شد.

مدیرپایگاه میراث‌جهانی شوش تصریح کرد: اصلاح درب بازشوِ سالن اصلی و اجرای درب خودکار، حذف کامل کف‌فرش فرسوده و اجرای کف‌فرش جدید براساس معیارهای موزه‌ای و رنگ‌آمیزی و اصلاح سکوها و ویترین‌های نمایش آثار از مهمترین اقدامات عمرانی در این فصل بود.

او افزود: همچنین باتوجه به نیاز مبرم موزه در حوزه حفاظت الکترونیک و هوشمندسازی، نسبت به گسترش پایش تصویری، روشنایی حفاظتی و دوربین‌های الکترونیک در سطح باغ‌موزه و محیط پیرامون آن اقدام شد.

موزه باستان‌شناسی در باغ زیبایی در محوطه میراث‌جهانی شوش جای گرفته است.

تاریخ ساخت موزه شوش، سال ۱۳۴۵ خورشیدی است.

باحضور اساتید دانشگاه شهیدچمران اهواز

پایداری نوروز در فرهنگ ایران‌زمین در موزه هفت‌تپه بررسی شد

مدیرپایگاه میراث‌جهانی چغازنبیل و هفت‌تپه گفت: نشست نوروزی "پایداری نوروز در فرهنگ ایران‌زمین" با همت این پایگاه و اساتید گروه تاریخ و ادبیات دانشگاه شهیدچمران اهواز در موزه هفت‌تپه برگزار شد.

به‌گزارش روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، عاطفه رشنویی اظهار کرد: این نشست به‌منظور بررسی تداوم نوروز در فرهنگ ایرانیان طی دوران مختلف این سرزمین و جایگاه این عید و آیین در شعر و ادبیات فارسی با سخنرانی اساتید برجسته دانشگاه شهیدچمران عصر جمعه دهم اسفندماه ۱۴۰۳ در موزه هفت‌تپه برگزار شد.

مدیر پایگاه میراث‌جهانی چغازنبیل و هفت‌تپه افزود: در بخش نخست این برنامه دکتر شهرام جلیلیان پیشینه تاریخی نوروز در تمدن‌های مختلف ایران‌زمین و نشانه‌های مشابه و برجای‌مانده از آن با نوروز امروز را بررسی و به آن‌ها اشاره کرد.

او گفت: در ادامه دکتر قدرت قاسمی‌پور به تداوم اشاره به نوروز در شعرهای شعرای ایرانی در طول تاریخ پرداخت و دیدگاه‌ها و نگرش‌های آنان را تحلیل کرد.

رشنویی با اشاره به اخرین سخنرانی این نشست عنوان کرد: در انتهای این نشست، دکتر فرشید نادری نیز به بررسی مراسم آیینی پیش از نوروز و ضمن آن پرداخت و نشانه‌های این فرهنگ‌ها و رسومات در ایران امروز را کندوکاو کرد.

او افزود: این نشست که با هدف آگاهی‌بخشی عمومی در موزه هفت‌تپه برگزار شد، با استقبال مردم فرهنگ‌دوست خوزستان مواجه شد و موزه هفت‌تپه میزبان علاقمند این حوزه از شهرهای مختلف استان بود.

مدیر پایگاه میراث‌جهانی چغازنبیل و هفت‌تپه اضافه کرد: اینک در آستانه حلول ماه مبارک رمضان و هم‌زمانی آن با نوروز، امیدوارم بتوانیم باحضور فرهنگ‌دوستان، در تداوم این‌گونه نشست‌ها در موزه هفت‌تپه و مجموعه میراث‌جهانی چغازنبیل، در معرفی فرهنگ کهن این مرز و بوم گام مؤثری برداریم.

گفتنی است، سیدمحسن حسینی معاون میراث‌فرهنگی خوزستان، بیژن حیدری‌زاده مدیر اسبق پایگاه‌های میراث‌جهانی شوش و شوشتر و حسن ناصر سرپرست اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شوش و سیدجلال خراسانی رئیس اسبق انجمن هنرهای تجسمی خوزستان از جمله مهمانان حاضر در این نشست فرهنگی بودند.