خوزتوریسم

کاروانسرای افضل شوشتر در مسیر ثبت جهانی

اهواز - ایرنا - رییس اداره میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری شوشتر گفت: کاروانسرای افضل یکی از آثار تاریخی و ثبت ملی این شهرستان در مسیر ثبت در فهرست میراث جهانی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسکو) قرار گرفته است.

علی محمد چهارمحالی روز یکشنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا بیان کرد : این اثر از بناهای ارزشمند به جا مانده از دوره قاجار است که همنشینی با محله دلدل در بافت کهن و پیکره‌ای از بازار و خیابان تاریخی سپه آن را از موقعیت منحصر به فردی برخوردار کرده است.

وی افزود: کاروانسرای افضل به منظور بارانداز بعضی محصولات تجاری در دوره قاجار راه‌اندازی شده و در دوره‌هایی نیز به عنوان محل ثبیت (سیلو) شوشتر به کار خود ادامه داده است.

رییس اداره میراث فرهنگی شوشتر گفت ادامه داد: معمار این بنا حاج جعفر معمار، از معماران بزرگ و نامی همان دوره بوده که چندین سازه را در شوشتر همچون خانه مستوفی، بعضی از املاک افضل، و بخش هایی از قلعه تاریخی سلاسل را بنا کرده است.

وی گفت: به دلیل اینکه در استان خوزستان تعداد کاروانسراها محدود می‌باشد، کاروانسرای افضل با زیبایی‌های چشم نوازش مورد تایید وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری قرار گرفته و پرونده آن پارسال تهیه و به وزارتخانه متبوع ارسال شد.

رییس اداره میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری شوشتر افزود : در ادامه اقداماتی که از قبل صورت گرفته، مکاتبه و پیگیری ادامه داشته و مقرر شده کارشناسان وزارتخانه در ابتدا و پس از آن کارشناسان یونسکو برای بررسی و امکان ثبت این کاروانسرا به شوشتر سفر کنند.

شوشتر با بیش از ۱۰۰ بنای آبی تاریخی متعلق به دوران مختلف از شهرهای کهن ایران است و شاهکارهای مهندسی آب در این شهرستان، شوشتر را به عنوان موزه مهندسی آب در جهان تبدیل کرده است. آثار باستانی این سازه های آبی ،با عنوان "نظام آبی تاریخی شوشتر" به صورت یکجا به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسید. 

شهرستان شوشتر در شمال خوزستان دارای حدود ۳۵۰ اثر ثبت ملی و ۱۳ سند تاریخی در فهرست میراث فرهنگی است.

خورموسی، سرزمین پرندگان مهاجر

در ماهشهر به لحاظ داشتن طبیعتی منحصر به فرد، قابلیت جذب گردشگر بسیار زیادی را دارد. بندر ماهشهر همچون شادگان از معدود شهرهای ایران است که دارای خور می‌ باشد و مهمترین آ‌نها خور موسی نام دارد که از نظر استراتژیک و اقتصادی بسیار حائز اهمیت است. خور در فارسی به شاخه‌ ای از دریا گفته می ‌شود که به خشکی داخل شده باشد و موسی ناخدای معروفی بوده که این خور به نام او نامگذاری شده است.

خورموسی که متصل به آبهای خلیج فارس است، حیات وحش دریایی بسیار زیبایی دارد. این خور زیستگاه دلفین های گوژپشت محسوب می شود. تماشای گروه دلفین های گوژپشت در خورموسی برای گردشگران بسیار جذاب است. همچنین خورموسی، محل زندگی بسیاری از پرندگان بومی و مهاجر محسوب می شود. هر سال از اسفند تا خرداد ماه حضور حجم انبوه پرندگان مهاجر و بومی در خورموسی قابل توجه است که مناظر بسیار بدیعی را به وجود می آوردند. جزایر بسیار بکر و زیبای خورموسی تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست قرار دارند. در این میان جزایر قمر، قبر ناخداد و حیات وحش منحصر به فرد این منطقه از مواردی هستند که سفر به آنها می تواند برای گردشگران از جذابیت فوق العاده ای برخوردار باشد

جزایر خورموسی از جمله مناطقی است که هرسال پذیرای پرندگان مهاجر آبزی و کنار آبزی از نقاط مختلف است که این پرندگان تا اوایل فصل پائیز را در این جزایر سپری می‌کنند. تاکنون ۲۰گونه پرنده از جمله گونه‌های سلیم خرچنگ‌خوار و نیز پرستوی دریایی و کاکلی در خورموسی شناسایی شده‌اند. خورها محل زیست بسیاری از گونه‌های پرندگان مهاجر است که جزایر خورموسی را برای جوجه‌آوری انتخاب می‌کنند. خور موسی در منتهی‌الیه خلیج‌فارس واقع شده است و از شمال تا بندرماهشهر و از غرب تا رود بهمنشیر امتداد دارد . ژرفای خورموسی ۲۰ تا ۵۰ متر و‌ گاه به مرز ۷۰ متر هم می‌رسد و به واسطه همین عمق مناسب است که قابل کشتی‌رانی است.

ور موسی با داشتن گونه‌های جانوری متفاوت از جمله دلفین‌های گوژپشت و پرندگان دریایی مانند فلامینگو‌ها، کفچه نوک‌ها، اگرت‌های ساحلی، سلیم‌های خرچنگ خوار، پرستوهای کاکلی، پرستوهای دریایی، پرستوهای پشت دودی، خرچنگ‌های کوچک، گلخورک‌ها و انواع ماهی‌ها جاذبه گردشگری خوبی برای دوستداران طبیعت می‌باشد

در خور موسی جزایر بکر تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست و مناظر ساحلی زیبایی وجود دارند. ههر ساله در ایام نوروز نیز کشتی تفریحی خور پیما در خور موسی قرار دارد که می‌تواند جاذبه گردشگری خوبی برای مسافران نوروزی باشد.

رونمایی از تمبر قیصر امین‌پور در زادگاهش

مراسم رونمایی از تمبر میراث دار و پیشگام شعر انقلاب زنده یاد دکتر قیصر امین‌پور در آرامگاه این شاعر پرآوازه ایرانی در زادگاهش گتوند برگزار شد.

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز خوزستان ، نماینده، ولی فقیه در خوزستان و امام جمعه اهواز در این آیین ضمن گرامیداشت یاد و خاطره قیصرامین پور شاعر معاصر، از دست اندرکاران برگزاری این آیین و حضور مسوولان استانی و شهرستانی و مردم شهرستان گتوند در این برنامه تشکر و قدردانی کرد.رونمایی از تمبر قیصر امین‌پور در زادگاهش نماینده، ولی فقیه در خوزستان، فرماندار و امام جمعه گتوند، مدیران کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، صدا و سیما مرکز خوزستان و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان خوزستان و جمعی دیگر از مسوولان استانی و شهرستانی، دوستداران شعر، ادبیات، هنر و شهروندان با حضور در این آیین، یاد و خاطره دکتر قیصر امین پور شاعر غزلسرای ایران گرامی داشتند.

قیصر امین‌پور شاعر و استاد فقید دانشگاه از موسسان حوزه هنری و دفتر شعر جوان و در دوره‌ای دبیر شعر هفته‌نامه سروش و سردبیر ماهنامه ادبی - هنری سروش بود. این شاعر متولد دوم اردیبهشت ماه ۱۳۳۸ گتوند پس از مصدوم شدن در حادثه رانندگی در سال ۱۳۷۸ بامداد سه‌شنبه هشتم آبان ۱۳۸۶ در بیمارستان دی تهران درگذشت و در زادگاهش گتوند خوزستان به خاک سپرده شد.

تنفس صبح و در کوچه آفتاب (۱۳۶۳)، آینه‌های ناگهان (۱۳۷۲)، گل‌ها همه آفتابگردانند (۱۳۸۰) و دستور زبان عشق (۱۳۸۶) از مجموعه‌های شعر قیصر هستند. توفان در پرانتز (نثر ادبی) و منظومه ظهر روز دهم (برای نوجوانان) (۱۳۶۵)، سنت و نوآوری در شعر معاصر (۱۳۸۳) و شعر و کودکی (۱۳۸۶) از دیگر آثار این شاعر نام آشنا است.

قیصر امین‌پور در سال ۱۳۶۷ از موسسه گسترش هنر جایزه ویژه نیمایوشیج موسوم به مرغ آمین بلورین را دریافت کرد، وی همچنین در سال ۱۳۷۸ از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان یکی از شاعران برتر دفاع مقدس در دهه‌های ۶۰ و برگزیده شد.

راه اندازی موزه گنجینه نفت مسجدسلیمان؛ یک ضرورت و مطالبه جدی مردم زادگاه نفت است

مسجدسلیمان علاوه بر ریشه داشتن در صنعت با بهره مندی از قدمتی چند هزار ساله ، قدمتی تاریخی دارد که گواه آن کشف اقلام قابل توجهی از گنجینه های تاریخی در جای جای این شهر و وجود آتشکده و نیایشگاه باستانی صفه ی سرمسجد در این شهر است . با همه این تفاسیر،مسجدسلیمان با بهره مندی از آب و هوایی معتدل در زمستان می تواند در زمانی که نیمه ی شمالی کشور درگیر سرمای سخت زمستان هستند به دلیل طبیعت بکر و زیبا به محلی برای تفریح و تفرج گردشگران مبدل شود . در کنار اینها باید وجود تأسیسات قدیمی ونخستین صنعت نفت را هم اضافه کرد که در قالب موزه گنجینه نفت می تواند نقشی تحول آفرین در اشتغال زایی،اقتصاد و توسعه ی این شهر ایفا کند .

مسجدسلیمان که بواسطه ی به ثمر رسیدن نخستین چاه نفت ایران و خاورمیانه در آن به زادگاه نفت ملقب گردیده طی سالیان طولانی از حیات ۱۱۳ ساله صنعت نفت همواره مورد توجه مرکز نشینان برای استفاده از تاریخش بوده اما بواسطه ی عدم برنامه ریزی ،طراحی و نظارت برنامه های جامع و تفضیلی شهری به چنان وضعیت اسفناکی از منظر معماری و ساخت و ساز شهری رسیده که چهره اش بیشتر به یک روستا شبیه است تا زادگاه نفت . به این معضل بزرگ می بایست بیکاری بیش از ۵۰ درصدی جوانان این شهر را بواسطه ی نبود صنایع مادر و مولد افزود .

