خوزتوریسم

موزه ابوداود گنجینه ارزشمند، آیینه‌ای تمام‌نما از آداب، رسوم و خرده‌فرهنگ‌های بومی کارون

موزه ابوداود به عنوان یک گنجینه ارزشمند، آیینه‌ای تمام‌نما از آداب، رسوم و خرده‌فرهنگ‌های بومی کارون است که با گردآوری ادوات و اشیای قدیمیِ مورد استفاده در زندگی روزمره، فضایی منحصر‌به‌فرد و ملموس را برای بازدیدکنندگان به ارمغان آورده است.

اشیاء و ابزارهای به نمایش درآمده در این موزه، یادآور روزگاران دوری است که مردمان این سرزمین با وجود دسترسی محدود به تکنولوژی، با تکیه بر ذوق و هنر خود، نیازهای زندگی‌شان را مرتفع می‌ساختند. هر قطعه از این ابزارآلات که در گوشه‌ای از این موزه آرام گرفته، نه تنها یک شیء قدیمی، بلکه گواهی بر تلاش، پشتکار و شیوه خاص زیستن نیاکان این منطقه است که نشان می‌دهد چگونه مردمان گذشته با ساده‌ترین امکانات، مسیر سخت زندگی را پشت سر می‌گذاشتند.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان چهارشنبه ۱۰ تیر ۱۴۰۵ در بازدید از موزه محلی مردم‌شناسی ابو داوود شهرستان کارون (کوت عبدالله) گفت: این موزه محلی مناسب برای معرفی آداب و رسوم مردم شهرستان کارون است.

به‌گزارش خبرنگار میراث آریا، محمد جوروند در این بازدید بیان کرد: این موزه که گنجینه‌ای ارزشمند از آداب و رسوم، فرهنگ بومی و همچنین ادوات و اشیای قدیمی مورد استفاده در زندگی روزمره است فضایی منحصربفرد برای علاقمندان به آشنایی با آداب و رسوم است

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان افزود: نکته درخور توجه این این است که موزه ابو داوود در حملات اخیر رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران آسیب دیده اما روحیه مقاومت در این مکان هویداست چراکه جالب‌ترین بخش آن نمایش تکه‌ای از موشک به‌جای مانده از این حملات در کنار اشیای تاریخی است که روایتگر تلفیق تاریخ و مقاومت است.

او ادامه داد: این موزه با زحمات آقای ابو داوود در مدت زمان ۲۰ سال جمع‌آوری شده و در معرض دید قرار گرفته است.

جوروند خاطرنشان کرد: اخیرا با همت اداره میراث‌فرهنگی شهرستان کارون این موزه معرفی و به محلی مناسب برای گردشگران تبدیل شده است

این موزه اکنون به عنوان مکانی برای تبیینِ سبک زندگی سنتی، پلی میان نسل‌های امروز و گذشته ایجاد کرده است تا ارزش‌های نهفته در تلاش‌های گذشتگان برای آیندگان بازخوانی شود. بازدید از این فضای فرهنگی، جلوه‌ای از هویت غنی و اصالت تاریخی شهرستان کارون را برای هر بیننده‌ای به تصویر می‌کشد.

لیوس؛ روستایی از دل سنگ

روستای لیوس در ۷۳ کیلومتری شمال‌غربی دزفول و در دهستان سیدولی‌الدین از توابع بخش شهیون، بر دامنه لنگرکوه و در ارتفاعی نزدیک به ۹۷۰ متر از سطح دریا واقع شده و یکی از مقاصد شاخص گردشگری خوزستان به‌شمار می‌رود.

بافت تاریخی لیوس با خانه‌های سنگی و معماری سازگار با اقلیم کوهستانی، قدمتی بیش از ۷۰۰ سال دارد؛ بااین‌حال درباره پیشینه سکونت در این منطقه اختلاف‌نظر وجود دارد و برخی شواهد، از جمله آسیاب‌های آبی تنوره‌ای، آن را به دوره ساسانی نسبت می‌دهند، در حالی‌که گروهی دیگر قدمت روستا را حدود هزار سال برآورد می‌کنند.