از مشکلات و معضلات این نخستین شرکت-شهر ایران که بگذریم،مسجدسلیمان علاوه بر ریشه داشتن در صنعت، با بهره مندی از قدمتی چند هزار ساله ، قدمتی تاریخی دارد که گواه آن کشف اقلام قابل توجهی از گنجینه های تاریخی در جای جای این شهر و وجود آتشکده و نیایشگاه باستانی صفه ی سرمسجد در این شهر است . با همه این تفاسیر،مسجدسلیمان با بهره مندی از آب و هوایی و معتدل در زمستان می تواند در زمانی که نیمه ی شمالی کشور درگیر سرمای سخت زمستان هستند به دلیل طبیعت بکر و زیبا به محلی برای تفریح و تفرج گردشگران مبدل شود . در کنار اینها باید وجود تأسیسات قدیمی ونخستین صنعت نفت را هم اضافه کرد که در قالب موزه گنجینه نفت می تواند نقشی تحول آفرین در اشتغال زایی،اقتصاد و توسعه ی این شهر ایفا کند .

بی شک با راه اندازی موزه نفت ، صنعت توریسم در این منطقه رونقی می یابد که شاید دیگر حتی به اعتبارات تخصیصی وزارت نفت هم برای عمران و آبادانی اش نیازی نباشد . چرا که مقدمه ی حضور توریست خارجی وجود راه ارتباطی ایمن،فرودگاه،هتل و مراکز اقامتی حتی با استفاده از مدل خانه های بومی، راه اندازی بازارچه های صنایع دستی و غیره می باشد که وجود اینها همه نوید بخش بکارگیری جوانان،پسران و دختران جویای کار ؛ کاهش آمار بیکاری و توسعه ی اقتصادی،فرهنگی،اجتماعی این نخستین شهر نفتی ایران می باشد .

نظر به اینکه ساختمان موزه گنجینه نفت طی ۸ سال گذشته با پیگیری های فراوان مهندس قباد ناصری مدیرعامل پیشین و مهندس علیرضا هیهاوند مدیرعامل فعلی،مهندس مهرداد آقابیگی مدیریت و همکاران وی در مدیریت مهندسی و ساختمان ،ابوذر شجاعی رییس طرح موزه شرکت بهره برداری نفت و گاز مسجدسلیمان و دکتر فرشید خدادادیان  مجری طرح موزه نفت مسجدسلیمان در مدیریت موزه ها و‌مرکز اسناد وزارت نفت پیگیری و از حالت رکود و سکون خارج و با جدیت این عزیزان اینک ساختمان اصلی آن به اتمام رسیده است فرصت مغتنمی است تا وزارت نفت و در رأس آن جناب مهندس اوجی وزیر محترم نفت، اختصاص بودجه جهت تکمیل و راه اندازی این پروژه را بعنوان یک خواسته و مطالبه ی جدی از مردم زادگاه نفت محسوب کرده و با تخصیص اعتبار مناسب بر ضرورت تسریع در بهره برداری از آن تأکید نمایند .

البته با توجه به اتفاقات مختلف و تلخی که طی سالیان گذشته در مدیریت موزه ها و اسناد وزارت نفت رخ داده، افرادی دلسوز و شایسته که دغدغه شان حفظ سرمایه های این مملکت و به سرانجام رسیدن طرح های اثربخشی همچون طرح نیمه کاره موزه نفت مسجدسلیمان است را به کار بگمارند و مسئولیت ببخشند تا زمینه حفظ اموال عمومی ، کسب رضایت مندی و ثروت آفرینی برای این آب وخاک حاصل گردد .

دانوش صالحی – کارشناس ارشد علوم ارتباطات اجتماعی و متخصص روابط عمومی

با تشکر از عکس های زیبا و هنرمندانه آقایان محمد باقری و علی کاظمی

.
#دیبای_شوشتر احیا می‌شود

دیبا پارچه‌ای با قدمت هزاران ساله در شهرستان #شوشتر، پس از مدت‌ها فراموشی به دست آقای قاسم علیپور هنرمند جوان، احیا خواهد شد.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز خوزستان ، فرآیند تولید پارچه‌ی #پرند یا #دیبای شوشتر به همت یکی از دوست داران این هنر، کشف شد و قرار است او این #صنعت دیرین را احیا کند.

خاستگاه #پارچه_دیبا، شهرستان شوشتر است و تا ۳ قرن پیش، تولیدآن توسط هنرمندان این شهرستان انجام می‌شد.

گفته می‌شود؛ بعد‌ها پارچه دیبا، جهت تزئین #خانه_کعبه، به کشور #عربستان برده شده و این صنعت درآن کشور رواج پیدا کرد، اما به مرور زمان در عربستان هم از رونق افتاد و دیبا به فراموشی سپرده شد.
رئیس اداره #میراث_فرهنگی؛ #صنایع_دستی و #گردشگری شوشتر می‌گوید: دیبا، پارچه‌ای ست که از الیاف موجود درگیاه #قَلپ_لَپ، تولید می‌شود.
وی شیوع بیماری #طاعون و درگذشت بسیاری از هنرمندان بر اثر این بیماری را یکی از عاملان اصلی منسوخ شدن هنر پرند یا دیبا عنوان کرد.
حالا جوان خوش ذوق #شوشتری، قرار است با احیای دیبا و بازگشت این هنر اصیل به جمع دیگر هنر‌های کهن شهر شوشتر، رونق دیبا را به ارمغان بیاورد.
ﺩﯾﺒﺎ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﭘﻮﺷﺶ ﺳﺮ , ﺷﺎﻝ ﺩﻭﺭ ﮐﻤﺮ ﻭ ﻗﺒﺎ , ﻋﺒﺎ , ﺷﺎﻫﺎﻥ ﻭ ﻣﻠﻮﮐﺎﻥ ﺑﻮﺩ . ﺩﺭ ﺩﻭﺭﻩ ﺍﯼ ﺍﯾﻦ ﭘﺎﺭﭼﻪ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺷﻮﺷﺘﺮ ﺟﻬﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﺧﺎﻧﻪ ﺧﺪﺍ ﺑﻪ ﻣﮑﻪ ﻣﯽ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﺩﺭ ﭼﻨﺪ ﺳﻮﺭﻩ ﺍﺯ #ﻗﺮﺁﻥ_ﮐﺮﯾﻢ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﭘﺎﺭﭼﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﭘﻮﺷﺶ ﻭ ﻣﺘﮑﺎ ﺩﺭ ﺑﻬﺸﺖ ﺑﺮﺍﯼ ﺻﺎﻟﺤﺎﻥ ﯾﺎﺩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ .
دیبا در کنار پرند پارچه‌ای که خاستگاه آن شوشتربوده است و تا سه قرن پیش در شهر شوشتر تولید می شده است این پارچه که از بافت خیلی نازکی برخوردار بوده و گاهی نیز با الیافی از طلا برای دوخت لباس پادشاهان و تزئین خانه کعبه بکار می رفته است. این پارچه از تارهای قاصدکهای گیاهی به نام قلپ لپ است که در اطراف شهرهای خوزستان اندک بوته‌هایی از آنها یافت می‌شود.
این پارچه تا ۳۰۰ سال پیش درشوشتر تولید می شده و بعدها این صنعت با توجه به نیاز کشور عربستان جهت تزئین خانه خدا به آن کشور برده شده و در آن کشور به تولید خود ادامه داده است و به مرور زمان این صنعت نیز به فراموشی سپرده شده است

به گفته علی محمد چهارمحالی، جنس پارچه لباس پادشاهان و اعیان در زمان‌های گذشته، از دیبا بود و تا سال ۱۲۴۷ قمری در زمان فتحعلی شاه قاجار نیز، این هنر، درشهرستان شوشتر رایج بود

گفتنی ست، با پیگیری‌های صورت گرفته توسط اداره میراث فرهنگی، صنعتی و گردشگری شهرستان شوشتر، قرار است برای ثبت ملی شدن این #میراث_مملوس تلاش شود

گزارش:ایمان صادقی حسنوند

برای دیدن گزارش روی تصویر زیر کلیک کنید

به مناسبت هفته گردشگری برگزار می‌شود

برپایی مسابقه عکس و کلیپ کوتاه «کهن‌دیار چهارفصل»

سرپرست معاونت گردشگری اداره‌کل میراث‌فرهنگی خوزستان با اشاره به برپایی مسابقه عکس و کلیپ کوتاه "کهن‌دیار چهارفصل" ویژه راهنمایان و فعالان گردشگری، از انتشار فراخوان این رقابت خبر داد.

به گزارش روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، پیمان نبهانی شنبه ۲۰ شهریورماه ۱۴۰۰ اظهار کرد: «اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان در راستای اهداف ذاتی خود به منظور رشد و اعتلای صنعت گردشگری و شناخت بیشتر جاذبه‌های گردشگری استان و با تأکید بر رونق گردشگری بومی و سنتی، طبیعی، مذهبی، تاریخی و همچنین معرفی جاذبه‌های کمتر شناخته‌شده استان به برگزاری مسابقه عکسی ویژه راهنمایان و فعالان گردشگری اقدام کرده است.»
 
او ادامه داد: «بناهای تاریخی، جاذبه‌های گردشگری، آئین‌های مذهبی مختص اربعین، خوراکی‌های محلی و بومی استان خوزستان، مکان‌رویدادها و صنایع‌دستی استان با رویکرد معرفی محل تولید، محورهای این مسابقه را شامل می‌شود.»
 
سرپرست معاونت گردشگری اداره‌کل میراث‌فرهنگی خوزستان هدف از برگزاری این رقابت را فراهم‌کردن زمینه برای انعکاس جاذبه‌های گردشگری استان از دریچه دوربین راهنمایان و فعالان گردشگری عنوان کرد و افزود: «آموزش غیرمستقیم راهنمایان گردشگری، مستندسازی تصویری جاذبه‌های گردشگری، معرفی جاذبه‌های گردشگری خوزستان به ویژه مناطق کمترشناخته‌شده از دید جوامع محلی و نیز توسعه سفر در مناطق کمترشناخته‌شده از دیگر اهداف این مسابقه هستند.»
 
او در ادامه با اشاره به شرایط و قوانین شرکت در این مسابقه با بیان این‌که همه راهنمایان گردشگری دارای کارت از اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، اعضای انجمن‌های حوزه‌های سه‌گانه این اداره‌کل و نیز فعالان گردشگری مجاز به شرکت در این رویداد هستند اضافه کرد: «هر راهنما یا فعال گردشگری می‌تواند حداکثر سه تک‌عکس و یک کلیپ (۶۰ تا ۹۰ ثانیه) برای این مسابقه ارسال کند و در صورت ارسال عکس‌ و کلیپ بیش از تعداد مشخص‌شده، ممکن است همه عکس‌ها از رقابت کنار گذاشته شوند.»
 
نبهانی با بیان این‌که همه آثار ارسالی باید در محدوده جغرافیایی استان خوزستان تهیه شده باشند و عکس‌ها نیز بدون قاب و حاشیه باشند توضیح داد: «کلیپ ارسالی نیز باید درخصوص معرفی یکی از موضوعات مسابقه باشد و شرکت‌کننده باید فیلم را در محل مناسب و مرتبط تصویربرداری و خود به مدت ۶۰ تا ۹۰ ثانیه در آن درباره اثر صحبت کند؛ ضمن این‌که کیفیت تصویربرداری و خاص بودن اثر معرفی‌شده در برگزیده شدن برای مسابقه اثرگذار خواهد بود.»
 
او گفت: «آثار شرکت‌کنندگان در صورت رعایت استانداردها و مقررات اعلام شده، می‌تواند هم با موبایل و هم با دوربین گرفته شده باشند.»
 
سرپرست معاونت گردشگری اداره‌کل میراث‌فرهنگی خوزستان همچنین افزود: «عکس‌ها و فیلم‌های ارسالی باید در دو سال اخیر گرفته شده باشد و هر فایل عکس و فیلم باید حاوی نام شرکت‌کننده باشد.»
 
نبهانی با اشاره به سایر قوانین و شرایط مسابقه تأکید کرد: «آثار باید مستند باشند و از هرگونه دستکاری که جنبه مستند بودن عکس را مخدوش سازد اجتناب شود؛ همچنین عکس ارسال‌شده نباید دارای امضاء، تاریخ، پاسپارتو، واترمارک یا لوگو باشد.»
 
او افزود: «اداره‌کل میراث‌فرهنگی‌، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، ارسال‌کننده عکس را صاحب اثر می‌شناسد و در صورتی که خلاف آن اثبات شود مسئولیت آن بر عهده ارسال‌کننده اثر بوده و اثر از رقابت حذف می‌شود.»
 
سرپرست معاونت گردشگری اداره‌کل میراث‌فرهنگی خوزستان مهلت ارسال آثار را سوم مهرماه سال جاری (۰۳/۰۷/۱۴۰۰) اعلام کرد و درخصوص نحوه ارسال آثار نیز تصریح کرد: «شرکت‌کنندگان در بخش عکس، می‌توانند آثار خود را به صورت فایل jpg، در قالب CD به شکل حضوری به نشانی اهواز ـ خیابان امام شرقی ـ بین سلطانی و یوسفی ـ ساختمان سابق جهاد کشاورزی ـ اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان ـ معاونت گردشگری تحویل دهند و یا به صورت فایل در شبکه اجتماعی واتس‌اپ به شماره  ۰۹۳۸۹۸۱۷۹۹۵ ارسال کنند؛ ضمن این‌که در بخش فیلم نیز شرکت‌کنندگان می‌توانند ویدئوهای با مدت زمان حداقل ۶۰ و حداکثر ۹۰ ثانیه‌ای را در قالب معرفی به صورت CD به آدرس یا شماره پیش‌گفته ارسال کنند.»
 
او یادآوری کرد: «ارسال متن تایپ‌شده شرح برای هر تصویر در قالب فایل word و نیز معرفی صاحب اثر شامل مشخصات شناسنامه‌ای و شماره تماس در قالب فایل Word به منظور ورود هر اثر به رقابت الزامی است.»
 
نبهانی بیان کرد: «آثار ارسال شده از سوی هیأت داوران که متشکل از کارشناسان حوزه عکس، محتوای دیجیتال و گردشگری هستند داوری و به سه نفر برگزیده هر بخش لوح تقدیر، تندیس و جوایزی به رسم یادبود اهداء خواهد شد.»
 
او در پایان خاطرنشان کرد: «آثار برتر مسابقه در تارنمای سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) منتشر و در قالب محتوا نیز توسط اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان با نام عکاس استفاده خواهند شد

📚آغاز انتشار نسخه الکترونیک؛ کتاب: باززنده‌سازی بناهای باقی مانده از جنگ در خرمشهر با رویکرد‌‌ توسعه گردشگری

 

در بسیاری از کشورها، سیاست‌های مربوط به حفظ یادمان‌ها و بناهای پراکنده و دیگر ساختمان‌ها ریشه در قرن نوزدهم دارد. بعد از این زمان خصوصا از شروع قرن بیستم تفکر اقدام تک بعدی و توجه به تک بناها و ساختمان‌های منفرد جای خود را به اقدامی هماهنگ جهت حفظ بافت‌های شـهری ارزشمند داده است. تکدانه‌های ارزشمند موجود در بافت‌های تاریخی بخشی از هویت و تاریخ معماری هر شهر محسوب می‌شوند که حفظ، نگهداری و مرمت آنها علاوه بر حفظ کالبد بنا باعث حفظ اصالت و هویت معماری ارزشمند باقی مانده در بافت خواهد شد.

رشد روزافزون فرهنگی و اجتماعی شهرها موجب ایجاد نوعی احساس نیاز به خاطرات و تعلق خاطر آنها بـه گذشـته‌ی تاریخی و اصالت خود شده است که از طریق حفظ نشانه‌ها و عناصر موجود در شهر چه از نظر معنوی و چه از نظر کالبدی و فیزیکی می‌توان به این احساس نیاز پاسخ گفت.

مرمت و احیاء تکدانه‌های ارزشمند علاوه بر تقویت حس تعلق خاطر و حفظ هویت و اصالت معماری از نظر اقتصادی نیز نسبت به توسعه‌ی شهر در نواحی پیرامون مقرون به صرفه بوده و باعث ایجاد جاذبه‌های توریستی و گردشگری در مراکز شهری و در نهایت ایجاد اشتغال پایدار خواهد شد.

درصورتی‌که بنای تاريخی را به صورت وابسته به مجموعه‌ی شهری و بافت پیرامون آن تلقی كنيم در واقع به آن امکان نقش‌پذيری و تعامل با ساير عناصر شهری را داده‌ايم بنابراین مرمت تک دانه‌های ارزشمند با دورنمای هدفی یکسان در نهایت منجر به احیای بافت شهری خواهد شد؛ مانند دانه‌های تسبيح كه يك‌به‌يك كنار هم گرد می‌آیند و یک تسبیح کامل برای انجام یک عمل معنوی و اعتقادی را به‌وجود می‌آورند، تکدانه‌های ارزشمند موجود در یک بافت نیز درصورتی که با احترام به ارزش‌های نهفته در آنها، مرمت شوند با نقش مهمی که ایفا می‌کنند موج‌ب بازگرداندن سلامت کالبدی و اجتماعی به پيکر شهر تاریخی و رونق و پویایی آن می‌شوند.

اما مرمت به تنهایی ضامن بازگشت حيات بنا نخواهد بود بلکه نگرش و برنامه‌ریزی صحيح جهت احياء این ابنیه خواه به‌صورت منفرد و خواه به‌صورت مجموعه‌ای با عناصر پيرامون علاوه بر باززنده‌سازی بافت تاریخی، تأثير چشم‌گیری بر وضعيت اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و حتی توسعه‌ی گردشگری محيط اطراف می‌گذارد.
«نباید فراموش کرد که میراث شهری ایران، واجد عناصر باارزش و تکرار نشدنی است، آن هم در نقاطی مشخص و غیر قابل جابجایی؛ اما، برای دوام آوردن در این رقابت، تکیه بر یگانگی عناصر تاریخی و ارزشمند موجود کافی نیست، بلکه می‌بایست با استفاده از این تک عنصرها، به مجموعه‌ها و مکان‌هایی ابداعی، شکل داده شود کـه جذابیت هرچه بیشتری برای یک گردشگر جهانی که اکنون «شـهروندی جهانی» نیز شده، داشته باشد». (لطفـی، ۱۳۹۱)

این تک عنصرها و مکان‌های ارزشمند بخشی از حافظه‌ی تاریخی و خاطره‌ی ساکنان هر شهر می‌باشند که در پی یک واقعه مانند جنگ در شهر باقی مانده‌اند. حفظ خاطرات و توجه به آنها مي‌تواند حس تعلق خاطر به فضا را بيشتر و حس تأثيرگذاری بر فضا را توسط انسان تقويت كند. مردم همواره، علاقمند به حفاظت از هويت و اصالت بوده و بايد اين امكان فراهم شود كه نيازهای معاصر آنها عامل اصلی تصميمات و برنامه‌ریزی‌های مهم در احیاء و باززنده‌سازی بناهای واجد ارزش در شهر باشد تا بدین وسیله حس مشارکت آنها در زمینه‌ی توسعه‌ی گردشگری پایدار ایجاد شود.
در این کتاب سعی شده بناهای ارزشمند باقی مانده از جنگ ایران و عراق در خرمشهر شناسایی و معرفی شوند و به هر کدام از آنها با توجه به شأن و منزلت و ویژگی‌های معماری‌شان کاربری جدیدی جهت احیا در راستای توسه‌ی گردشگری منطقه پیشنهاد شده است.
هدف اصلی از نگارش و گردآوری این مجموعه جذب سرمایه‌گذار در کنار حفظ آثار باقی مانده از جنگ که خود بخش مهمی از جاذبه گردشگری منطقه‌ی آزاد اروند محسوب میشوند، بوده است، امید که این پژوهش توانسته باشد گامی در جهت توسعه گردشگری منطقه برداشته و به معرفی پتانسیل‌ها و فرصت‌های سرمایه‌گذاری به سرمایه‌گذاران علاقمند در این حوزه کمک رسان بوده باشد.

نجلا درخشانی؛ کارشناسی ارشد مرمت و احیا بناها و بافتهای تاریخی
سجاد پاکگهر؛ کارشناسی ارشد مرمت و حفاظت آثار فرهنگی – تاریخی

جهت تهیه نسخه الکترونیک کتاب روی تصویر زیر کلیک کنید⬇️🔻🔻

مدیرکل میراث‌فرهنگی خوزستان در کارگروه مهر و میراث خواستار شد

شکل‌گیری عزم عمومی در تکمیل پرونده ثبت‌جهانی ایذه

سومین جلسه کارگروه مهر و میراث، با عنوان هماهنگی و هم‌افزایی در تدوین پرونده ثبت‌جهانی‌ ایذه و ساماندهی محوطه‌های درون‌شهری در محل فرمانداری این شهرستان برگزار شد.

به‌گزارش روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، باحضور مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان، فرماندار، شهردار و اعضای شورای شهر ایذه، برخی از مدیران دستگاه‌های اجرائی شهرستان، مدیر پایگاه ملی میراث‌فرهنگی آیاپیر و انجمن دوستداران میراث‌فرهنگی ایذه (تا ری شا) نشست کارگروه مهر و میراث، با محوریت پرونده ثبت‌جهانی ایذه ۱۶ شهریورماه ۱۴۰۰ در محل فرمانداری این شهرستان برگزار شد.