بر اساس تحقیقات گروهی از محققان ایتالیایی، نام «لیوس» احتمالا ریشه‌ای تاریخی و مرتبط با نام یکی از سرداران رومی داشته و نام‌گذاری روستای همجوار، یعنی «سِزار»، این فرضیه را تقویت می‌کند.

جمعیت لیوس در سرشماری ۱۳۸۵ حدود ۲۰۲ نفر بود، اما با مهاجرت بخشی از ساکنان، این عدد در سال ۱۳۹۵ به ۱۲۱ نفر کاهش یافته است. مردم روستا از تبار ایل بختیاری هستند و همچنان بسیاری از آداب‌ و رسوم، گویش و سبک زندگی سنتی خود را حفظ کرده‌اند. در کنار روستای لیوس، در دل لنگر کوه، فسیل برد کژدم وجود دارد.

این سنگواره قدیمی‌ترین مایکروفسیل ایران می‌باشد که به شکل ظاهری عقرب بوده و دارای طول و عرض ۷۵ تا ۹۵ سانتی متر و دارای ۱۴ جفت بازو به ضخامت هر بازو چهار سانتی متر است. این نمونه بقایای قفسه سینه یک مهره دار دریایی از خانواده ˈدوگونگ‌هاˈ می‌باشد که موجوداتی علف خوار ساکن دریای گرم و کم عمق بوده اند.

عکس _ سیدحامد موسوی

«پامنار» زیستگاه جغد ماهی خوار

روستای پامنار در ۲۵ کیلومتری شهر دزفول و در منطقه تاریخی شهیون، در حاشیه دریاچه سد دز و میان رشته‌کوه‌های زاگرس قرار دارد؛ روستایی با طبیعت بکر، پیشینه تاریخی و فرهنگ بومی که امروز به یکی از متفاوت‌ترین مقاصد گردشگری طبیعی جنوب کشور تبدیل شده است..

پامنار پیش از ساخت سد دز در دهه ۴۰ خورشیدی، یکی از آبادترین مناطق شمال خوزستان به شمار می‌رفت.

وجود رودخانه دز، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های خرما، چشمه‌های فراوان و موقعیت جغرافیایی ویژه، شرایط مناسبی برای زندگی و کشاورزی مردم منطقه فراهم کرده بود.

با آبگیری سد دز بخش زیادی از روستاها و اراضی منطقه زیر آب رفت و بسیاری از ساکنان ناچار به مهاجرت شدند، اما بخشی از مردم با ساخت روستای جدید پامنار، زندگی و فرهنگ بومی خود را حفظ کردند.

امروز چشم‌انداز دریاچه سد دز، پوشش گیاهی متنوع، حیات‌وحش ارزشمند و جاذبه‌هایی مانند قلعه شاداب و آسیاب‌های قدیمی، پامنار را به یکی از زیستگاه‌های مهم طبیعی کشور تبدیل کرده است.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این منطقه، حضور گونه ارزشمند و نسبتاً کمیاب «جغد ماهی‌خوار» است؛ پرنده‌ای کم‌نظیر که مشاهده آن برای پرنده‌نگرها و عکاسان حیات‌وحش اهمیت ویژه‌ای دارد و هر سال علاقه‌مندانی از سراسر ایران و حتی چند کشور جهان برای دیدن و ثبت تصاویر این گونه به پامنار سفر می‌کنند.

در کنار جغد ماهی‌خوار، گونه‌های متنوع دیگری از پرندگان نیز در اطراف دریاچه سد دز و ارتفاعات منطقه مشاهده شده‌اند که همین تنوع پرندگان، پامنار را به یکی از مناطق جذاب برای پرنده‌نگری در جنوب کشور تبدیل کرده است.

عکس _ سیدحامد موسوی