در این نشست، ساماندهی محوطه تاریخی اشکفت‌ سلمان، عمارت موسوم به اتابکان (تاق‌تویله)، تپه‌سبزعلی و زبرجد از موضوعاتی بود که در این کارگروه درخصوص آن‌ها بحث و بررسی شد.

مهم‌ترین موضوعی که در چارچوب این جلسه بررسی شد، پرونده ثبت‌جهانی "منظر فرهنگی ـ تاریخی و طبیعی ایذه" در فهرست میراث‌جهانی یونسکو بود.

سیدحکمت‌اله موسوی مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان در این جلسه اظهار کرد: «شهرستان ایذه یکی از پایتخت‌های ارزشمند باستانی و تاریخی ایران اسلامی است و مردم فرهنگ‌دوست این شهر باید به داشته‌های تاریخی خود ببالند.»

او ادامه داد: «برای رسیدن به نتیجه دلخواه که همانا ثبت‌جهانی آثار فاخر شهرستان ایذه است، این نیاز احساس می‌شود که همه ارگان‌ها و سازمان‌های مربوط در استان و شهرستان و نیز مدیریت شهری ایذه در کنار مردم شریف این‌ شهرستان و اداره‌کل میراث‌فرهنگی قرار گیرند.»

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان ضمن تقدیر از نگاه مثبت و حمایت نماینده مردم ایذه و باغ‌ملک در مجلس شورای اسلامی عنوان کرد: «از امام‌جمعه شهرستان، نیروهای نظامی، انتظامی و بسیجیان، مدیران شهری، هنرمندان، خبرنگاران و اصحاب‌رسانه، بخشداران و دهیاران دعوت می‌کنیم تا در کنار اداره‌کل میراث‌فرهنگی خوزستان در سرعت‌بخشی به تکمیل پرونده ثبت‌جهانی ایذه و انعکاس این خواست عمومی به سطح ملی و فراملی به ما کمک کنند.»

او همچنین ضمن تشریح اقدامات انجام‌شده در راستای تکمیل پرونده ثبت‌جهانی ایذه به مهم‌ترین این اقدامات یعنی تعیین عرصه و حریم محوطه‌های اصلی شناخته‌شده در شهرستان که با تصویب و ابلاغ از سوی وزارت‌خانه متبوع همراه بود اشاره و بر ادامه تعیین عرصه و حریم سایر محوطه‌ها و جمع‌آوری سایر مستندات لازم تأکید کرد.

موسوی همچنین درخصوص ساماندهی محوطه‌ها در راستای حفاظت هرچه بهتر از آن‌ها و همچنین ایجاد فضایی قابل استفاده در قالب فضای سبز برای همسایه‌های محوطه‌های تاریخی درون‌شهری و ساکنان شهر که از مهم‌ترین مطالبات چندساله مردم ایذه و دوستداران میراث‌فرهنگی به شمار می آید، ضمن رعایت حقوق قانونی و مالکانه مردم و دریافت رضایت مالکان اراضی واقع در عرصه و حرائم میراث‌فرهنگی توسط شهرداری، به فرماندار، شهردار و سایران در این خصوص توضیحات لازم را داد و ادامه ثبت آثار تاریخی شهرستان در کنار ثبت میراث معنوی و طبیعی را نیز خواستار شد.

در این جلسه پس از سخنان مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان در خصوص اهمیت ثبت‌جهانی و اقدامات انجام‌شده و صحبت حاضران در جلسه، فرماندار شهرستان نیز ضمن ابراز خرسندی و حمایت همه‌جانبه، قول همکاری‌های لازم را داد و در این‌خصوص با تخصیص اعتبار ۳۰۰ میلیون تومان برای اداره میراث‌فرهنگی شهرستان و ۲۰۰ میلیون تومان در اختیار شهرداری موافقت کرد.

در ادامه این نشست مهدی فرجی مدیر پایگاه آیاپیر نیز گفت: «جزئیات ساماندهی محوطه‌های حوزه شهری طی جلسه‌ای جداگانه میان پایگاه میراث‌فرهنگی آیاپیر و شهردار ایذه براساس مصوبات شورای فنی به صورت تفاهم‌نامه‌ای منعقد و وارد فاز اجرائی خواهد شد.»

این نشست در دو زمان صبح و عصر برگزار و پس از آن به اتفاق فرماندار ایذه، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان و سایران به صورت میدانی از محوطه‌های شهری بازدید کردند.

درحاشیه این بازدید نیز، گفتگوی تلفنی میان دکتر طالبیان معاون میراث‌فرهنگی وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و مدیرکل‌میراث‌فرهنگی، فرماندار و دبیر انجمن دوستداران میراث‌فرهنگی ایذه «تا ری شا» برقرار شد و او ضمن ارائه توضیحاتی درخصوص وضعیت فعلی پرونده ثبت‌جهانی ایذه، حمایت خود را برای پیگیری پرونده اعلام کرد.»

تاکید بر تکمیل و افتتاح موزه نفت مسجدسلیمان

 تاکید بر تکمیل و افتتاح موزه نفت مسجدسلیمان در دیدار نماینده مردم مسجد سلیمان، لالی، هفتکل و اندیکا با وزیر نفت

✅ به گزارش پایگاه اطلاع رسانی روابط عمومی نماینده مردم شریف شهرستانهای مسجد سلیمان، لالی، هفتکل و اندیکا در مجلس شورای اسلامی، دکتر علیرضا ورناصری با مهندس جواد اوجی وزیر نفت دیدار و گفتگو  نمود.

✅ دکتر علیرضا ورناصری در خصوص مهمترین مسائل مطرح شده طی نشست خود با وزیر نفت گفت: طی این جلسه به طرح مواردی همچون ضرورت احیا وتوسعه مخزن نفت مسجدسلیمان، مسئولیت های اجتماعی وزارت نفت در مناطق نفت خیز و تکمیل طرح موزه بزرگ  نفت مسجدسلیمان  پرداخته شد.

✅ مهندس جواد اوجی،وزیر نفت نیز در این نشست ، ضمن تاکید بر لزوم توجه به برنامه های فنی و عملیاتی وزارت نفت، انجام خدمات عمرانی،فرهنگی و مسولیت های اجتماعی وزارت نفت در مسجدسلیمان را اولویت های وزارت نفت عنوان نمود

موزه ی نفت مسجدسلیمان و بررسی ساختمان آن از منظر معماری

درحالیکه برخی کشورها که در مقایسه با ایران فاقد پیشینه مهم نفتی می باشند، از ظرفیت نمایش آثار مرتبط با نفت در موزه ها بهره می برند، ایجاد موزه ی نفت در ایران ضروری به نظر می رسد. خوزستان بعد از افتخار به شهدا و ایثارگری مردمش در جنگ تحمیلی، می تواند یک نماد بین المللی هم داشته باشد و آن موزه های صنعت نفت است و مسجدسلیمان به عنوان مهد و خاستگاه صنعت نفت در خاورمیانه، بهترین و منطقی ترین مکان برای تأسیس چنین موزه ای است.

امروزه موزه ها نه تنها به عنوان محلی برای نگهداری اشیای قدیمی، که خود هویتی مستقل و نمادین داشته و به عنوان شاخصی برای نمایش توسعه­ ی فرهنگی و علمی جامعه مطرح می شوند. دیگر موزه ها صرفاً مکانی برای نمایش آثار تاریخی نیستند. گستره ای از علوم و فنون و هنرها در موزه امکان بروز و نمایش دارند و موزه در برقراری ارتباط موثر میان آثار ارائه شده و مخاطبان نقش انکار ناپذیری ایفا می کند. در دنیای امروز موزه ها علاوه بر نمایش اشیای تاریخی ، مجموعه هایی چند عملکردی محسوب می شوند که می توانند نماد یک شهر یا کشور باشند. وقتی در شهر نسبتاً ناشناخته بیلبائوی اسپانیا موزه ای با معماری خاص و توسط معماری بزرگ ساخته می شود، آوازه­ ی آن در جهان می پیچد و به نمادی برای اسپانیا تبدیل می شود.

یکی از انواع موزه ها، موزه های فنی و صنعتی می باشند که ساخته های فنی وصنعتی انسان را در زمینه های اختراعات ، اکتشافات، وسایل نقلیه، ماشین آلات و مانند آنها به نمایش می گذارند و موزه های صنعت نفت را می ­توان در این زمینه طبقه بندی نمود.

درحالی که برخی کشورها که در مقایسه با ایران فاقد پیشینه مهم نفتی می باشند، از ظرفیت نمایش آثار مرتبط با نفت در موزه ها بهره می برند، ایجاد موزه ی نفت در ایران ضروری به نظر می رسد. خوزستان بعد از افتخار به شهدا و ایثارگری مردمش در جنگ تحمیلی، می تواند یک نماد بین المللی هم داشته باشد و آن موزه های صنعت نفت است و مسجدسلیمان به عنوان مهد و خاستگاه صنعت نفت در خاورمیانه، بهترین و منطقی ترین مکان برای تأسیس چنین موزه ای است. طرح ساخت چنین موزه­ ای در اوایل دهه هشتاد تصویب شد و تکمیل آن به درازا انجامید و حال فاز نخست آن با محوریت پالایشگاه قدیمی نفت در منطقه بی بی یان مسجدسلیمان با پیشرفتی قابل ملاحظه چشم براه راه­ اندازی است. پروژه مسجدسلیمان که دارای بخش های مختلفی است، شامل یک ساختمان مرکزی موزه است که با تکمیل آن گام اساسی در راه اندازی کل طرح برداشته خواهد شد.

با ورود به موزه مسجدسلیمان، با ساختمانی بزرگ و منحصر بفرد روبه رو می­ شویم که طراحی آن در سال ۱۳۸۴ انجام و اجرای آن از آبان ماه سال ۱۳۸۶ شروع شد. این ساختمان با ۴۰۰۰ متر زیربنا در دو طبقه با اسکلت بتونی در منتهی الیه شمالی محوطه پالایشگاه قدیمی بی بیان و در ترازی بالاتر از سطح زمین بنا شده است. احداث پروژه کمترین تاثیر را بر جلوه های بصری منظر روزانه، عناصر محوطه و تجهیزات موزه فضای باز پالایشگاه دارد و ارتباط ساختمان با زمین، تنها محدود به ستون ها و ارتباطات عمودی است.

در طراحی موزه نفت مسجدسلیمان سعی شده است تا جلوه طرح معرف وحدت رویه تخصص های شهرسازی ، معماری و معماری منظر به همراه دیگر تخصص ها بویژه سازه و سیویل برای ارائه نوعی تشخص و تمایز در عین هماهنگی با طبیعت و محیط نیز باشد.

موزه از ۳ ساختمان اصلی و ۲ پل (کریدور) ارتباطی تشکیل شده است. ساختمان اول ورودی موزه، بخش اداری و خدماتی را شامل می شود. به عبارت دیگر در این بخش ورود بازدید کنندگان و جهانگردان، پذیرایی و استراحت مهمانان صورت می­گیرد. ساختمان دوم سالن آمفی تئاتر است و عهده دار انتقال اطلاعات بصورت مالتی مدیا می باشد. ساختمان سوم به گالری موزه اختصاص یافته و درآن بخشی از تجهیزات صنعت نفت که قابلیت انتقال و نمایش در درون سالن موزه را دارند، به نمایش گذاشته خواهد شد. در واقع در این بخش که سالن سخت افزاری موزه است، قطعات سبک و نیمه سبک مربوط به ادوار مختلف صنعت نفت قابلیت نمایش دارد. در انتهای گالری یک راهروی شیبدار بازدیدکنندگان را به محوطه پروژه انتقال می دهد تا در ادامه بازدید از ساختمان ، بازدید از محوطه موزه آغاز شود. در کنار سه ساختمان اصلی ذکر شده، بخش چهارمی هم وجود دارد که مربوط به موتورخانه و تأسیسات جانبی موزه است.

فرم و هویت ساختمان مذکور مطابق اعلام شرکت طراح، برگرفته از معماری ابنیه قدیمی صنعت نفت در مسجدسلیمان می باشد. این موضوع در مقایسه نمای طرح و بویژه سقف ساختمانهای موزه با خانه های قدیمی مسکونی کارگری شرکت نفت درمسجدسلیمان از جمله منازل موسوم به بیست فوتی ها نمود دارد. هرچند سقف سالن سمعی بصری و گالری با کوره های کارخانه قدیمی تقطیر بی بیان هم مشابهت دارد.

از دیگر ویژگی­ های این بنا، بدنه ترانسپارنت آن است. به نحوی که بازدید کننده می تواند محوطه موزه را که خود یک موزه روباز وسیع است، با نمایی دیدنی و جذاب از ترازی بالاتر از سطح زمین و از ورای دیواره شفاف آن مشاهده کند.

موزه­ ی اکتشاف، حفاری و تولید در مسجدسلیمان می­ تواند برای عموم مردم کشورمان و گردشگران خارجی جذاب باشد و جنبه آموزشی نیز داشته باشد، هرچند بازدیدکنندگان تخصصی مانند کارشناسان صنعت نفت و پژوهشگران و علاقمندان تاریخ نفت مخاطب ویژه ­ی آن خواهند بود.

در پایان لازم بذکر است که همواره مهم تر از ساختمان موزه، محتوای آن است که امید است با تجهیز اصولی، موزه ­ی نفت مسجدسلیمان در شمار موزه های غنی و معتبر صنعتی قرار گیرد.

فرید کاوش ( عضو انجمن دوست داران میراث فرهنگی مسجدسلیمان )

منابع:

article.tebyan.net

مهندسین مشاور سینام. فصلنامه معماری و ساختمان، شماره ۲۵

ظرفیت های موزه ای و اسنادی صنعت نفت در گفتگو با فرشید خدادادیان مولف و پژوهشگر تاریخ نفت و مسول مرکز اسناد و گنجینه های صنعت نفت

به گزارش خوزستان توریسم، خدادادیان مسوول مرکز اسناد و گنجینه های صنعت نفت با اشاره به یکصد و سیزده سال قدمت و پیشینه حضور صنعت نفت در ایران گفت؛ بیش از یک قرن حضور صنعت پیشران اقتصادی و مهم نفت در ایران که از سال ۱۹۰۸میلادی، ۱۲۸۷ خورشیدی با اکتشاف نفت از چاه شماره یک مسجد سلیمان آغاز گردید، موجب ایجاد میراث صنعتی ارزشمند و مهمی برای کشور شده و همچنین طی این مدت اسناد و منابع مکتوب مهمی نیز به یادگار مانده که در مرکز اسناد و گنجینه های صنعت نفت در تهران و همچنین طرح موزه های نفت در مسجد سلیمان در دست تکمیل،آماده سازی و ارایه نهایی است.

خدادادیان، با اشاره به گردآوری و آرشیو بیش از پانزده میلیون برگ اسناد تاریخی نفتی شامل قراردادهای اکتشاف و بهره برداری، مطالعات زمین شناسی و گزارشات عملیات حفاری در میادین نفتی، اسناد پرسنلی، حقوقی، امور بین الملل، ستاد وزارت نفت و چهار شرکت اصلی و فعالیت های خدماتی و عمرانی صنعت نفت در سطح کشور، آرشیو اسناد تاریخی نفت در مرکز اسناد و گنجینه های صنعت نفت در ری را یکی از مراکز آرشیوی و اسنادی مهم کشور در حوزه میراث صنعتی معرفی نمود که تا کنون نیز خدمات پژوهشی زیادی به دانشجویان و پژوهشگران علاقه مند ارایه نموده و می نماید.

خدادادیان همچنین با اشاره به طرح موزه بزرگ صنعت نفت در مسجدسلیمان ابراز امیدواری کرد با تکمیل این پروژه که هشتاد درصد پیشرفت فیزیکی دارد، بزرگترین موزه میراث صنعتی کشور در معرض بازدید گردشگران قرار گرفته و به ارتقای اقتصاد گردشگری منطقه منجر شود.

فرشید خدادادیان، دانش آموخته رشته تاریخ است و با سی سال سابقه فعالیت رسمی در بخش های مختلف وزارت نفت،هم اکنون مسولیت مرکز اسناد و‌گنجینه های صنعت نفت، زیر مجموعه مدیریت موزه های وزارت نفت را برعهده دارد.از خدادادیان هشت جلد کتاب با موضوع تاریخ نفت و میراث صنعتی نفت و مقالات متعدد پژوهشی تحقیقی منتشر گردیده. وی پیش از این مسولیت ریاست امور گردشگری و خدمات فرهنگی شرکت ملی نفت و دبیری شورای فرهنگی شرکت نفت در اوایل دهه نود خورشیدی عهده دار بوده است

پل تله زنگ یادگار زخمی و پایدار دوران جنگ تحمیلی + فیلم

پل تله زنگ به دلیل موقعیت استراتژیک در مسیر ریلی شمال به جنوب در سال‌های جنگ تحمیلی بارها مورد حمله هوایی قرار گرفت.

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز خوزستان ، همواره می‌توان از راه آهن به عنوان یکی از زیرساخت‌های اساسی یک کشور در بخش حمل و نقل یاد کرد، زیرساختی که در کشور ما علاوه بر قدمت زیاد توانسته است، همواره در مواقع سخت یاری دهنده باشد.

خطوط ریلی با توجه به پتانسیل بالای که در بخش حمل مسافر و بار دارد، می‌تواند در مواقع حساسی مثل حوادث غیر مترقبه و جنگ‌ها نقش ایفا کند و این در شرایطی است که امنیت و توان جابجایی بالا و کاهش هزینه‌ها در مقایسه با بسیاری از وسائط نقلیه دیگر گواهی بر این ادعا است.

با ورق زدن کارنامه دفاعی ایران در ۸ سال جنگ تحمیلی جایگاه راه آهن بسیار حائز اهمیت و پر رنگ است.

پل تله زنگ در کیلومتر ۵۸۷ مسیر راه آهن لرستان، حد فاصل دورود و اندیمشک واقع شده است.

این پل در ۶۴۰ متری ایستگاه تله زنگ قرار گرفته و امکان عبور قطار را از روی دره عمیقی فراهم می­کند.

پل تله زنگ یکی از استراتژیک‌ترین پل‌های ایران است که نقش مهم و اساسی در روند انتقال تجهیزات و امکانات در دوران دفاع مقدس داشته است.

روایتگر خاطرات راه آهن می‌گوید: یکی از مناطقی که در جریان جنگ تحمیلی بار‌ها توسط عراق مورد حمله هوایی قرار گرفت پل تله زنگ بود.

سید حسام الدین نبوی بیان کرد: این پل در مسیر راه آهن شمال به جنوب در لرستان و بین شهرستان دورود و اندیمشک قرار دارد که به خاطراهمیت استراتژیک این پل در جریان جنگ تحمیلی بار‌ها مورد هجوم هواپیما‌های بعثی قرار گرفت، چون آن‌ها می‌خواستند یکی از شریان‌های حیاتی در جنگ علیه ایران را قطع کنند.

او می‌گوید: در ده‌ها حمله‌ای که آن‌ها به این پل داشتند آسیب‌ها آنچنان زیاد نبوده است.

او با روایت روز‌های گذشته بر پل تله زنگ گفت: حرکت قطار‌ها در هنگام جنگ تحمیلی فقط در روز انجام می‌شد، زیرا روشنایی قطار احتمال حمله هوایی دشمن را افزایش می‌داد.

علی نبوی ادامه داد: در دوران جنگ تحمیلی یک قطار بیمارستانی در مسیر خوزستان به تهران شهدا و مجروحان جنگ را از خط مقدم جبهه به پایتخت اعزام می‌کرد.

ارتش بعث عراق با حملات سنگین به دنبال قطع پشتیبانی ریلی از جنوب بود

در بمباران ایستگاه اندیمشک ۵۴ فروند هواپیما در یک روز به طور مداوم در مدت ۴۵ دقیقه ایستگاه را مورد حمله قرار دادند که عده‌ای از هموطنان که برخی از آنان کارکنان راه آهن بودند، به شهادت رسیدند.

همچنین پل تله زنگ، با دو فروند هواپیمای عراقی مورد هدف قرار گرفت و تخریب شد و در پی‌تخریب این پل ارتباط ریلی شمال جنوب کشور مسدود شد.

پس از این حادثه کارکنان و مسئولان راه‌آهن از همان ابتدای حادثه جهت برقراری مجدد ارتباط با ایجاد ایستگاه فرعی و موقت در ضلع شمالی پل و احداث پل عابر فرعی که کمتر از یک هفته طول کشید، برای انتقال مسافران و رزمندگان به آن سوی پل اقدام کردند.

در حال حاضر از پل تله زنگ برای تردد قطار‌ها استفاده نمی‌شود و فقط یادگار‌های حملات راکتی دشمن بر تن این گل استراتژیک باقی مانده است و در جوار این پل خط ریلی جدید‌ای برای تردد قطار ساخته شده است.

مردم‌نگاری محوطه آسیاب‌ها و آبشارهای شوشتر

پژوهش مردم‌نگاری محوطه آسیاب‌ها و آبشارهای شوشتر، برای نخستین بار توسط پایگاه میراث‌جهانی سازه‌های آبی ـ تاریخی این شهرستان انجام شد.

به گزارش روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، مدیر پایگاه میراث‌جهانی سازه‌های آبی ـ تاریخی شوشتر دوشنبه هشتم شهریورماه ۱۴۰۰ با اعلام این خبر گفت: «این پروژه که حاصل ساعت‌ها کار میدانی، مصاحبه، عکس‌برداری و پژوهش است، مردم‌شناسی محوطه آسیاب‌ها و آبشارها را به ثبت رسانده است.»

محمدرضا بهادری ادامه داد: «در این مستندنگاری با لووینه‌های (آسیابانان) قدیمی یا فرزندان آن‌ها و مطلعین بومی، مصاحبه‌های حضوری در محوطه انجام، و از اطلاعات آن‌ها بهره گرفته شده است.»

او تصریح کرد: «همچنین در این مصاحبه‌ها سعی شده تا حتی‌الإمکان از نام‌های خاصِ برخی از آسیاب‌ها و مکان‌ها، بدون تغییر استفاده تا ارزش‌های اصیل فرهنگی و گویش بومی به بهترین شکل حفظ شود.»

مدیر پایگاه میراث‌جهانی سازه‌های آبی ـ تاریخی شوشتر توضیح داد: «این نام‌ها، مانند پدیده‌های فرهنگی دیگر، در گذر زمان دستخوش تغییراتی بوده‌اند؛ بنابراین تلاش شده با مصاحبه‌های متعدد، این مشکلات به حداقل رسانده و دقیق‌ترین شکل آن برای انتشار آماده و به مخاطب منتقل شود.»

او ابراز امیدواری کرد مجموعه پایگاه میراث‌جهانی سازه‌های آبی ـ تاریخی شوشتر بتواند گامی دیگر در راستای شناساندن هرچه بهتر میراثِ کهن شهر شوشتر بردارد.»

مردم‌نگاری، مطالعه توصیفی یک جامعه انسانی یا روند انجام چنین مطالعاتی است که این مطالعات شامل بررسی افرادی در یک موقعیت اجتماعی خاص است. مردم‌نگاری معاصر تقریباً کاملاً براساس کار میدانی استوار و متکی به مشاهدات است؛ بنابراین مستلزم آشنایی پژوهشگر در فرهنگ و زندگی روزمره افرادی است که موضوع مطالعه او هستند..

حماسه سوم شهریور ۱۳۲۰ه.ش. در خرمشهر، مقبره غلامعلی بایندر و امیر نقدی در مسیر ثبت ملی

وقتی تاریخ ایران را در سده‌های گذشته بررسی می‌کنیم، نقش برخی از کشورها در بروز آسیب های انسانی و گاه تجزیه‌ی بخش‌هایی از کشور کاملاً نمایان بوده و حتی در عصر حاضر نیز با انجام اقدامات ایذایی به دنبال برهم زدن آرامش و ثبات این سرزمین هستند و این مهم به دلیل دور شدن از اهداف استعماری خود در این کشور بوده است.
جدا نمودن بخش‌هایی از ایران، برداشت‌های ظالمانه از نفت ایران و توطئه برای جلوگیری از ملی شدن صنعت نفت، تحمیل قراردادهای ننگین مختلف و تلاش برای مستعمره کردن ایران و ستیز با انقلاب اسلامی بخشی از اقدامات و خباثت‌های آن کشورها می‌باشد. کشورهایی که چشم دیدن استقلال و پیشرفت ایران را ندارند.
آگاهی از تاریخ و سیر اقدامات کشورهایی که همیشه رویکرد استعمارگرایانه دارند، می‌تواند چراغ راهی برای بسیاری از اقدامات در عصر حاضر و روشنگری برای نسل آتی باشد.
یکی از حوادث تلخ تاریخ ایران حمله انگلیس از جنوب و شوروی از شمال به سرزمینمان در جنگ جهانی دوم می‌باشد. قحطی و گسترش بیماری‌های واگیردار و از بین رفتن تعداد زیادی از هموطنانمان، بخشی از آسیب‌های وارده به این سرزمین در آن دوران می‌باشد.
در این میان بودند انسان‌هایی که در راستای حفظ این خاک جانانه مبارزه کردند. غلامعلی بایندر فرمانده نیروی دریایی و همرزمانش جز این دسته افراد بودند که تا اخرین نفس عللی‌رغم دریافت دستور عدم هرگونه مقاومت از رضا شاه (حاکم وقت)، در مقابل کشور استعمارگر، جنگیدند و جان خود را نثار حفاظت از این خاک کردند.
رژیم پهلوی در جریان جنگ جهانی دوم اعلام بی‌طرفی می‌کند اما در مقابله با تجاوز انگلیسی‌ها در شهریور ۱۳۲۰ ه.ش. به فرمانده نیروی دریایی خود؛ یعنی غلامعلی بایندر دستور می‌دهد که حق هیچ‌گونه مقاومتی ندارد.

دریابان بایندر پیام را دریافت می‌کند اما اطاعت نکرده و راه خودش را در حفاظت از وطن پیش می‌گیرد.
فرمانده نیروی دریایی که در خرمشهر مستقر بود خودش را نماینده تمام ایران و‌ نماینده تمام این خاک می‌داند. او همراه با نیروهای داوطلبش که اطاعت امر فرمانده دلاورشان را در حفاظت از خاک وطن، مقدم بر نظر رضاشاه می‌دانستند، مقابل نیروهای متجاوز انگلیسی صف می‌کشد و با آنها می‌جنگد.
شهید بایندر در ساعت ۴ بامداد سوم شهریور ۱۳۲۰ه.ش. ، با شنیدن صدای انفجار، با سرعت از منزل خارج و با استفاده از قایق موتوری و زیر آتش مسلسل نیروهای مهاجم انگلیسی، خود را به مقر فرماندهی رسانده و پس از صدور دستورات لازم به افسران ستاد و فرمانده‌هان، به تلگراف‌خانه رفته و گزارش وقایع و هجوم نیروهای انگلیسی را به تهران و اهواز مخابره می‌کند.

آنگاه با حضور در قرارگاه گردان مرزی، عده‌ای را مامور مقاومت در برابر مهاجمین کرده و خود که مسلح به یک قبضه تفنگ برنو بود به اتفاق سروان ولی‌الله مکری‌نژاد که معاون فرمانده گردان یکم هنگ ۸ توپخانه بوده با اتومبیل و از آبادان و راه خشکی عازم خرمشهر شد، تا ستاد فرماندهی عملیات را در منطقه‌ی حفار (که از لحاظ نظامی موقعیت مناسبی داشت و بیش از ۲ قبضه توپ ۱۰۵م.م و گروهی سرباز در آنجا مستقر بودند) تشکیل دهد. اما چند دقیقه بعد از حرکت، با نیروهای موتوریزه مهاجمین انگلیسی مواجه و در حین مقاومت و جنگ و گریز با آنان در شرایطی که تلاش می‌کردند تا با استفاده از پستی و بلندی‌های منطقه، خود را به نهر چاسبی برسانند با رگبار مسلسل متجاوزان انگلیسی در حوالی پاسگاهی نزدیک بی‌سیم خرمشهر در سوم شهریور ۱۳۲۰ ه.ش. به شهادت رسیدند. بر اساس اسناد موجود و با توجه به اینکه در وصیت‌نامه امیر دریابان بایندر، بندی وجود دارد که وی در آن نوشته‌است: «هر جا این تن به خاک فتاد؛ آن را به زیرش ببرید.» یعنی هر جا که شهید شدم مرا همان‌جا خاک‌سپاری کنید؛ نیروی دریایی وقت نیز بر اساس این وصیت و عمل بدان، شهید بایندر و معاونش شهید نقدی را در همان محل شهادت بخاک سپرده‌اند و دو آرامگاه در آن مکان احداث نمودند. امیر دریابان نقدی و امیر دریابان بایندر در فاصله ۱۰ متری از یکدیگر شهید شدند که اکنون مقبره این دو شهید والامقام نیروی دریایی ارتش در خرمشهر و در تقاطع سه‌راهی دجله و فرات، کانال عضدی (شاخه‌ای از رودخانه کارون) و اروندرود واقع‌ شده است.
غلامعلی بایندر سال‌ها قبل به واسطه‌ی حس میهن‌پرستی خود اقدامات دیگری نیز که مخالف نظر مافوق‌های خود بوده را انجام داده است. وی در سال ۱۳۱۳‌ ه.ش. ضمن‌ بازدید از جزیره تنب‌ رسماً به‌ مقامات‌ نیروی‌ دریایى‌ انگلیس‌، مستقر در تنب‌ اعلام‌ کرد که‌ این‌ جزیره‌ بخشى‌ از ایران‌ است.
وی‌ با این‌ کار موجبات‌ نگرانى‌ و اعتراض‌ وزارت‌ خارجه بریتانیا را فراهم ‌آورد و در همان سال به دستور غلامعلی بایندر فرماندهی نیروی دریایی ‏ایران ناو پلنگی به بندر باسعیدو در جزیره قشم رفته و با پایین آوردن پرچم انگلیس، ‏پرچم ایران را در این بندر به اهتزاز در می‌آورد. در پی این امر رضاشاه و ارکان حزب کل قشون نیز به سرزنش بایندر می‌پردازند و ‏وی را به دلیل اقدام ابتکاری‌اش در اخراج انگلیسی‌ها تخطئه می‌کنند. اقدامات اینچنینی بایندر باعث شده بود مراتب اعتراض سفیر انگلیس به رضاشاه اعلام گردد، شاه نیز ضمن مخالف با اقدامات بایندر، دستور تعویض او که در آن زمان فرمانده نیروی دریایی وقت بودند، را صادر و چند گزینه برای جانشینی وی معرفی می‌کند. در یکی از اسناد و مکاتبات موجود بدین شکل نوشته شده است: «یاور بایندر را قابل خدمت مهمی که به ایشان ارجاع شده است نمی بینم. ارکان حرب یک نفر آدم کارکن و وظیفه شناس برای انتصاب به ریاست یا تصدی بحریه جنوب در نظر بگیرد و سرتیپ عبدالرضا خان افخمی را جایگزین وی کند، اما بعداً دستور داد «اجالتاً که یک تذکراتی به بایندر داده شده است اگر موثر واقع نشد به نسبه سرهنگ غلامعلی خان انصاری که صاحب منصب و تحصیل کرده است برای این کار مناسب‌تر است».
بدون شک غلامعلی بایندر انسانی آزاد با روحیه‌ی دینی و مهین‌پرستانه بوده که می‌توان با بررسی وصیت‌نامه‌ی جامعی که از ایشان به جای مانده، به عمق دیدگاه این شهید والا مقام دست یافت که بیش از دو دهه در اوایل قرن بیستم به دفاع از این خاک پرداخته است.
همان‌گونه که پیشتر ذکر شد مزار این شهید گران‌قدر به همراه همرزم خود شهید نقدی، در خرمشهر و نقطه‌ی صفر مرزی واقع شده است و گویی هدف از انتخاب این مکان این‌ بوده که به آیندگان یادآور شود ایشان مردی‌ست که جانش را فدای این مرز و خاک کرده است.
با توجه زندگی‌نامه‌ی حماسی این شهید و نیز قرارگیری آن در خرمشهر، پس از برگزاری جلسه فرهنگی عمومی شهرستان خرمشهر در خرداد ماه سال جاری به ریاست امام جمعه محترم این شهر حجت الاسلام عادل‌پور و عنوان لزوم بزرگ‌داشت مقام این شهیدان و حمایت جناب آقای دکتر حیدری معاون محترم استاندار و فرماندار ویژه شهرستان خرمشهر، برنامه‌ریزی جهت تهیه پرونده ثبت ملی با در نظر گرفتن دو مقوله ثبت ملموس و ثبت ناملموس در برنامه‌ی کاری اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان خرمشهر، قرار گرفت. در بخش ملموس مقبره شهید غلامعلی بایندر و شهیدنقدی که حدود ۸۰ سال قدمت داشته در نظر گرفته شده و حماسه‌ی شهریور ۱۳۲۰ه.ش. در خرمشهر و حضور غیر مستقیم این منطقه در جنگ جهانی دوم در بخش ناملموس میراث فرهنگی گنجانده می‌شود. پس از پایان جنگ تحمیلی محوطه‌ی این دو مزار آسیب جدی دیده بود که با مقایسه تصاویر دهه ۵۰ می‌توان فرم اولیه‌ی آن را احصا نمود. پس از پایان جنگ تحمیلی در مقطعی به‌منظور حفاظت از آن دو مقبره، تمامی سطح سنگ دو آرامگاه اندود شده که هر چند اقدامی غیر اصولی در بحث حفاظت و مرمت می‌باشد، اما تا حدودی در حفاظت از آن در آن شرایط تاثیرگذار بوده است. لذا می‌توان با بازپیرایی مقابر بر اساس تصاویر موجود، دو آرامگاه‌ را به حالت اولیه مرمت و با تعریف مسیر دسترسی برای بازدید کنندگان آنها را در محور گردشگری فرهنگی – تاریخی شهرستان خرمشهر قرار داد.

در نهایت بر اساس دو بخش ملموس و ناملموس این اثر عنوان “حماسه سوم شهریور ۱۳۲۰ ه.ش. در خرمشهر و آرامگاه دریابان غلامعلی بایندر و امیر نقدی” برای درج در پرونده ثبتی در نظر گرفته شد.
مطالعه و تهیه‌ی این پرونده در حدود سه ماه توسط کارشناسان اداره میراث فرهنگی خرمشهر به طول انجامید که در تهیه‌ی اسناد و روایت‌های آن امیر درخوران فرمانده پادگان نیروی دریایی خرمشهر، ناخدا حمودی فرمانده بازنشسته‌ی نیرو دریایی خرمشهر، جناب آقای اکبری از سرداران دوران دفاع مقدس و راوی آثار باقی مانده از جنگ در خرمشهر و نیز مرکز فرهنگی دفاع مقدس خرمشهر همکاری داشته‌اند.
پس از تهیه این پرونده در اول شهریورماه سال جاری در اداره کل میراث فرهنگی خوزستان جلسه بررسی این پرونده با حضور مدیرکل محترم میراث، فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خوزستان و اعضای شورای ثبت استان و نیز میهمانانی از جمله ناخدا حمودی، سردار اکبری و مهندس کامران تمی معاون فرماندار خرمشهر حضور به عمل رساندند که پس از ارائه پرونده توسط اداره میراث فرهنگی خرمشهر، ناخدا حمودی فرمانده بازنشسته نیروی دریایی و جناب آقای اکبری با توجه به اشرافیتی که نسبت به تاریخ خرمشهر دارند و مطالعاتی که در رابطه با زندگی شهید بایندر داشته‌اند؛ نکته نظرات خود را در رابطه با آن عنوان نمودند.
سپس مهندس کامران تمی نمایندی معاون محترم استاندار و فرماندار ویژه‌ی خرمشهر اعلام آمادگی فرمانداری خرمشهر را در حفاظت و صیانت از اثر با توجه به ضوابط بناهای ثبت ملی، پس از ثبت پرونده تهیه شده، عنوان نمودند. در پایان این جلسه با تهیه صورت جلسه‌های مربوطه، این پرونده به تأیید کمیته‌ی ثبت اداره کل میراث فرهنگی استان خوزستان قرار گرفت و مقرر شد از طرف این اداره کل در اولین جلسه ثبت میراث کشور که احتمالا در اواخر ماه جاری در وزارت میراث فرهنگی کشور برگزار می گردد؛ ارائه شود.
باشد که روح این شهیدان از این اقدام شاد گردد و نسل امروز و آتی با آگاهی از رشادت‌ها و حماسه‌آفرینی‌های این شهیدان والامقام و تمامی شهدایی که جانشان را در راه حفظ این وطن فدا نمودند، به خود ببابلند و باعث غرور و افتخارشان باشد.

سجاد‌ پاک‌گهر؛ مدیر اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان خرمشهر
نجلا درخشانی؛ کارشناسی ارشد مرمت و احیاء بناها و بافت‌های تاریخی

منبع: شط پرس

درخواست «انجمن دوستداران مسجدسلیمان»  از وزیر نفت و مقامات ارشد دولت سیزدهم برای تکمیل و افتتاح طرح موزه نفت شهر اولین ها 

انجمن دوستداران مسجدسلیمان قدیمی ترین انجمن مردم نهاد بنیانگذاری شده توسط چهره های شاخص علمی،فرهنگی و فعالان اجتماعی مدنی مسجدسلیمانی با ارسال نامه ای به وزیر جدید نفت و ارسال رونوشت برای معاون اول و معاون اقتصادی رییس جمهور و سایر مسولین خواستار توجه و تسریع در تکمیل و افتتاح پروژه ملی موزه های نفت مسجد سلیمان شدند.

در  این نامه پس از تبریک انتصاب وزیر جدید نفت آمده است:
؛؛پروژه ملی موزه نفت مسجد سلیمان، زادگاه صنعت نفت ایران و خاورمیانه و شناسنامه و هویت کشور در این عرصه ،از دهه هشتاد آغاز و علیرغم میلیاردها ریال هزینه ، نه تنها پس از گذشت بیست سال به فرجام و افتتاح نرسید، بلکه ابنیه و تاسیسات ساخته و مرمت و بازسازی شده در پنج سایت انتخابی نیز در معرض آسیب و فرسایش قرار دارند و در حالی که از اواسط سال۱۳۹۸ و با انتخاب یکی از کارشناسان توانمند مسجدسلیمانی در ستاد وزارت نفت بعنوان مجری طرح موزه، تکمیل پروژه سرعت مناسبی گرفته بود، دستهای پنهان و سواستفاده کنندگان بیت المال در مسیر اجرا سنگ اندازی نموده و بجای آن ساخت موزه نفت در مناطق بی ارتباطی همچون «موزه نفت سبزوار» و «موزه نفت کرمان» پیگیری و افتتاح گردید!؟ پروژه های جعلی و مشکوکی که امروز بررسی هزینه کرد های در آنها توسط بازرسی وزارت نفت در حال پیگیری است؛؛
در ادامه این نامه و پس از تشریح برخی موانع اجرایی پروژه آمده است:
؛؛ مردم محروم، مظلوم و شهید و مجروح داده در ایام دفاع مقدس در  مسجد سلیمان،چشم انتظار عنایت و دستور قاطع حضرتعالی در خصوص تکمیل و افتتاح این پروژه که نقشی مهم در اقتصاد گردشگری شهرستان و استان خوزستان ایفا خواهد کرد،داشته و انتظار دارند با انتصاب فردی توانمند و  آشنا به موضوع ، این پروژه ملی را به فرجام نهایی برسانید،انشاالله؛؛
 
اسماعیل فرهادیان ،مهندس مخازن نفت و دبیر انجمن دوستداران مسجدسلیمان این نامه را امضا و رونوشت آنرا برای  دکتر مخبر،معاون  اول محترم رییس جمهور ، دکتر محسن رضایی معاون محترم اقتصادی رییس جمهور ،مهندس ضرغامی، وزیر محترم میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری، دکتر ورناصری نماینده محترم مردم شریف مسجدسلیمان،لالی،اندیکا و هفتکل در مجلس شورای اسلامی، فرماندار مسجدسلیمان و مدیرعامل مناطق نفت خیز جنوب نیز ارسال شده است

نمد مالی ، هنری یک هزار ساله در خوزستان

نمد مالی یکی از هنرهای سنتی خوزستان است.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز خوزستان ،تنها زیراندازی که به کمک بافتن شکل نمی‌گیرد نمدمالی است. این ادعا از اسم این هنر نیز مشخص است. نمد + مالی. یعنی قطعه‌ای که با مالیدن به دست می‌آید. در واژه نامه دهخدا نوشته شده است نمد نوعی از فرش که از پشم یا کرک مالیده حاصل می‌شود. در نمدمالی تنها ابزاری که نیاز است آب داغ است و زور بازو!

در نمدمالی عمل بافتن انجام نمی‌شود بلکه با ایجاد فشار و رطوبت و حرارت، موجب درهم رفتن الیاف پشمی می‌شوند. دو خاصیت جعدیابی و پوسته‌ای شدن ِ پشم امکان تولید نمد را فراهم می‌کنند. پشمی که برای تولید نمد به کار می‌رود پشم بهاره گوسفند با الیاف بلند است.

از صابون و زرده تخم مرغ نیز می‌توان برای بهتر شدن کیفیت کار استفاده کرد. مقدار پشمی که برای هرمترمربع نمد لازم است با مقدار پشم لازم برای تولید قالی برابر است، اما چون زمان تولید نمد بسیار کوتاه‌تر است (حدود یک روز) قیمت آن پایین است.

معمولا نمدمالان فعالیت خود را از اوایل فروردین ماه آغاز کرده و در اواخر مهرماه خاتمه میدهند و بهترین پشم در کار نمدمالی پشم شش ماهه اول سال است. پشم گوسفند: پشم به عنوان مهمترین ماده اولیه برای نمد مالی از خصوصیات ویژه‌ای برخوردار است که اگر نبود این خصو صیات ویژه در پشم شاید ساخت نمد به عمل نمی‌رسید.

استان خوزستان به عنوان یکی از استانهای باستانی و با قدمت طولانی که بخشی از تمدن بزرگ ایران زمین را در خود جای داده است.

شهرستان شوشتر به عنوان یکی از مناطق باستانی و قدیمی خوزستان می باشد که در خود آثار تاریخی جای داده است و دارای صنایع دستی و هنری بدیع و زیبا می باشد.

مدیر میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری شوشتر می گوید : شهرستان شوشتر به عنوان کهن شهر و تاریخی علاوه بر وجود آثار تاریخی دارای صنایع دستی مختلفی است .

چارمحالی ادامه داد : در سال ۱۳۹۴ شمسی طرح احیای این هنر زیبا در دستور کار قرار گرفت و چند دوره آموشی برای جوانان علاقمند به نمد مالی با حضور استادان قدیمی این صنعت بدیع و دستی برگزار شد.

مدیر میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری شوشتر معتقد است باید ضمن آموزش ، حمایت و بازاریابی هنر نمد مالی و دیگر صنایع دستی را احیا کرد.

نمد چگونه تولید می شود ؟

وقتی پشم چیده و از نظر رنگ بندی و کیفیت جداسازی شد، صنعتگران نمدمالی، که بیشتر هم به صورت سنتی در مجاورت عشایر قرار دارند، پشم مورد نیاز را خریداری کرده و به محل کار خود انتقال می‌دهند.

سپس در مرحله نخست، پشم را حلاجی کرده و براساس نوع نمدی که قصد مالش دهند آن را دارند، پهن کرده و به وسیله ابزار ساده‌ای به نام پنجی الیاف پشم حلاجی شده را تا ارتفاع ۶۰ سانتی متر بر روی قالب به صورت یکنواخت می‌ریزند به اصطلاح محلی پشم را بر روی قالب به صورت پف یا پفکی در آورده که بعد از این عمل با همان وسیله پنجی یا پنجک، بر روی پشم پف شده فشار می‌دهند تا کمی از حجم آن کاسته شود.

در مرحله دوم، بر روی پشم‌های ریخته شده در قالب، به صورت یکنواخت آب داغ می‌ریزند، که این عمل پشم را سنگین کرده و در همان مرحله الیاف پشم به یکدیگر زنجیر می‌شوند.

در مرحله سوم، قالب را به صورت لوله می‌پیچند و دور آن را با طناب می‌بندند و حدود ۲۰ دقیقه تحت فشار چند کارگر با ضربات دست پا به آن ضربه می‌زنند تا الیاف پشم به صورت فشرده و نسج گونه گردد، که به این مرحله خامه می‌گویند.

در مرحله چهارم، قالب را باز کرده و لبه‌های نمد را روی خود برگردان می‌کنند و مقدار کمی پشم حلاجی شده در آن اضافه می‌کنند و بر روی سطح کار مخلوطی از آب و صابون پخته شده می‌ریزند و دوباره قالب را بسته و مالش می‌دهند. در مرحله پنجم، قالب را باز کرده و نقش و طرح بر روی نمد می‌گذارند که این مرحله، به دو صورت انجام می‌شود. در مرحله ابتدایی، قبل از ریختن پشم بر روی قالب، نقش ترسیم و طراحی شده و بعد روی پشم ریخته شده به هم می‌چسبند.

در مرحله پنجم، در نمد قالب کرده نقش از قبل ساخته و تهیه کرده، بر روی آن گذاشته و به وسیله محلول آب گرم و صابون، با فشار و مالش، طرح و نقش بر روی نمد می‌چسبد و سپس نمد را لوله کرده و مالش می‌دهند.

در مرحله ششم، نمد را به صورت لوله درآورده و حدود دو ساعت، مالش و ورز می‌دهند و در حین انجام مالش، نسبت به صاف و قرینه کردن طرح و نقش اقدام می‌کنند.

در مرحله هفتم، پس از انجام کار مالش، ابتدا نسبت به صاف کردن ابعاد نمد، رفع کجی ها، برطرف نمودن اختلاف سطح احتمالی، پرز سوزی و اصلاح نمد اقدام می‌کنند.

در مرحله هشتم، نمد آماده شده را با آب ولرم شستشو داده و سپس در آفتاب مستقیم خشک و به مشتریان عرضه می‌کنند.

این روزها متأسفانه به علت زحمات طاقت فرسا و همچنین داشتن فیزیک بدنی خشن و سخت برای انجام نمدمالی از یک سو و نداشتن درآمد کافی از سوی دیگر، امکان حضور جوانان در این رشته کم رنگ شده است.

شگفتی رسانه‌های خارجی از عظمت راه‌آهن سراسری ایران

خبرگزاری سی‌ان‌ان امریکا طی گزارشی راه‌آهن سراسری ایران را که به تازگی در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفته است، یکی از شگفتی‌های مهندسی قرن بیستم خواند.

به‌گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از روابط عمومی وزارت میراث فرهنگی؛ در گزارش سی‌ان‌ان در مورد راه‌آهن سراسری ایران آمده است: «این خط آهن ۱۳۹۴ کیلومتری که دریای خزر را به خلیج فارس متصب می‌کند و یک طرح راهبردی مهم در زمینه ریلی به شمار می‌رود، بعد از ۱۱ سال کار سخت و دشوار در سال ۱۹۳۸ افتتاح شد.»

در این گزارش که در اکثر خبرگزاری‌های مرتبط با گردشگری و سفر بازنشر شده است، به راه‌آهن سراسری ایران با عنوان «یکی از بزرگ‌ترین شگفتی‌های مهندسی قرن بیستم» اشاره شده است. ۲۲۴ تونل به طول ۷۶ کیلومتر، ۱۷۴ پل بزرگ و ۱۸۶ پل کوچک، این راه‌آهن را از روی دره‌های عمیق و رودخانه‌ها عبور می‌دهد و به قللی با ارتفاع ۲۱۳۴ متر می‌رساند. تونل‌های مارپیچی و عبور از روی دره‌های عریض یکی از تکنیک‌های هوشمندانه سازندگان این خط آهن برای عبور از کوه‌های صعب‌العبور بوده است.

برای تکمیل این خط‌آهن، چالش‌های مهندسی و زمین‌شناختی متعددی بر سر راه سازندگان بوده است. برای مثال، برخی تونل‌ها به دلیل وجود نمک و سنگ گچ غیرقابل استفاده بوده‌اند و باید مسیر جدیدی برای عبور خط‌آهن پیدا می‌شد. یا مثلا در یکی از تونل‌ها، مهندس‌ها به یک حفره در دل کوه برخوردند که آن را با ساختن یک پل در دل تونل حل کردند. کمبود مصالح مناسب در برخی مناطق هم یکی دیگر از مشکلات و دشواری‌های ساخت راه‌آهن سراسری ایران بوده است.

این گزارش در ادامه به مناظر طبیعی و آثار باستانی موجود در مسیر خط‌آهن سراسری ایران پرداخته است. در این بخش به مناظر دیدنی پل سفید، پل ورسک و سه خط طلا بر فراز کوه اشاره می‌کند. «جاذبه‌های بیشتری در مسیر جنوب-غرب تهران وجود دارد: عبور از دشت قم، صعود در منطقه مرکز هسته‌ای اراک و رسیدن به اوج در نورآباد.»

همچنین اشاره‌ای به مسیر درود و اندیمشک و شهر باستانی شوش شده است که میزبان دو اثر ثبت جهانی دیگر، سازه‌های آبی شوشتر و چغازنبیل است.

خبرگزاری سی‌ان‌ان راه‌آهن سراسری ایران را نمادی از مدرنیزه شدن ایران و جامعه ایرانی می‌داند. هزینه ساخت مسیر شمال به جنوب چیزی حدود ۴۰ میلیون دلار (معادل با ۲.۷ میلیارد دلار با ارقام امروز) بوده است که بار سنگینی بر دوش جامعه درحال‌توسعه آن زمان به شمار می‌رفته است.

در این گزارش در مورد آینده راه‌آهن سراسری ایران آمده است: «امروزه، به رغم تحریم‌های اقتصادی، ایران در حال سرمایه‌گذاری روی شبکه ریلی خود است. در هفت سال گذشته، تقریبا ۱۱۰۰ کیلومتر ریل جدید به این شبکه اضافه شده است تا مراکز استان را به تهران متصل کند.» همچنین اشاره‌هایی به همکاری چین با ایران در زمینه توسعه زیرساخت‌ها برای «ابتکار جاده ابریشم» شده است و اینکه ایران چطور در حال همکاری‌های بین‌المللی بال ترکمنستان، افغانستان، قزاقستان، قرقیزستان، ازبکستان، آذربایجان، روسیه و گرجستان و ترکمنستان است.

در انتهای گزارش می‌خوانیم: «ثبت راه‌آهن سراسری ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو یک عنوان بسیار متعالی و رشک‌برانگیز است که جایگاه هر سایتی را در نقشه گردشگری جهانی محکم می‌کند. این اتفاق می‌تواند به افزایش بودجه‌های نگهداری و کار‌های بازسازی هر اثری منتهی شود و در‌ها را برای ارائه مشاوره‌های متخصصان و مطالعات مختلف باز کند و در نهایت به افزایش بازدید و ورود گردشگر داخلی و خارجی ختم شود. البته این افزایش ورودی گردشگران می‌تواند یک شمشیر دولبه باشد و به اُورتوریسم (ورود بیش از حد گردشگران به یک مقصد گردشگری) منتهی شود و جایگاه سایت در فهرست یونسکو را در معرض خطر قرار دهد.»

این راه‌آهن شگفت‌انگیز می‌تواند سفری فراموش‌ناشدنی در سراسر یک کشور را به شما ارائه دهد که بسیاری از گردشگردان فرصت تجربه کردنش به شیوه‌های دیگر را ندارند.

پلاژ دریاچه زیبای مارون دربهبهان

مارون یا رودخانه مارون، از رودخانه‌های جنوب‌غربی ایران است، که از رشته‌کوه زاگرس در استان کهگیلویه و بویراحمد سرچشمه می‌گیرد و با عبور از بهبهان و آغاجاری در استان خوزستان جریان می‌یابد و به نام رود جراحی، به تالاب شادگان و در فصل‌های پرآب، به خلیج‌فارس می‌ریزد. مجموعه تفریحی پلاژ سد مارون بهبهان نیز با وسعت ۱۳ هکتار در دریاچه این سد ساخته شده و با امکانات تفریحی ورزشی مختلف مکان مناسبی را برای مهمانان فراهم کرده است. پوشش گیاهی فراگیر پلاژ سد مارون بهبهان از چمن و گونه‌های مختلف گیاهی بومی تشکیل شده و امکانات تفریحی مختلفی در فضای آن فراهم شده است. پلاژ سد مارون در استان خوزستان و ۵ کیلومتر بعد از سد مخزنی مارون اطراف شهرستان بهبهان واقع شده است

مجموعه مذکور تجهیزاتی کامل از قبیل سرویس خواب، مبلمان، میز ناهار خوری، سیستم خنک کننده و تهویه هوا، شبکه های استانی، آشپزخانه و امکان استفاده از پیست دوچرخه سواری و قایق سواری و اتوبوس دریایی و سایر ورزشهای آبی را دارد.